Misterium Paschalne. Witold Urbanowicz SAC. Tradycja i współczesność

Ksiądz-malarz z Paryża i seryjnie drukowane „święte obrazy” sprzed stu lat w jednej sali: w Galerii Wystaw Czasowych w ratuszu z Głuska lubelski skansen zestawił obrazy ks. Witolda Urbanowicza z oleodrukami pasyjnymi ze swoich zbiorów. Wystawa miała się zamknąć 31 sierpnia, a we wrześniu wciąż była czynna - przed wyjazdem sprawdź, czy nadal trwa.

Muzeum Wsi Lubelskiej o wystawie:

Tematyka religijna jest także stałą inspiracją w twórczości Witolda Urbanowicza, artysty, którego malarstwo reprezentuje polską twórczość na emigracji XX i XXI wieku. Dominujące w prezentowanych na wystawie obrazach, przedstawienia Golgoty z krzyżami, często bardzo podobne kompozycyjnie - układają się w serie, jakby artysta badał, kiedy uda mu się najlepiej oddać okoliczności, nastrój i przestrzeń śmierci Jezusa.

Charakterystyczne dla artysty jest unikanie nadawania pracom tytułów i pozostawianie ich interpretacji odbiorcy. Jak mówi, z szacunku i życzliwości dla widza nie chce ograniczać i narzucać swoimi słowami znaczenia dzieła. Chce, by każdy sam zdecydował, co widzi, jak nazwać i doprecyzować dla siebie sceny i wyobrażenia z jednej strony powszechnie znane, a z drugiej pozostawiające margines niepewności poprzez stosowanie ledwo zarysowanych sylwetek, albo zaznaczonej przestrzeni. Kontemplacyjny wymiar malarstwa Urbanowicza jest zachętą do osobistego przeżycia i może być rodzajem duchowych rekolekcji.

Czego się spodziewać

Galeria mieści się w ratuszu z Głuska, przy rynku odtworzonego miasteczka z lat trzydziestych XX wieku. To wystawa pod dachem, a więc dobra odpowiedź na deszczowy dzień w muzeum, które poza tym zwiedza się na świeżym powietrzu.

Według relacji tygodnika „Niedziela” wisi tu kilkadziesiąt prac artysty. Przeważają ciemne Golgoty, ale są też stacje Drogi Krzyżowej, sceny z Wieczernika i z Judaszem oraz jaśniejsze obrazy Zmartwychwstania. Obok nich muzeum pokazuje oleodruki z przełomu XIX i XX wieku, czyli tanie, seryjnie drukowane obrazy religijne, dzięki którym święte wizerunki trafiły do uboższych domów. To zestawienie jest właściwym powodem, żeby tu przyjść: osobista, kontemplacyjna praca kapłana obok pobożnej grafiki masowej.

Nie szukaj podpisów z tytułami - artysta ich świadomie nie nadaje, więc obrazy ogląda się seriami, a nie pojedynczo.

Kontekst

Witold Urbanowicz urodził się w 1945 roku na Suwalszczyźnie, w 1972 roku przyjął święcenia jako pallotyn, czyli członek Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego (stąd skrót SAC po nazwisku), i od tego samego roku mieszka we Francji. Przez ponad dwadzieścia lat opracowywał graficznie książki paryskiego wydawnictwa Éditions du Dialogue, a malarstwa, rzeźby i witrażu nauczył się sam; zaprojektował między innymi witraże kościoła Bożego Ciała we Wrocławiu. W 2025 roku otrzymał Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Nie myl go z imiennikiem, asem myśliwskim z czasów drugiej wojny światowej, którego wyszukiwarka pokaże jako pierwszego.

Bilet i czas

Czy wystawa jest jeszcze czynna? W zapowiedzi muzeum podało termin od 1 kwietnia do 31 sierpnia 2026. Muzeum potwierdziło jednak w korespondencji z redakcją (24.09.2026), że wystawa nadal trwa. Nowej daty zamknięcia nie opublikowało, więc przed przyjazdem zadzwoń albo zapytaj w kasie.

Czy potrzebny jest osobny bilet? Nie: wstęp jest w ramach biletu do muzeum. Według strony Zwiedzanie bilet kosztuje 30 zł normalny, 20 zł ulgowy i 60 zł rodzinny (z Kartą Dużej Rodziny, Regionalną Kartą Dużej Rodziny albo kartą „Rodzina 3+”); dzieci do 7 lat wchodzą bezpłatnie. Zeszłej zimy, od grudnia do lutego, bilety były o połowę tańsze; cennika na zimę 2026/27 muzeum jeszcze nie podało.

