Ikony zmącone

Obrazy olejne Pawła Wyborskiego, malarza zapatrzonego w tradycję ikony, w babińcu Małej Synagogi we Włodawie. Wernisaż zapowiedziano na 19 września 2026 roku, a muzeum podaje, że wystawa potrwa do października, bez dnia zamknięcia.

Muzeum - Zespół Synagogalny we Włodawie o wystawie:

Wystawa „Ikony zmącone” prezentuje malarstwo Pawła Wyborskiego, inspirowane materią malarską, ikoną oraz procesem jej zanikania i przemiany. Artysta podejmuje refleksję nad pamięcią, przemijaniem i granicą między tym, co widzialne, a tym, co pozostaje ukryte. Wystawa znajduje się na babińcu Małej Synagogi i jest dostępna dla zwiedzających od września do października 2026 roku.

Czego się spodziewać

Jedno pomieszczenie: babiniec, czyli dawna część dla kobiet, w Małej Synagodze. To dawny dom nauki, który po remoncie z 2023 roku pokazuje odsłonięte polichromie z lat trzydziestych. Liczby prac, listy tytułów ani nazwiska kuratora muzeum nie podaje.

Zdjęcie, którym muzeum ilustruje wystawę, pokazuje kilka obrazów na ścianach w kolorze zgaszonego różu, zawieszonych na ciemnych pionowych pasach. Jeden wisi w podświetlonej wnęce. Na największych widać ciemne, ledwie zarysowane postacie na złocistym tle, w układzie znanym z ikon.

Strona wystawy podaje tylko miesiąc otwarcia, a dzień i godzinę zawiera program XXVI Festiwalu Trzech Kultur, opublikowany przez muzeum. Wernisaż połączony ze spotkaniem autorskim zapowiedziano na sobotę 19 września 2026 roku na 14:00. Program tej festiwalowej soboty miał wyraźnie prawosławny akcent. Przewidywał warsztaty pisania ikon, wykład ks. mitrata Jana Łukaszuka o Krzyżu Chrystusowym i koncert Męskiego Zespołu Muzyki Cerkiewnej Grabarka we włodawskiej cerkwi.

Na samą wystawę wystarczy 15-20 minut. Łatwo ją połączyć z polichromiami tego samego budynku, a cały zespół z obiema synagogami i Domem Pokahalnym to około dwóch godzin.

Kontekst

Paweł Wyborski jest malarzem i socjologiem kultury. Biogram, który Białostocki Ośrodek Kultury opublikował w 2023 roku przy jego wystawie w Centrum im. Ludwika Zamenhofa, podaje, że od 25 lat maluje obrazy olejne inspirowane estetyką ikony. Ten sam tekst wylicza siedemdziesiąt wystaw indywidualnych w Polsce, Stanach Zjednoczonych, Holandii i Belgii.

W 2020 roku znalazł się wśród finalistów konkursowej wystawy „Beyond the Frame” w Orleans House Gallery w Londynie. Brał udział w międzynarodowych kursach mistrzowskich dla ikonopisarzy w Nowicy. Jego obrazy mają w zbiorach m.in. muzeum w Grudziądzu, Orleans House Gallery oraz galerie w Płocku i Ostrowie Wielkopolskim.

Ikona to obraz liturgiczny prawosławia, a Włodawa jest miastem trzech wyznań. Kościół, cerkiew i synagogi dzieli tu kilkanaście minut spaceru, a to sąsiedztwo nadaje sens nazwie Festiwalu Trzech Kultur.

Bilet i czas

Cennik muzeum nie przewiduje osobnego biletu na wystawy czasowe. Obowiązuje zwykły bilet wstępu: 18 zł normalny, 12 zł ulgowy, bilet rodzinny (dwoje dorosłych i dwoje dzieci do 18 lat) 12 zł od osoby, z Kartą Dużej Rodziny 12 zł i 7 zł.

Poniedziałek nie jest tu bezpłatny. Wstęp wolny w poniedziałki obejmuje wyłącznie wystawy w budynku Wielkiej Synagogi. Mała Synagoga to osobny budynek, więc za „Ikony zmącone” zapłacisz tego dnia 10 zł normalny i 7 zł ulgowy, a „Pamięć” Ewy Trafnej w Wielkiej Synagodze obejrzysz za darmo.

Do końca wystawy tylko w dni powszednie. Od października do kwietnia muzeum jest czynne od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00-15:00, a w soboty i niedziele zamknięte (godziny otwarcia muzeum ). Weekendowy przyjazd do Włodawy na tę wystawę nie ma już sensu. Żadne ze świąt, w które muzeum nie pracuje, nie wypada w październiku.

Data zamknięcia to tylko miesiąc. Muzeum pisze, że wystawa jest dostępna „od września do października 2026 roku”, bez dnia zamknięcia; w kalendarzu tej strony przyjęto 31 października. To sobota, kiedy muzeum jest zamknięte, więc ostatni pewny dzień to piątek 30 października. Jeśli planujesz wizytę w ostatnim tygodniu miesiąca, zadzwoń wcześniej: +48 538 412 654 lub 82 572 21 78.

Muzeum nie ma strony w języku angielskim i nie podaje, w jakim języku są opisy przy obrazach. Grupy rezerwują wizytę z dwudniowym wyprzedzeniem, telefonicznie albo przez formularz rezerwacji na stronie muzeum . Przewodnik kosztuje 100 zł po polsku i 200 zł po angielsku.

Dla kogo: dla odwiedzających zespół synagogalny, którzy i tak wejdą do Małej Synagogi, oraz dla tych, których interesuje współczesne malarstwo wyrastające z ikony. Kto może pominąć: ktoś, kto przyjechał wyłącznie tropem dziedzictwa żydowskiego i ma mało czasu - wystawa nie dotyczy historii Włodawy ani jej żydowskich mieszkańców.

Co piszą o wystawie

Jedna zapowiedź festiwalowa, która wymienia wystawę tylko w programie; recenzji nie znaleziono.

Nowy Tydzień (18.09.2026, redakcja): w zapowiedzi festiwalu wymienia wernisaż „Ikon zmąconych” wśród sobotnich punktów programu, obok warsztatów pisania ikon - artykuł .

Zobacz też

• Profil Muzeum - Zespołu Synagogalnego we Włodawie - Wielka i Mała Synagoga, Dom Pokahalny, godziny sezonowe, cennik i porady.
• Pamięć - wystawa Ewy Trafnej - druga wystawa czasowa w zespole, w górnym babińcu Wielkiej Synagogi; w poniedziałki bezpłatna.
• Rubież - malarstwo Piotra Kowieskiego - trzecia wystawa czasowa, w Domu Pokahalnym, czynna do maja 2027 roku.
• Muzeum i Miejsce Pamięci w Sobiborze - 16 km od Włodawy, naturalna druga część tego samego dnia.

Profil muzeum: Muzeum - Zespół Synagogalny we Włodawie .