Tamara Łempicka - ponad granicami

Najliczniejsza w polskich zbiorach publicznych kolekcja Tamary Łempickiej (tak określa ją audioprzewodnik muzeum): prace kupione przez Muzeum Narodowe w Lublinie w 2023 roku, pokazywane na Zamku Lubelskim od 23 czerwca 2023. Opis wystawy od początku mówił o dążeniu do stałej galerii artystki na zamku. Dziś muzeum wymienia wystawę wśród swoich wystaw stałych, bez daty zamknięcia.

Muzeum Narodowe w Lublinie o wystawie:

Niesłabnące zainteresowanie twórczością Łempickiej, a także współpraca z rodziną malarki oraz z prowadzoną przez nią fundacją Tamara Lempicka Estate umożliwiła Muzeum Narodowemu w Lublinie rozpoczęcie szeroko zakrojonych działań mających na celu stworzenie wystawy stałej na Zamku Lubelskim poświęconej życiu i twórczości Tamary Łempickiej.

Zakupiona do zbiorów Muzeum kolekcja, na którą składa się 14 płócien oraz 7 prac na papierze, ma ogromną wartość merytoryczną dla badaczy twórczości artystki ze względu na jej przekrojowy charakter, reprezentujący wszystkie okresy twórczości malarki - począwszy od lat 20., a skończywszy na latach 70. XX wieku.

Czego się spodziewać

Trzon wystawy to prace kupione od Victora Manuela Contrerasa, meksykańskiego rzeźbiarza i najbliższego przyjaciela malarki. W czerwcu 2023 roku muzeum pokazało 18 obiektów, w listopadzie dołożyło trzy kolejne z tej samej kolekcji. Według audioprzewodnika muzeum całość uzupełniają obrazy, rysunki i archiwalne filmy z rodziny artystki, a ekspozycja jest podzielona na strefy tematyczne.

Wystawa się zmienia. W październiku 2024 roku muzeum ogłosiło wyniki badań nad biografią Łempickiej i zapowiedziało, że pokaże paszporty Tamary i Tadeusza Łempickich. Przed wizytą zajrzyj na stronę wystawy - to, co wisi dziś, nie musi się pokrywać z opisami w prasie sprzed roku.

Na co warto zwrócić uwagę (tytuły za polskim audioprzewodnikiem muzeum):

• „Wzburzone konie” (1925) - wczesny szkic, który audioprzewodnik łączy z petersburskim pomnikiem Piotra I na koniu.
• „Cytryna” - martwa natura z lat 40., którą muzeum podaje jako przykład wpływu dawnego malarstwa i nauki w pracowni André Lhote’a.
• „Holenderka II” (1957) - autorska replika płótna z 1941 roku; audioprzewodnik wskazuje w niej cytaty z Vermeera i Pietera de Hoocha.
• „Praczka” - obraz z lat 60. malowany szpachlą, przykład późnego stylu, bardzo dalekiego od portretów znanych z plakatów.
• Dwie „Kompozycje abstrakcyjne” - dowód, że artystka pod koniec życia sięgała także po abstrakcję.

Kontekst

Tamara Łempicka (Tamara de Lempicka) to jedna z najbardziej rozpoznawalnych malarek art déco. Sławę zdobyła w Paryżu w latach 20. i 30. dzięki chłodnym, wyrazistym portretom zamożnych klientów. W 1939 roku wyjechała do Stanów Zjednoczonych, a ostatnie lata spędziła w Cuernavace w Meksyku, gdzie zmarła w 1980 roku.

Lubelskie muzeum zajmuje się artystką nie od dziś. W 2022 roku zamek gościł pierwszą w Polsce wystawę artystki, „Tamara Łempicka - kobieta w podróży”, którą zobaczyło ponad 86 000 osób. Wcześniej w polskich zbiorach państwowych były tylko dwa jej obrazy: w Muzeum Narodowym w Warszawie i w Muzeum Mazowieckim w Płocku.

Bilet i czas

Bilet na wystawę kosztuje 40 zł, ulgowy 20 zł. Kupisz go online w systemie biletowym muzeum , w kasie albo w biletomacie na dziedzińcu. Mimo przeniesienia do wystaw stałych cennik muzeum nadal wycenia tę wystawę osobno, a bilet na pozostałe ekspozycje stałe kosztuje 20 zł.

Bilet zbiorczy wymaga pytania w kasie. Cennik zna dwa: za 40 zł (ulgowy 30 zł), opisany jako „ekspozycje stałe, Kaplica, wieża”, i za 80 zł (ulgowy 60 zł), w którego opisie dochodzą „wystawy czasowe”. Który z nich obejmuje Łempicką po zmianie, cennik nie mówi. Oba sprzedaje wyłącznie kasa, więc tam zapytaj, zanim zapłacisz.

Wystawa jest czynna codziennie, także w poniedziałki. Bieżąca tabela godzin muzeum podaje dla niej od poniedziałku do czwartku i w niedzielę 9:00-17:00, w piątek i sobotę 9:00-18:00 (informacje dla zwiedzających ). Latem, do końca września, wystawa była czynna godzinę dłużej. W poniedziałek, gdy pozostałe wystawy stałe są nieczynne, wystawa działa razem z kaplicą i wieżą.

