Muzeum Afrykanistyczne w Olkuszu

Czego się spodziewać

Z Muzeum Afrykanistycznego w Olkuszu najdłużej zostaje w pamięci jeden widok: namiot z wielbłądziej skóry rozstawiony w oficynie dawnego olkuskiego szpitala. W środku stoją sprzęty codziennego użytku Tuaregów, nazywanych w opisach błękitnymi rycerzami Sahary.

Wokół rozkłada się reszta zbioru: maski rytualne Bambarów, fetysze ludu Bakongo, ponad dwadzieścia fajek z tykw, drewna i kości zwierzęcych, pasterskie kapelusze Fulanów, broń, instrumenty muzyczne, tkaniny i biżuteria. Osobny dział, otwarty w 2007 roku, mieści kolekcję Anny i Leona Kubarskich - rzeźby z malachitu, główki z kości słoniowej z drobiazgowo odwzorowanymi afrykańskimi fryzurami oraz obrazy wyklejane z wycinanych liści bananowca i skrzydeł motyli.

To zbiór, na który się patrzy, a całą robotę wykonują podpisy przy gablotach. Najlepszy dla osób ciekawych etnografii i sztuki pozaeuropejskiej oraz dla dzieci od ósmego roku życia - maski i broń utrzymają je przy gablotach mniej więcej pół godziny. Kto szuka stanowisk interaktywnych i ekranów dotykowych, trafił pod zły adres. Czterdzieści pięć minut w zupełności wystarczy.

Wskazówki

• Trzy muzea MOK pod jednym adresem. Miejski Ośrodek Kultury podaje ul. Szpitalną 32 także dla Kolekcji Minerałów Ziemi Olkuskiej, liczącej kilka tysięcy okazów, i dla Muzeum Twórczości Władysława Wołkowskiego, które według MOK mieści się w zabytkowym Dworku Machnickich. Jak pisze MOK, to „największy zbiór sztuki tego wybitnego artysty, nazywanego »Michałem Aniołem wikliny«”. Godziny są identyczne, więc jeden przyjazd to trzy ekspozycje i około dwóch godzin.
• Sobota jest jedynym dniem weekendu. W niedziele i poniedziałki muzeum nie pracuje, a w sobotę jest czynne w tych samych godzinach co w tygodniu, od 9:00 do 17:00. Jednodniowy wypad z Krakowa planuj więc na sobotę albo na dzień powszedni.
• Ostatnie wejście o 16:30. Muzeum zamyka o 17:00, ale wpuszcza zwiedzających tylko do 16:30. Celuj w 16:00, jeśli chcesz obejrzeć kolekcję Kubarskich bez pośpiechu.
• Bilet kup przez internet. MOK sprzedaje wstęp do swoich muzeów online, w datowanych wejściach. Przy okazji sprawdź, czy bilet łączony na wszystkie trzy ekspozycje w budynku nie wyjdzie korzystniej.
• Pozostałe olkuskie muzea zamykają o 16:00. Muzeum Regionalne PTTK i Muzeum Pożarnictwa są czynne tylko od poniedziałku do piątku. W sobotę zobaczysz w Olkuszu wyłącznie zbiory MOK.
• Dostępności muzeum nie opisuje. Ekspozycja zajmuje oficynę dawnego szpitala - przed wizytą zadzwoń pod +48 32 706 52 44 i zapytaj o schody oraz windę.
• Bezpłatny parking przy ul. Mickiewicza. Tak podaje lokalny portal olkuszinfo.pl.

Jak dojechać

Samochodem: Olkusz leży około 36 km w linii prostej na północny zachód od Krakowa, przy drodze krajowej DK94 prowadzącej do Katowic. Przejazd zajmuje mniej więcej godzinę. Miasto leży na Szlaku Orlich Gniazd, więc muzeum łatwo połączyć z ruinami jurajskich zamków po drodze na północ.

Pociągiem: Polregio kursuje z Krakowa Głównego do Olkusza kilka razy dziennie, podróż trwa około 1 godziny 15 minut. Dworzec leży na wschód od muzeum, około kilometra w linii prostej - to niecałe 2 km spaceru albo przejazd autobusem gminnej komunikacji ZKG „KM”.

Pieszo: Muzeum stoi tuż na południe od Rynku, niecałe 200 metrów w linii prostej od Muzeum Regionalnego PTTK pod numerem 20.

W okolicy

W samym Olkuszu dopełnieniem wizyty jest Muzeum Regionalne PTTK przy Rynku, które opowiada o górniczej przeszłości miasta. Przy Floriańskiej działa Muzeum Pożarnictwa Ziemi Olkuskiej . Oba wymagają jednak przyjazdu w dzień powszedni. Etnograficzny punkt odniesienia dla zbiorów afrykańskich daje krakowskie Muzeum Etnograficzne , które tę samą metodę - przedmiot codzienny jako świadectwo kultury - stosuje do wsi małopolskiej.

Historia

Oficyna dawnego szpitala przy Szpitalnej 32 jest siedzibą muzeum od 1984 roku. Wszystko zaczęło się jednak od darowizny z 1971 roku, którą przekazali olkuski lekarz i pisarz dr Bogdan Szczygieł oraz Bożena Szczygieł-Gruszyńska. Według regionalnych portali turystycznych Szczygieł spędził w Afryce kilkanaście lat, szczególnie w okolicach Sahary, i przywoził stamtąd przedmioty codziennego użytku, a nie pamiątki.

Przed przeprowadzką zbiory mieściły się przy tej samej ulicy, pod numerem 11, w dawnej wytwórni młynków do kawy należącej do ojca darczyńcy. Dzisiejsze sale urządzono po remoncie w 2005 roku, a w lutym 2007 roku doszedł osobny dział z kolekcją prof. Anny Kubarskiej i pilota Leona Kubarskiego. Z czasem zbiory uzupełnili kolejni prywatni darczyńcy, a śląski portal turystyczny Jury zalicza olkuską placówkę do największych w Polsce muzeów sztuki i kultury Afryki.