Między sztuką a sercem - akwarelowa opowieść o Pani na Puławach

Akwareliści z Lubelszczyzny i ich goście malują księżną Izabelę Czartoryską oraz park, który po sobie zostawiła. Wystawa wisi w pałacu Czartoryskich w Puławach od 13 września 2025 roku, a muzeum nie podaje daty jej zamknięcia. Kuratorami są Dariusz Płecha z Grupy Lubelskiej i Marcelina Lubawa z Muzeum Czartoryskich.

Muzeum Czartoryskich w Puławach o wystawie:

28 artystów - akwarelistów z kraju i zza granicy należących do Grupy Lubelskiej chcąc uczcić 280. rocznicę urodzin tej niezwykłej kobiety stworzyli blisko 60 prac inspirując się jej życiem, dokonaniami i pozostawionym przez nią dziedzictwem.

Grupa Lubelska - to nieformalna nazwa artystów akwarelistów związanych z Lubelszczyzną poprzez miejsce urodzenia, zamieszkania, czy miejsce ukończenia edukacji artystycznej. Do zaprezentowania swoich dzieł zostali zaproszeni również goście/Przyjaciele: Honorata Mielniczenko - dyrektor Muzeum Czartoryskich w Puławach (absolwentka Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych im. C.K Norwida w Lublinie, a także historii sztuki na KUL w Lublinie oraz muzealnictwa na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie), Paweł Maj - prezydent Miasta Puławy (absolwent Liceum Sztuk Plastycznych w Lublinie oraz Wydziału Architektury Krajobrazu Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie) oraz Jadwiga „Inka” Zamoyska praprapra…wnuczka księżnej Izabeli Czartoryskiej i córka ostatnich hrabiów Zamoyskich i właścicieli Pałacu w Kozłówce.

Prezentowany zbiór prac jest niezwykle różnorodny. Począwszy od odwzorowanych z fotograficzną dokładnością pejzaży uwieczniających dziedzictwo architektoniczne księżnej Izabeli Czartoryskiej pozostawione w Puławskim parku m.in. Świątynia Sybilli, Dom Gotycki, Altana Chińska, Domek Aleksandryjski, Pałac Marynki;

po portrety księżnej te realistyczne, oparte na niezwykłej wrażliwości po symboliczne, wielobarwne na granicy surrealizmu, groteski czy w końcu te stworzone przy pomocy sztucznej inteligencji. Artyści, każdy na swój unikalny sposób, pochylili się nad bogatym życiorysem księżnej, a przede wszystkim nad jej wizjonerską działalnością.

Czego się spodziewać

To wystawa współczesnej akwareli, nie zabytków: blisko 60 prac, od wiernych widoków parkowych pawilonów po portrety księżnej, także takie, przy których artyści sięgnęli po sztuczną inteligencję. Wisi w pałacu. Wernisaż odbył się w Sali Gotyckiej na pierwszym piętrze, ale muzeum nie mówi wprost, w której sali prace są dziś - zapytaj w kasie.

Przy wernisażu powstał też poliptyk „Artyści Izabeli” - cztery płótna o łącznym wymiarze 90 x 360 cm, malowane na oczach publiczności przez Dariusza Płechę i Tatianę Majewską według szkiców Artura Gołębiowskiego. Obraz trafił do muzeum, podobnie jak przekazana tego dnia replika Szkatuły Królewskiej; muzeum nie podaje, czy oba dary są dziś wystawione.

Na samą wystawę wystarczy 30-40 minut. Nie jedź do Puław wyłącznie dla niej: to dodatek do zwiedzania pałacu, wliczony w bilet.

W tym samym budynku trwają inne wystawy czasowe, także bez podanych dat: „SUBLIME” z rekonstrukcjami sukien i „Na wentach i w salonach” w Sali Rycerskiej. W Sieni, przez którą i tak przechodzisz do kasy, wiszą plansze „Nieznane widoki puławskiej rezydencji”.

