Pokonkursowa wystawa Międzynarodowego Triennale Typografii im. prof. Józefa Mroszczaka

Od 17 lipca do 30 września 2026 roku Galeria Domu Słów pokazywała wybór nagrodzonych i zakwalifikowanych prac pierwszej edycji Triennale Typografii im. Józefa Mroszczaka, w której startowało 200 twórców z siedemnastu krajów.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” o wystawie:

Wspominaliśmy o tej wystawie już rok temu. Zecer Robert Sawa otrzymał Grand Prix za prace: Typolub 2022, a wydanie „Poematu o Mieście Lublinie" 2024, przygotowane przez: Alicja Magiera, Sylwia Woźniak, Robert Sawa zostało zakwalifikowane do wystawy. Teraz wystawę można obejrzeć na miejscu w Lublinie w Domu Słów.

Czego się spodziewać

Ekspozycja pokazywała szeroki przekrój współczesnej typografii i sztuki zecerskiej, od projektów okładek po eksperymentalne kompozycje liternicze. Wernisaż odbył się 17 lipca 2026 roku o godzinie 17:00 w Galerii Domu Słów; wstęp był wolny.

To była wystawa objazdowa. Jej organizatorami byli Burmistrz Miasta Nowy Targ, Miejskie Centrum Kultury w Nowym Targu i Muzeum Drukarstwa w Nowym Targu, gdzie pokazano ją po raz pierwszy w marcu 2025 roku. Trzecią odsłonę wystawy triennale otwarto 10 marca 2026 roku w Galerii WIT w Warszawie, jak podał goral24.pl (13.03.2026, Bogdan Chowaniec) - tekst . Lublin był kolejnym przystankiem. W pierwszej edycji konkursu wzięło udział 200 typografów, projektantów i grafików z siedemnastu krajów, od Polski i Niemiec po Japonię, Koreę Południową i Argentynę. Do Domu Słów trafił wybrany przez jury przekrój prac nagrodzonych, wyróżnionych i zakwalifikowanych.

Jury oceniało zgłoszenia w trzech kategoriach: druk typograficzny i książka artystyczna, krój pisma oraz plakat typograficzny. Cztery prace, na które warto było spojrzeć uważniej:

• „TypoLub” Roberta Sawy - Grand Prix w kategorii druku typograficznego i książki artystycznej. Plakat złożony z materiału zecerskiego, zapowiadający lubelski cykl spotkań typograficznych o tej samej nazwie.
• „Komeda Polish Jazz” Wojciecha Kołka - Nagroda im. Józefa Mroszczaka w kategorii plakatu typograficznego.
• Krój pisma „RL Limo” Radka Łukasiewicza - nagroda specjalna w kategorii kroju pisma.
• „Poemat o mieście Lublinie” - wydanie przygotowane przez Alicję Magierę, Roberta Sawę i Sylwię Woźniak dla Ośrodka „Brama Grodzka - Teatr NN”, zakwalifikowane do wystawy.

Wystawa zajmowała jedną galerię i nie była duża: na spokojne obejrzenie wystarczało 30-40 minut. Grand Prix trafiło do zecera pracującego w tym właśnie budynku, więc wizytę dobrze było połączyć ze zwiedzaniem Izby Drukarstwa na niższej kondygnacji. Tam obok efektu widać prasy i czcionki, na których takie prace powstają.

Kontekst

Patronem triennale jest Józef Mroszczak (1910-1975), urodzony w Nowym Targu grafik i - obok Henryka Tomaszewskiego oraz Tadeusza Trepkowskiego - jeden z twórców polskiej szkoły plakatu. Zaprojektował około 170 plakatów, w 1963 roku wydał promującą polski plakat książkę „Polnische Plakatkunst”, a tytuł profesora zwyczajnego otrzymał w 1956 roku. Wykładał w Katowicach, Warszawie, Darmstadcie, Düsseldorfie, Ulm, Wiedniu, Berlinie, Parmie, Linzu, Kolonii i Brukseli.

Samo triennale jest inicjatywą młodą: pierwszą edycję rozstrzygnięto w 2025 roku. Jest też celowo wąskie. Konkurs skierowano do studentów uczelni artystycznych, młodych grafików i projektantów pracujących przede wszystkim z literą drukowaną, a organizatorom zależało zwłaszcza na pracach wykonanych tradycyjną techniką druku wypukłego albo łączących ją ze współczesnym składem cyfrowym. Dlatego to wystawa o rzemiośle co najmniej tak samo jak o projektowaniu.

Lubelski wątek nie jest tu przypadkiem. „Poemat o mieście Lublinie” to utwór Józefa Czechowicza (1903-1939), najważniejszego poety międzywojennego Lublina, a jego typograficzne wydanie z 2024 roku powstało w Ośrodku „Brama Grodzka - Teatr NN”. Wystawa przyjechała więc do budynku, w którym pracuje zdobywca Grand Prix i w którym powstała jedna z zakwalifikowanych prac.

