Muzeum Orderu Uśmiechu

Czego się spodziewać

Muzeum Orderu Uśmiechu w Rabce-Zdroju już nie istnieje. Jego zbiory można dziś oglądać w Głuchołazach na Opolszczyźnie, gdzie 21 września 2023 roku otwarto wystawę, działającą w ramach miejskiego Centrum Kultury jako Głuchołaska Izba Pamięci Orderu Uśmiechu.

Rabka była domem tej kolekcji przez ponad ćwierć wieku. Składały się na nią pamiątki po osobach uhonorowanych jedynym odznaczeniem, które dorosłym przyznają dzieci, a także portrety kanclerzy Kapituły, mapa krajów Kawalerów i scena pasowania z sześciu manekinów. Od wiosny 2003 roku całość mieściła się w drewnianym pawilonie na terenie parku rozrywki „Rabkoland”.

Jeden z mieszkańców Rabki napisał w 2023 roku pod artykułem Podhale24, że była to raczej izba pamięci niż muzeum, bo wszystko mieściło się w jednym pomieszczeniu.

Specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy w Hucie, noszący imię Kawalerów Orderu, podaje, że muzeum działało w Rabce w latach 1996-2022. Według tego samego źródła Międzynarodowa Kapituła Orderu Uśmiechu postanowiła w 2022 roku przenieść eksponaty do Głuchołaz. Prasa podhalańska pisała o przeprowadzce w lutym 2023 roku i wtedy jeszcze umiejscawiała muzeum w Rabkolandzie. Dziś park nie wymienia go wśród swoich atrakcji: w Rabce nie ma już czego oglądać.

Ta strona jest dla tych, którzy znaleźli muzeum w starym przewodniku albo na mapie i planują przystanek w Rabce w drodze na Podhale. Kogo interesuje sam Order, powinien pojechać do Głuchołaz, ale to osobna wyprawa, około 200 km w linii prostej od Rabki. Kto chce po prostu zobaczyć muzeum w Rabce, niech idzie do Muzeum im. Władysława Orkana, około 400 m w linii prostej od dawnego pawilonu.

Wskazówki

• Nie jedź do Rabkolandu po Order. Park nie wymienia ekspozycji wśród swoich atrakcji, a kolekcja jest od 2023 roku w Głuchołazach. Do parku warto jechać dla parku, nie dla muzeum.
• Głuchołazy tylko w dni robocze. Izba Pamięci przy ul. Bohaterów Warszawy 10 jest czynna od poniedziałku do piątku w godzinach 10:00-14:00. Z wyjazdem weekendowym jej nie połączysz.
• Grupę zgłoś wcześniej. Gmina prosi grupy zorganizowane o umówienie się w biurze Centrum Kultury im. Kawalerów Orderu Uśmiechu, ul. Bohaterów Warszawy 7 (pierwsze piętro), tel. 77 409 28 45.
• Nastaw się na jedną salę. Relacja z otwarcia mówi o wystawie urządzonej w jednym pomieszczeniu budynku liceum. To raczej pół godziny niż popołudnie, więc zaplanuj też spacer po mieście.
• Order jest tam również na ulicy. Centrum Kultury wymienia aleję zasłużonych Kawalerów Orderu Uśmiechu z pamiątkowymi tabliczkami, a blog Grafy w Podróży poleca mural Orderu na Małym Rynku.
• W Rabce wybierz Muzeum Orkana. Zamiast pawilonu, którego park już nie wymienia, dostaniesz modrzewiowy kościół z lat 1600-1606 i rzeźbę ludową Zagórzan. Od października do kwietnia muzeum jest w poniedziałki zamknięte.
• Nie ufaj stronie Orderu. Podstrona o muzeum na orderusmiechu.pl kończy opowieść na przeprowadzce do Rabkolandu w 2003 roku i nie wspomina o Głuchołazach. Aktualne godziny izby publikuje portal turystyczny gminy Głuchołazy.

Jak dojechać

Do Muzeum Orkana w Rabce: ul. Orkana 2, około 400 m w linii prostej od Rabkolandu, w zasięgu spaceru z parku zdrojowego. Rabka-Zdrój leży około 50 km w linii prostej na południe od Krakowa; zatrzymują się tu autobusy i busy jadące w stronę Nowego Targu i Zakopanego.

Do Głuchołaz: miasto leży w powiecie nyskim, u podnóża Gór Opawskich. Od Krakowa dzieli je około 185 km w linii prostej, od Rabki około 200 km. Izba mieści się przy ul. Bohaterów Warszawy 10, w budynku niepublicznego liceum. Przy wystawie czynnej do 14:00 decyduje godzina przyjazdu, więc połączenie sprawdź przed wyjazdem.

Dalej na południe: Muzeum Podhalańskie w Nowym Targu jest około 15 km w linii prostej od Rabkolandu, Muzeum Tatrzańskie w Zakopanem około 35 km, oba przy tej samej trasie w stronę Tatr.

W okolicy

Najbliższym zastępstwem jest Muzeum Orkana w Rabce-Zdroju : kultura Zagórzan i rzeźba ludowa w zabytkowym drewnianym kościele, kilka minut pieszo od dawnego pawilonu. Kto jedzie dalej, w nowotarskim ratuszu znajdzie Muzeum Podhalańskie w Nowym Targu , opowieść o mieście rzemieślników i jarmarków. Na koniec drogi czeka Muzeum Tatrzańskie w Zakopanem przy Krupówkach 10, dobry pierwszy przystanek w samym Zakopanem, bo tłumaczy, skąd wziął się mit tego miasta.

Historia

Kolekcja nigdy nie miała stałego adresu. Głuchołazy są jej czwartą siedzibą w ciągu 27 lat, a trzy poprzednie leżały w Rabce: ośrodek rehabilitacyjny przy ul. Dietla 2, szkoła podstawowa przy ul. Sądeckiej i pawilon w Rabkolandzie. Tylko pawilon postawiono specjalnie dla niej, a mimo to wyjechała z niego po około dwudziestu latach. W Głuchołazach znów zajmuje salę w budynku innej instytucji, niepublicznego liceum.

Głuchołazy mają z Orderem własny związek: pochodzi stąd Ewa Chrobak, która jako dziewięciolatka wygrała ogólnopolski konkurs na jego wizerunek, a w 2018 roku miasto otrzymało tytuł Miasta Orderu Uśmiechu.

Gdy w lutym 2023 roku ogłoszono przeprowadzkę, burmistrz Rabki zaproponował muzeum nową siedzibę w odbudowywanej wówczas Willi Anioł i apelował o pozostawienie zbiorów w mieście. W marcu burmistrz Głuchołaz potwierdził PAP, że gmina otrzymała propozycję przejęcia eksponatów i adaptuje dla nich pomieszczenia. Wystawę otwarto 21 września 2023 roku podczas wizyty Martyny Wojciechowskiej, Ewy Chrobak i kanclerza Marka Michalaka.