Muzeum Klasztorne oo. Cystersów w Szczyrzycu

Czego się spodziewać

Do Szczyrzyca jedzie się dziś po kościół, ogród i klasztorne piwo, nie po gabloty. Muzeum Klasztorne oo. Cystersów mieści się w dawnym domu opata i stoi zamknięte. Opactwo pisze o tym wprost: „Uprzejmie informujemy, że od dnia 8 marca (do odwołania) Muzeum Klasztorne będzie zamknięte z powodu remontu budynku.” Rok w komunikacie nie pada, data ponownego otwarcia również.

Największa korzyść z wizyty to wejście do kościoła dalej niż zwykle: bez przewodnika jego wnętrze ogląda się tylko zza krat, jak zauważają autorzy bloga PolskieSzlaki. Otwiera je oprowadzanie, które opactwo proponuje w zastępstwie muzeum - kościół klasztorny, ogród i plac św. Stanisława, razem około 40 minut. Klauzura, czyli część, w której żyją mnisi, pozostaje zamknięta dla zwiedzających.

Ostatnim przystankiem jest zwykle sklep klasztorny na parkingu: nabiał z klasztornego gospodarstwa i ponad 15 rodzajów piwa z browaru „Gryf”, który stoi naprzeciwko. To najpewniejszy punkt programu, bo sklep ma stałe godziny, a oprowadzanie - nie.

Za zamkniętymi drzwiami czekają trzy kondygnacje zbiorów - warto wiedzieć, na co czekasz. Najniżej leży sala ludowa: kolekcja etykiet szczyrzyckiego piwa, pamiątki po Władysławie Orkanie i legenda o Diablim Kamieniu namalowana na szkle. Wyżej sztuka sakralna z szesnastowieczną figurą Matki Bożej i kolekcją 55 medali.

Na samej górze zbrojownia. Katana i malajski kris leżą tam obok kolczug z XVI wieku, dalej monety od Władysława Jagiełły do 1918 roku, ząb mamuta i kopia średniowiecznej mapy świata z Jerozolimą pośrodku.

Najlepsze teraz dla pielgrzymów, dla ciekawych codzienności czynnego opactwa i dla tych, którzy łączą wycieczkę z zakupem klasztornego piwa. Kto jedzie dla militariów i numizmatyki, niech poczeka na komunikat o otwarciu. Przed zamknięciem muzeum pokazywano wyłącznie z przewodnikiem, którym był jeden z zakonników, a jeden z recenzentów w serwisie TripAdvisor uznał ekspozycję za nieco chaotyczną. Uwaga na portale: VisitMałopolska wciąż podaje godziny oprowadzań sprzed zamknięcia, które dziś nie obowiązują.

Wskazówki

• Zadzwoń przed wyjazdem. Opactwo nie publikuje godzin oprowadzania ani cennika. Centrala: 18 332 00 04 (muzeum: numer wewnętrzny 12); grupy umawia kustosz pod numerem 519 032 453.
• Zarezerwuj godzinę na miejscu. Czterdzieści minut oprowadzania plus sklep. Z samochodem da się dołożyć Diabli Kamień w Krzesławicach, 3 km od klasztoru, i wrócić do Krakowa po południu.
• Nie trafiaj na mszę. Kościół jest parafialny i jest sanktuarium: w niedziele msze odprawia się o 7:00 (po łacinie), 8:30, 10:00, 11:30 i 16:00, w lipcu i sierpniu także o 19:00. Kto chce usłyszeć liturgię łacińską w dzień powszedni, ma ją o 6:45.
• Browar tylko dla grup. Cysterski Browar zwiedzają wyłącznie duże grupy po zgłoszeniu pod numerem 505 421 702. Pojedynczo piwo kupisz w sklepie: od poniedziałku do soboty 9:00-17:00, w niedziele 13:30-17:00.
• Sklep w święta nieczynny. W Wielkanoc, Boże Narodzenie, Boże Ciało, Wszystkich Świętych i 1 stycznia sklep jest zamknięty - wtedy wycieczka nie kończy się zakupami.
• Zimą żywa szopka. Od 25 grudnia do 2 lutego, w godzinach 10:00-18:00, obok kościoła stoi żywa szopka. Z małymi dziećmi to najlepszy termin; poza nim blog Wycieczka za dychę podpowiada zagrodę z dwoma osłami na tyłach klasztoru, przy cmentarzu.
• Dostępność bez informacji. Muzeum nie publikuje informacji o dostępności dla osób z niepełnosprawnościami - przed wizytą zadzwoń.