Godziny. W sezonie wiosenno-letnim galeria miała krótsze godziny niż skansen: muzeum podało dla niej wtedy od wtorku do niedzieli, 12:00-16:00. Czy te godziny obowiązują jesienią, nie napisało, więc nie planuj wizyty rano ani w poniedziałek bez sprawdzenia. Sam skansen jest według strony Zwiedzanie czynny w październiku codziennie 9:00-17:00, a w listopadzie i grudniu oraz od stycznia do marca od wtorku do niedzieli 9:00-15:00, z ostatnim wejściem godzinę przed zamknięciem. Nieczynne 1 listopada, od 24 do 31 grudnia, 1 i 6 stycznia oraz w Wielkanoc.

Dzień bezpłatnego wstępu. Muzeum ogłasza go z tygodnia na tydzień w aktualnościach i zastrzega, że w takie dni ekspozycje wewnątrz budynków są wyłączone ze zwiedzania. Galeria jest w budynku ratusza, więc w dniu bezpłatnym wystawy najpewniej nie zobaczysz - to odczytanie redakcji, bo muzeum nie odnosi zastrzeżenia do tej wystawy wprost.

Ile czasu. Na galerię wystarczy 30-40 minut. Dolicz spacer przez skansen do miasteczka; na całe muzeum zarezerwuj dwie do trzech godzin.

Dla kogo: dla osób, które interesuje sztuka religijna i pobożność ludowa, oraz dla każdego, kto i tak idzie do skansenu i chce zobaczyć coś pod dachem. Kto może pominąć: rodziny z małymi dziećmi nastawione na zagrody i zwierzęta - to cicha, kontemplacyjna ekspozycja, a nie wystawa do dotykania.

Wydarzenia towarzyszące

Dwie najbliższe imprezy w skansenie; żadna nie jest częścią wystawy, ale pierwsza dobrze łączy się z jej tematem.

• 03.10.2026 (sobota), 10:00-16:00 - Święto Zabytku poświęcone kościołowi z Matczyna, zbudowanemu około 1686 roku, najstarszemu zachowanemu drewnianemu kościołowi parafialnemu na Lubelszczyźnie: msza święta, prelekcje i występy zespołów z gminy Bełżyce - zapowiedź muzeum .
• 11.10.2026 (niedziela) - Obieraczki Kapuściane: według opisu, który muzeum przekazało redakcji (24.09.2026), zespół obrzędowy z Kocudzy pokaże dawne zbiorowe kiszenie kapusty, od obierania i siekania tasakiem po zakwaszanie beczki, a na koniec będzie poczęstunek przy ludowej muzyce; godzin muzeum jeszcze nie opublikowało - strona wydarzenia .

Co piszą o wystawie

Recenzji krytycznych nie ma, stan na 27 września 2026. Trzy materiały z okresu otwarcia, wszystkie informacyjne i życzliwe:

• Lublinews (26.03.2026, redakcja): zapowiedź wernisażu, która podkreśla dwie perspektywy wystawy - religię jako osobiste przeżycie i jako element kultury masowej - link .
• Radio Centrum (01.04.2026, Oksana Kostiuk): relacja z wernisażu z pytaniami do zwiedzających; jako kuratorkę wystawy radio przedstawia Danutę Olesiuk - link .
• „Niedziela Lubelska” (07.04.2026, nr 15/2026, Urszula Buglewicz): najobszerniejszy tekst, który opisuje, przez jakie sceny Męki prowadzi ekspozycja, i zwraca uwagę na smugi bieli rozjaśniające ciemne obrazy - link .

Aktualizacje

• 2026-09-24 - muzeum potwierdziło w korespondencji z redakcją, że wystawa nadal trwa, choć zapowiedź podawała zamknięcie 31 sierpnia; nowej daty zamknięcia nie opublikowano.

Zobacz też

• Muzeum Wsi Lubelskiej - cały skansen, w tym drewniany kościół z Matczyna i cerkiew z Tarnoszyna, czyli sakralna architektura wsi obok obrazów w galerii.
• Święty dialog. Sztuka sakralna ze zbiorów Muzeum KUL - dawna sztuka sakralna na Wieży Trynitarskiej, do 31 października 2026; dobre dopełnienie, jeśli chcesz porównać współczesne malarstwo religijne z gotykiem.
• Wystawa autorskich plakatów Łukasza Tarkowskiego - druga bieżąca wystawa skansenu, na ogrodzeniu przy wejściu, w tym plakat Niedzieli Palmowej.

Zapowiedź wystawy znajdziesz w aktualnościach muzeum , a ceny i godziny na stronie Zwiedzanie .

Profil muzeum: Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie .