Stanisław Szygell

Kameralny pokaz pejzaży Stanisława Szygella, malarza ze szkoły Jana Stanisławskiego, którego nazwisko częściej pojawia się dziś w katalogach aukcyjnych niż na ścianach muzeów. To jedna z odsłon jubileuszowego cyklu darów na 120-lecie Muzeum Narodowego w Lublinie, czynna na Zamku Lubelskim od 4 września do 1 listopada 2026.

Muzeum Narodowe w Lublinie o wystawie:

W 1952 roku wdowa po Stanisławie Szygellu przekazała kilkanaście prac zmarłego męża. Tematem prawie wszystkich obrazów jest pejzaż. Pokaz jest prezentacją części tej kolekcji.

Czego się spodziewać

To nie jest osobna wystawa w osobnej sali, tylko pokaz wpisany w stałą Galerię Malarstwa Polskiego XIX i XX wieku. Muzeum nie podaje liczby obrazów. Wiadomo tylko, że dar liczył kilkanaście prac, a na ścianę trafiła jego część, więc nastaw się na kilka obrazów, a nie na przegląd twórczości. Tematem będzie niemal wyłącznie pejzaż.

Szygell był już na zamku wiosną: od 28 marca do 31 maja 2026 jego obrazy wisiały w tej samej galerii obok pejzaży Zbigniewa Gostwickiego, Adama Bunscha i Wojciecha Weissa. Tamten pokaz zestawiał czterech malarzy, ten skupia się na jednym. Cały cykl jubileuszowy przypomina darczyńców, dzięki którym powstały zbiory muzeum; tutaj darczyńcą jest żona artysty, która oddała obrazy jedenaście lat po jego śmierci.

Galeria ma stacjonarną pętlę indukcyjną, co muzeum podaje na stronie o dostępności. Pokaz ogląda się przy okazji reszty galerii, w której wisi między innymi „Unia lubelska” Jana Matejki.

Kontekst

Stanisław Szygell (1881-1941) studiował w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych w latach 1902-1909, u Floriana Cynka, Leona Wyczółkowskiego i Jana Stanisławskiego. Ten ostatni malował wyłącznie pejzaże małego formatu i wprowadził dla studentów obowiązkowe wyjazdy w plener. Szygell również malował przede wszystkim pejzaże, w jasnej, „impresjonistycznej” gamie barwnej. Po studiach osiadł w Warszawie.

Wystawiał w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych od 1916 roku, a w 1917 roku miał tam wystawę indywidualną. Należał do warszawskiego stowarzyszenia malarzy Pro Arte, w 1924 roku pokazywał prace z Grupą IV. Mniej znany rozdział to lata 1916-1922, gdy malował i rysował satyryczne sceny z życia miasta i wsi.

Na rynku sztuki krążą głównie jego niewielkie oleje na tekturze i sklejce: letnie wsie, Dunajec, mielizny pod Warszawą. Dom aukcyjny DESA Unicum pokazał go w grudniu 2024 roku na aukcji „Jan Stanisławski i jego uczniowie”, co pokazuje, w jakim towarzystwie rynek sztuki go dziś sytuuje.

Bilet i czas

Osobnego biletu na pokaz nie ma. Cennik muzeum go nie wymienia, a pokaz wisi w galerii należącej do ekspozycji stałych, więc wchodzisz na bilet na wystawy stałe: 20 zł normalny, 15 zł ulgowy. Bilet zbiorczy na wystawy stałe, kaplicę i wieżę kosztuje 40 zł (ulgowy 30 zł), z wystawami czasowymi 80 zł (60 zł); zbiorcze kupisz tylko w kasie muzeum. Dzieci do 7 lat wchodzą bezpłatnie.

Dni bezpłatne muzeum ogłasza co miesiąc na stronie Wizyta w Muzeum . Stałego dnia tygodnia nie ma. Bezpłatny wstęp obejmuje ekspozycje stałe, a więc także galerię, w której wisi ten pokaz.

Od października galeria zamyka się godzinę wcześniej. Do 30 września wystawy stałe są czynne we wtorki, środy, czwartki i niedziele 9:00-18:00, w piątki i soboty 9:00-19:00. Od 1 października odpowiednio 9:00-17:00 i 9:00-18:00. W poniedziałki ekspozycje stałe są nieczynne. 6 października Galeria Malarstwa Polskiego jest czynna tylko do 16:00.

Nie zostawiaj wizyty na ostatni dzień. 1 listopada 2026 to niedziela i zarazem Wszystkich Świętych, a muzeum nie ogłosiło, czy będzie wtedy otwarte.

Na sam pokaz wystarczy kwadrans. Dla samego Szygella nie warto jechać na zamek; warto zaplanować go jako przystanek w Galerii Malarstwa Polskiego, na którą zarezerwuj około 45 minut. Dla kogo: dla miłośników polskiego pejzażu pierwszej połowy XX wieku, dla tych, którzy znają nazwisko z aukcji i chcą zobaczyć kilka obrazów naraz, i dla każdego, kto i tak idzie na wystawy stałe. Kto może pominąć: osoby, które przychodzą wyłącznie do kaplicy i na wieżę; ten pokaz nie jest powodem, żeby dopłacać do biletu na wystawy stałe.

Zobacz też

• Muzeum Narodowe w Lublinie (Zamek Lubelski) - dziewięć wystaw stałych, gotycka kaplica z freskami i donżon; tu dowiesz się, jak połączyć pokaz z resztą wzgórza.
• Tamara Łempicka - ponad granicami - zupełnie inne oblicze polskiego malarstwa dwudziestolecia, na tym samym zamku, na osobny bilet (40 zł, ulgowy 20 zł).
• Prace figuratywne z kręgu Grupy „Zamek” - inny pokaz z tego samego cyklu darów, czynny również do 1 listopada 2026: wczesne, jeszcze przedstawieniowe obrazy lubelskiej awangardy.
• Zachęta - Narodowa Galeria Sztuki - warszawska Zachęta, w której Szygell miał w 1917 roku wystawę indywidualną.

Opis pokazu i harmonogram całego cyklu znajdziesz na stronie muzeum , ceny na stronie Ceny biletów , a godziny otwarcia i dni bezpłatne na stronie Wizyta w Muzeum .

Profil muzeum: Muzeum Narodowe w Lublinie (Zamek Lubelski) .