Muzeum Regionalne PTTK im. Antoniego Minkiewicza w Olkuszu

Czego się spodziewać

Muzeum Regionalne PTTK w Olkuszu najłatwiej przegapić, stojąc tuż przed nim. Nie ma własnych drzwi od Rynku: na wystawę idzie się przez bramę restauracji na parterze Batorówki, a potem schodami na piętro. W zamian dostajesz godzinę, po której wiadomo, dlaczego Olkusz nazywano Srebrnym Miastem - pod warunkiem, że zaczniesz od właściwego działu.

Tym działem jest górnictwo. Regionalny portal Visit Małopolska wylicza, co pokazuje dział górniczy: kopaczki, moździerz do rozdrabniania rudy, sito do jej płukania, drewniany młot, lampy olejowe i karbidowe oraz kamienne odważniki. To narzędzia ludzi, którzy od średniowiecza wydobywali tu ołów i srebro, a obok nich leżą minerały i kruszce z olkuskich kopalń.

Potem odszukaj miecz z przełomu XIII i XIV wieku, który PTTK nazywa katowskim. Visit Małopolska przytacza legendę, według której ścięto nim dwóch gwarków podkopujących się pod kościół w poszukiwaniu srebra - z tą opowieścią miecz i gabloty górnicze składają się w jedną historię. Na resztę, czyli świątki z nieistniejących już kapliczek i zbiór judaików, wystarczy kwadrans, jeśli czas goni.

Nie oczekuj nowoczesnej ekspozycji. Autor bloga tomas-tickets, który zwiedzał muzeum w 2019 roku, porównał wrażenie do odwiedzin „w składziku sklepu antykwarycznego”, ale chwalił bardzo przyjazną obsługę. Najlepsze dla miłośników historii regionu i górnictwa oraz dla każdego, kto i tak jest w Olkuszu. Samodzielny wyjazd z Krakowa wyłącznie do tego muzeum ma sens tylko dla pasjonatów - lepiej połączyć je z drugim olkuskim muzeum albo z pieszą trasą do zamku w Rabsztynie.

Wskazówki

• Szukaj bramy restauracji, nie osobnych drzwi muzeum. Wejście prowadzi przez parter zajęty przez lokal gastronomiczny, a stamtąd schodami w górę. Autor jednej z relacji pisze, że latem bramę zasłania ogródek restauracyjny i łatwo ją minąć.
• Zarezerwuj około godziny. Tyle wystarczy na górnictwo, miecz i spokojny przegląd reszty; TripAdvisor podaje czas zwiedzania poniżej godziny.
• Przyjdź w dzień powszedni i zadzwoń wcześniej. Muzeum jest czynne od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00-16:00, a w weekend wpuszcza wyłącznie grupy umówione telefonicznie. Jeden z portali turystycznych podaje inne dni otwarcia, więc przed wyjazdem potwierdź godziny pod numerem +48 32 643 42 27.
• Cennik potwierdź w tej samej rozmowie. Strona PTTK nie publikuje cen biletów, a źródła zewnętrzne podają rozbieżne kwoty.
• Aparat możesz zabrać. Visit Małopolska wymienia możliwość fotografowania wśród udogodnień muzeum; strona PTTK o tym milczy.
• Drugie muzeum masz 180 metrów dalej. W linii prostej tyle dzieli Batorówkę od Muzeum Afrykanistycznego w Olkuszu przy ul. Szpitalnej - maski i fetysze z Afryki Zachodniej i Środkowej, zupełnie inny temat niż górnicza Batorówka.
• Z muzeum ruszysz od razu na szlak. Strona PTTK wymienia trzy znakowane trasy przechodzące przez to miejsce:
  • „Olkusz Silver Park - Jaroszowiec” (13 km),
  • „Powstańców Styczniowych” przez Sławków (19,6 km),
  • „Rabsztyn - Olkusz” (37,2 km) z zamkiem w Rabsztynie po drodze.

Jak dojechać

Pociągiem z Krakowa: w 2024 roku pociągi Polregio kursowały w relacji Kraków Główny - Olkusz; aktualny rozkład sprawdź u przewoźnika. Stacja Olkusz przeszła w 2025 roku przebudowę, ale kasy biletowej nie ma tam od 2012 roku, więc bilet powrotny zaplanuj zawczasu. Od stacji do Rynku jest około 1,1 km w linii prostej.

Samochodem: Olkusz leży przy drodze krajowej nr 94, w połowie drogi między Krakowem a Będzinem, około 36 km w linii prostej od krakowskiego Rynku.

Pieszo z Rynku: muzeum zajmuje piętro kamienicy pod numerem 20, nad restauracją - szukaj bramy, nie osobnego wejścia.

W okolicy

Górniczy wątek olkuskich zbiorów rozwija na dużo większą skalę Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce - warto zestawić kameralną olkuską gablotę z podziemnym kompleksem kopalni soli. Podobny model małego muzeum regionalnego prezentuje Muzeum im. Aleksandra Kłosińskiego w Kętach , a najdawniejsze dzieje ziem polskich pokazuje krakowskie Muzeum Archeologiczne .

Historia

Muzeum powstało w 1911 roku z inicjatywy działaczy Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, poprzednika dzisiejszego PTTK, i należy do najstarszych muzeów regionalnych w Polsce. Działało do wybuchu II wojny światowej, z przerwą w latach 1914-1916; zbiory przetrwały okupację hitlerowską, oddane na przechowanie zaufanym osobom. Reaktywowano je w 1958 roku, początkowo przy ulicy Sławkowskiej, potem Floriańskiej.

W 1965 roku ruszył remont Batorówki - kamienicy z XVI wieku przy Rynku 20, którą PTTK opisuje jako najstarszą w Olkuszu. Według miejscowej legendy nocował w niej król Stefan Batory, stąd nazwa budynku. Muzeum przeniosło się tam w 1968 roku, a w 1972 roku budynek przeszedł na własność PTTK. Od 1989 roku placówka nosi imię Antoniego Minkiewicza, inżyniera górniczego związanego z regionem.