Poniedziałek sprawdź przed wyjazdem. Wystawy stałe są w sezonie zimowym, od października do marca, w poniedziałki zamknięte. Tabela daje jednak Łempickiej osobną kolumnę z poniedziałkiem 9:00-17:00. Jeśli przyjeżdżasz w poniedziałek specjalnie na tę wystawę, zajrzyj do tabeli w tygodniu wizyty.

Dni bezpłatnego wstępu muzeum ogłasza co miesiąc, bez stałego dnia tygodnia, na stronie informacji dla zwiedzających . We wrześniu obejmowały, a w październiku obejmują także tę wystawę, w przeciwieństwie do wieży; sprawdź, czy tak jest w miesiącu twojej wizyty.

Zarezerwuj 45-60 minut, dłużej z audioprzewodnikiem, który ma ponad 50 nagrań. Muzeum udostępnia na swojej stronie audioprzewodnik po polsku i po angielsku, audiodeskrypcje oraz nagrania w polskim języku migowym.

Dla kogo: dla każdego, kto zna Łempicką z reprodukcji i chce zobaczyć, jak jej malarstwo zmieniało się po latach paryskich. Jeśli jedziesz z daleka po jeden konkretny słynny portret art déco z lat 20., najpierw zapytaj muzeum: audioprzewodnik omawia na przykład „Autoportret w zielonym Bugatti” z 1929 roku, ale nie podaje, czy w Lublinie wisi oryginał.

Wydarzenia towarzyszące

• 24.10.2026, 10:00 - oprowadzanie kuratorskie po wystawie; bilet 40 zł, ulgowy 20 zł, w systemie biletowym muzeum (kalendarz wydarzeń na październik ).

Co piszą o wystawie

dzieje.pl / PAP (23.06.2023, Michał Szukała): relacja z otwarcia - 18 prac kupionych za 8,5 mln zł z rezerwy premiera, część z nich nigdy wcześniej niepokazywana publicznie - link .

dzieje.pl / PAP (30.11.2023, Gabriela Bogaczyk): nowa odsłona z trzema kolejnymi dziełami, kalendarium życia artystki i pamiątkami rodzinnymi z kolekcji jej córki Kizette - link .

Radio Lublin (01.01.2024, RyK, oprac. DySzcz): podsumowanie roku - od otwarcia do końca 2023 roku wystawę obejrzało 16 tys. osób; kustosz liczy 22 obiekty, muzeum na stronie wystawy 21 - link .

RMF FM (03.10.2024, Dominik Smaga): badania archiwalne muzeum przesuwają datę urodzin artystki na 1894 rok i ustalają datę ślubu z Tadeuszem Łempickim - link .

dzieje.pl / PAP (03.10.2024): na wystawę trafiły cztery kolejne prace, dwa obrazy z kolekcji prywatnych i dwa rysunki z kolekcji rodziny - link .

Recenzji krytycznych nie znaleziono; wszystkie teksty to relacje i doniesienia. Kustosz Łukasz Wiącek mówił Radiu Lublin: „Staraliśmy się pokazać, jak zmieniał się styl Tamary Łempickiej, jak starała się odnaleźć w każdej kolejnej dekadzie swojego życia.” (Radio Lublin, 01.01.2024, link )

Aktualizacje

• 2026-10-07 - muzeum wymienia wystawę wśród swoich wystaw stałych, jako dziewiątą w spisie, bez daty zamknięcia; dawny adres w dziale wystaw czasowych przekierowuje na nową stronę. Kiedy dokonało tej zmiany, muzeum nie ogłosiło; 23 września 2026 strona była jeszcze w dziale wystaw czasowych (źródło: strona muzeum ).
• 2024-10-03 - muzeum publikuje wyniki badań dr hab. Katarzyny Mieczkowskiej nad biografią artystki i zapowiada pokazanie paszportów Tamary i Tadeusza Łempickich (źródło: strona muzeum ).

Zobacz też

• Muzeum Narodowe w Lublinie (Zamek Lubelski) - profil z godzinami i dojazdem; w tym samym budynku są pozostałe wystawy stałe i kaplica Trójcy Świętej z freskami z 1418 roku.
• Kolekcja Ireny Hochman i Tadeusza Mysłowskiego - grafika polska i obca XX i XXI wieku z daru dwojga lublinian, którzy związali życie z Nowym Jorkiem. Pokaz wisi w holu na trasie wystaw stałych do 15 listopada 2026; to druga emigracyjna historia na tym samym zamku.
• Święty dialog - sztuka sakralna ze zbiorów Muzeum KUL w Wieży Trynitarskiej, do 31 października 2026; dobre uzupełnienie dla tych, których zaciekawią religijne obrazy Łempickiej z lat 40.

Opis wystawy i audioprzewodniki znajdziesz na stronie Muzeum Narodowego w Lublinie , a godziny otwarcia na stronie informacji dla zwiedzających .

Profil muzeum: Muzeum Narodowe w Lublinie (Zamek Lubelski) .