Kontekst

Izabela z Flemmingów Czartoryska (1745-1835) osiadła w Puławach w 1783 roku i zamieniła rezydencję w ośrodek kultury. Założyła park krajobrazowy i napisała poradnik „Myśli różne o sposobie zakładania ogrodów” (1805). W 1801 roku otworzyła w Świątyni Sybilli pierwsze polskie muzeum o charakterze narodowym. Po upadku powstania listopadowego zbiory wywieziono; ich trzon tworzy dziś Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie, instytucja odrębna od puławskiej.

Rada Miasta Puławy ogłosiła rok 2025 Rokiem Księżnej Izabeli Czartoryskiej w 280. rocznicę jej urodzin i wystawa była częścią tych obchodów. Obok akwarelistów wystawiają goście spoza grupy, wśród nich dyrektor muzeum i prezydent miasta.

Bilet i czas

Osobnego biletu na wystawę nie ma: cennik nie wymienia opłat za wystawy czasowe, a bilet normalny 30 zł, ulgowy 22 zł obejmuje ekspozycje w pałacu. Rodzinny (dwoje dorosłych i dzieci do 16 lat) kosztuje 70 zł, z Kartą Dużej Rodziny zapłacisz 15 zł. Bilet na same obiekty parkowe (15 zł) do pałacu nie wpuszcza. Bilety kupisz wyłącznie w kasie w Sali Tradycji na parterze, gotówką, kartą lub BLIK-iem.

W poniedziałek wstęp jest bezpłatny, a pałac - w odróżnieniu od pawilonów w parku - pracuje wtedy normalnie, więc wystawę obejrzysz za darmo. Od kwietnia do września muzeum jest otwarte codziennie 9:00-17:00, kasa do 16:15; od października do marca 8:00-16:00, kasa do 15:30.

Jeśli chcesz porównać akwarele z ich pierwowzorami, przyjedź od czerwca do września, od wtorku do niedzieli. Tylko wtedy bilet normalny obejmuje też Świątynię Sybilli, Dom Gotycki i Domek Aleksandryjski; w pozostałych miesiącach wpuszcza wyłącznie do pałacu. Wyjątek: 3 października 2026 roku o 12:00 muzeum prowadzi bezpłatny spacer historyczny ze zwiedzaniem Świątyni Sybilli i Domu Gotyckiego w ramach „Weekendu Seniora z Kulturą”.

Wystawa trwa już ponad rok i powstała na rok jubileuszowy, który się skończył. Zanim przyjedziesz specjalnie dla niej, zadzwoń pod numer 81 888 44 11. Najwięcej wyniosą z niej miłośnicy akwareli i ci, dla których Puławy to przede wszystkim księżna Izabela.

Trzon jej kolekcji jest dziś w Krakowie, ale ten sam bilet wpuszcza na wystawę stałą „Ojczyzno! Niechaj Cię uwiecznię!” w tym pałacu, z eksponatami ze zbiorów księżnej Izabeli i jej wnuka, księcia Władysława.

Co piszą o wystawie

Relacje lokalne, informacyjne, bez oceny samych prac.

LPU24 (14.09.2025, Paweł Skibniewski): relacja z otwarcia, z pokazem malowania, prezentacją repliki szkatuły i weekendowymi warsztatami akwareli - artykuł .

Urząd Miasta Puławy (15.09.2025): miejska relacja z wernisażu, przypominająca historię oryginalnej szkatuły z 1800 roku, zrabowanej w 1939 roku - komunikat .

Urząd Miasta Puławy (18.05.2026): podsumowanie Nocy Muzeów, według którego wystawa cieszyła się dużym zainteresowaniem zwiedzających - komunikat .

Zobacz też

• Profil Muzeum Czartoryskich w Puławach - pałac, park, pawilony, godziny, cennik i wskazówki na cały dzień w Puławach.
• Piękno zaklęte w bursztynie - lubelski bursztyn w Kozłówce, dobry ciąg dalszy dla tych, których zaciekawiła ozdobiona bursztynem replika Szkatuły Królewskiej.
• Kochaj Wisłę - malarstwo w sąsiednim Kazimierzu Dolnym, dobre uzupełnienie dnia w dolinie Wisły.

Profil muzeum: Muzeum Czartoryskich w Puławach .