Jak dojechać

Szczyrzyc leży 36 km w linii prostej na południowy wschód od krakowskiego Rynku, w dolinie Stradomki, w gminie Jodłownik.

Samochodem: około 40 km drogą nr 964 do Dobczyc, w Czasławiu skręt na Raciechowice i dalej do Szczyrzyca - tak trasę opisuje blog Plan na wypad. Przy klasztorze jest duży bezpłatny parking, a sklep klasztorny stoi właśnie na nim, za budynkiem parafialnym.

Pociąg i autobus: bezpośredniego autobusu z Krakowa nie ma. Dojedź pociągiem Kolei Małopolskich do Wieliczki Rynek-Kopalnia; przystanek Wieliczka Centrum Dworzec leży tuż obok. Stamtąd linia A8 w kierunku Pogorzan dociera do Szczyrzyca w 72 minuty, przez Dobczyce i Raciechowice. Do Pogorzan jedzie 11 kursów w dni robocze i po cztery w soboty oraz w niedziele i święta.

Powrót: pociągi z Wieliczki Rynek-Kopalnia do Krakowa odjeżdżają co pół godziny. Druga możliwość to przesiadka w Dobczycach na linię A49, która jedzie bezpośrednio do Krakowa (os. Podwawelskie). Bez samochodu Szczyrzyc zajmuje cały dzień.

W okolicy

Autobus do Szczyrzyca rusza z Wieliczki, więc bez samochodu dzień sam dzieli się na dwie części. Rano podziemna trasa Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce , po południu opactwo. Zamek Żupny jest w remoncie do końca 2028 roku; czynna jest trasa muzealna w kopalni.

Pamiątki po Orkanie, wychowanku cysterskiej szkoły, zostały za zamkniętymi drzwiami. Jego imię nosi Muzeum im. Władysława Orkana w Rabce-Zdroju , 26 km w linii prostej stąd, choć pokazuje przede wszystkim sztukę ludową regionu w drewnianym kościele z początku XVII wieku.

Jeśli zależy ci na klasztornych zbiorach w tym sezonie, pewniejszym wyborem jest Muzeum Benedyktynów w Tyńcu . To również czynne opactwo, ale z opublikowanymi godzinami otwarcia.

Historia

Muzeum założył w 1954 roku opat Stanisław Kiełtyka, żeby ocalić klasztorną sztukę sakralną i przedmioty zbierane od okolicznych mieszkańców. Decyzją ministerstwa placówka została filią Muzeum Diecezjalnego w Tarnowie. W 1984 roku zbiory przeniesiono do przebudowanego spichlerza, który podczas remontu okazał się dawną rezydencją opata.

Samo opactwo, jak podaje jego strona, istnieje nieprzerwanie od 1234 roku. Cystersi z Jędrzejowa osiedli najpierw w Ludźmierzu na Podhalu, a do Szczyrzyca przenieśli się według Wikipedii najpewniej w 1243 roku. W czasie zaborów prowadzili tu szkołę ludową, której uczniem był Orkan. Za postawę w czasie II wojny światowej, gdy klasztor dawał schronienie uchodźcom i prowadził tajne nauczanie, opactwo odznaczono Krzyżem Virtuti Militari.