Bilet i czas

Wstęp był bezpłatny i nie wymagał rezerwacji. Ośrodek pisał wprost, że wystawy czasowe w Domu Słów zwiedza się bezpłatnie w godzinach otwarcia. Nie było osobnego biletu, wejść o wyznaczonych godzinach ani listy zapisów.

Godziny otwarcia budziły wątpliwości. Ośrodek podawał je na własnej stronie na trzy różne sposoby: wtorek-sobota, poniedziałek-piątek albo poniedziałek-sobota. Przed przyjazdem w ostatnich tygodniach trwania wystawy rozsądniej było zadzwonić.

Wejścia: od ulicy Żmigród 1 albo od podwórka przy ulicy Królewskiej 17.

Dla kogo była: dla projektantów, drukarzy, studentów grafiki i każdego, kto lubi oglądać litery z bliska. Kto szukał opowieści o Lublinie albo atrakcji dla dzieci, lepiej wychodził na samej Izbie Drukarstwa - wystawa pokonkursowa składała się z prac do oglądania, nie do dotykania.

Co piszą o wystawie

Lubelskiej odsłonie wystawy żadna redakcja nie poświęciła relacji ani recenzji. Dziennik Wschodni (17.08.2026, Karolina Sidor) wspomniał o niej jednym zdaniem w przeglądzie muzeów regionu, podając, że potrwa do 30 września - dziennikwschodni.pl . Wcześniej regionalny serwis z Podhala zapowiedział jej premierę w Nowym Targu.

podhale24.pl (21.03.2025): rano w dniu gali serwis zapowiedział rozdanie nagród i otwarcie wystawy pokonkursowej w Muzeum Drukarstwa w Nowym Targu. Podał liczbę 200 uczestników z siedemnastu krajów i opisał prace studentów, którymi upamiętniono pięćdziesiątą rocznicę śmierci Mroszczaka - podhale24.pl .

Kuratorka triennale Wiktoria Kowalczyk-Szlaga zapowiadała pierwszą edycję słowami: „Szczególnie cieszę się, że będziemy mogli zaprezentować na wystawie niezwykle ciekawe i różnorodne realizacje wykonane tradycyjną techniką druku wypukłego - typograficznego” (Muzeum Drukarstwa w Nowym Targu ).

Uzasadniając Grand Prix, członek jury prof. Tomasz Bierkowski napisał o plakacie „TypoLub”, że autor stworzył współczesny język wizualny plakatu „poprzez połączenie tradycyjnej techniki drukarskiej z niezwykle różnicowanym pod względem wielkości, rodzaju i stylistyki materiałem zecerskim” (Muzeum Drukarstwa w Nowym Targu ).

Zobacz też

• Dom Słów - Izba Drukarstwa - profil miejsca, w którym wystawa była pokazywana: działająca od 2008 roku warsztatowa drukarnia z prasami, czcionkami i introligatornią, z warsztatami dla małych grup.
• Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” - instytucja prowadząca Dom Słów, z wystawą „Lublin. Pamięć Miejsca” w Bramie Grodzkiej.
• Muzeum Józefa Czechowicza - rękopisy i pamiątki po autorze „Poematu o mieście Lublinie”, którego typograficzne wydanie zakwalifikowano do triennale.

Po wystawie

Wystawa zakończyła się 30 września 2026 roku, w terminie ogłoszonym przez Ośrodek; tę samą datę podał Dziennik Wschodni (17.08.2026) - dziennikwschodni.pl .

Nagrodzone i wyróżnione prace można oglądać dalej w sieci, w galeriach zdjęć na stronie organizatora, Muzeum Drukarstwa w Nowym Targu . Wystawa krąży po kraju (Nowy Targ, Warszawa, Lublin), ale zapowiedzi kolejnego miejsca pokazu nie znaleziono ani u Ośrodka, ani u organizatora. Regulamin na stronie triennale zapowiadał wystawę i katalog, ale danych katalogu (ISBN, wydawca, cena) nie znaleziono.

Co obejrzysz teraz:

• U z dwiema kropkami - druga wystawa czasowa Domu Słów: oryginalne ilustracje Katarzyny Minasowicz o oswajaniu obcego miasta na przykładzie powojennego Wrocławia, czynna do 31 grudnia 2026 roku.
• Wystawa autorskich plakatów Łukasza Tarkowskiego - dwadzieścia plakatów z imprez Muzeum Wsi Lubelskiej na ogrodzeniu przy wejściu do skansenu; dla tych, których w triennale wciągnął plakat. Muzeum nie podało daty zamknięcia.
• Czy świat się dowiedział? - listy, wiersze i raporty jeńców i więźniarek, ukryte w słoju zakopanym pod Neubrandenburgiem, w Muzeum Martyrologii „Pod Zegarem”; słowo pisane w roli świadectwa. Muzeum nie podało daty zamknięcia.

Lubelskiej odsłony nie zrecenzowała żadna redakcja; Dziennik Wschodni (17.08.2026) wspomniał o niej jednym zdaniem w przeglądzie muzeów regionu. Premierę w Nowym Targu serwis podhale24.pl zapowiedział w dniu gali (21.03.2025), podając 200 uczestników z siedemnastu krajów.

Profil muzeum: Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” .