KL Lublin 1944. Epilog

Wystawa pokazuje teren byłego niemieckiego obozu koncentracyjnego na Majdanku w pierwszych miesiącach po jego wyzwoleniu przez Armię Czerwoną w lipcu 1944 roku. To jeden z najwcześniej udokumentowanych momentów w historii miejsca - obóz sfotografowano, zanim jeszcze zdążył stać się przedmiotem systematycznych badań historycznych.

Państwowe Muzeum na Majdanku o wystawie:

Zdjęcia wykonano w pierwszych miesiącach po opuszczeniu obozu przez Niemców w lipcu 1944 roku. Autorzy fotografii utrwalili atmosferę miejsca oraz emocje towarzyszące świadkom odkrywającym skalę popełnionych zbrodni.

Ekspozycja ukazuje przeżycia okolicznych mieszkańców i żołnierzy, którzy po 22 lipca 1944 roku weszli na teren byłego obozu. Fotografie dokumentują niedowierzanie, ból rodzin ofiar, a także obecność sprawców zmuszanych do oglądania skutków swoich działań. W symboliczny sposób wystawa oddaje również hołd wszystkim ofiarom Majdanka oraz podkreśla wyjątkową siłę fotografii jako świadectwa historii.

Czego się spodziewać

Ekspozycja skupia się na fotografiach z pierwszych tygodni po wyzwoleniu obozu - kadrach, które utrwaliły reakcję świata zewnętrznego na odkrycie miejsca masowej zagłady. Wystawa umieszczona jest w pobliżu krematorium, jednego z najbardziej symbolicznych punktów byłego obozu.

Kuratorem wystawy jest Krzysztof Stanek. Muzeum nie podaje liczby prac i opisuje zestaw jako „kilkanaście starannie wybranych fotografii”. Autorów większości zdjęć nie udało się ustalić. Znane nazwiska to trzej fotografowie sowieccy - Michaił Trachman, Kuzniecow i Demin - oraz Stanisław Magierski, przedwojenny lubelski fotograf. Trachman był fotografem Armii Czerwonej dokumentującym ofensywę idącą na zachód; o Kuzniecowie i Deminie wiadomo tylko tyle, że służyli w oddziałach 1 Frontu Białoruskiego.

Zdjęcia pochodzą głównie ze zbiorów archiwalnych muzeum. Znaczną ich część pozyskano w latach 90. XX wieku podczas kwerend prowadzonych w Rosji. Fotografie Magierskiego trafiły do muzeum już w latach 40., przekazane przez samego autora, a większość jego kolekcji podarowała placówce Danuta Magierska w latach 60.

Jeden kadr muzeum opisuje osobno: powstał w ruinach spalonego krematorium latem 1944 roku i przedstawia polskich żołnierzy oglądających stół sekcyjny, którym posługiwali się lekarze SS.

Opisy są dwujęzyczne, polskie i angielskie (tłumaczenie: Łukasz Mrozik). Na samą ekspozycję wystarczy 15-20 minut - to nasze oszacowanie, muzeum nie podaje czasu zwiedzania pojedynczej wystawy.

Bilety, godziny otwarcia i aktualne informacje znajdziesz na stronie Państwowego Muzeum na Majdanku .

Kontekst

Majdanek był pierwszym dużym niemieckim obozem koncentracyjnym, który alianci zdobyli w stanie niemal nienaruszonym: tempo sowieckiej ofensywy latem 1944 roku nie zostawiło załodze czasu na zatarcie śladów. To, co zobaczyli pierwsi świadkowie, obiegło więc świat wcześniej niż jakikolwiek inny obraz obozowej zagłady. W sierpniu 1944 roku powołano polsko-sowiecką komisję do zbadania i udokumentowania zbrodni, a jesienią, w czasie wciąż trwającej wojny, teren zabezpieczono jako muzeum - najstarsze na świecie muzeum upamiętniające ofiary drugiej wojny światowej. Fotografie z tej wystawy powstały właśnie w tym krótkim oknie, zanim historia miejsca została opisana.

Stanisław Magierski (1904-1957) był lublinianinem, z wykształcenia farmaceutą, z praktyki fotografem, malarzem i poetą. W 1936 roku współzakładał Lubelskie Towarzystwo Fotograficzne, a od 1943 roku był zastępcą kierownika Biura Informacji i Propagandy Okręgu Lubelskiego Armii Krajowej.

Bilet i czas

Wstęp jest bezpłatny. Muzeum stwierdza wprost, że dotyczy to również wszystkich wystaw i że bilety wstępu w ogóle nie obowiązują. Nie potrzebujesz rezerwacji ani wejściówki - przychodzisz w godzinach otwarcia.

Godziny: od kwietnia do października 9:00-18:00, ostatnie wejście na teren o 17:00; od listopada do marca 9:00-16:00, ostatnie wejście o 15:00. Muzeum jest zamknięte we wszystkie poniedziałki oraz 1 i 6 stycznia, w Wielkanoc, Boże Ciało, 11 listopada i w dniach 24-31 grudnia. 1 listopada udostępnione są wyłącznie parking i przejście na cmentarz komunalny, wszystkie wystawy są tego dnia zamknięte.

Płacisz tylko za dwie rzeczy. Za przewodnika: oprowadzanie osób indywidualnych w języku polskim odbywa się w soboty i niedziele o 11:00 i 14:15, bez wcześniejszej rezerwacji, 25 zł bilet normalny i 20 zł ulgowy od osoby; przewodnicy oprowadzają także w innych językach, ale takie oprowadzanie trzeba zarezerwować wcześniej. Za postój: wjazd i parkowanie na terenie muzeum kosztuje 10 zł (samochód osobowy), 25 zł (bus), 60 zł (autobus) lub 5 zł (motocykl), a rower zostawisz bezpłatnie w stojaku.

Ile czasu zarezerwować. Na zwiedzanie całego terenu muzeum zaleca około trzech godzin, bo pełna trasa ma niemal 5 kilometrów i prowadzi głównie na zewnątrz - sprawdź prognozę i przyjedź w wygodnym obuwiu. „Epilog” to przy tym kwadrans; nie planuj przyjazdu dla samej wystawy, obejrzyj ją jako część wizyty na terenie byłego obozu. Zacznij od Centrum Obsługi Zwiedzających - tam dostaniesz wskazówki co do trasy, mapy i księgarnię, tam też prezentowane są wystawy czasowe. Zamiast audioprzewodnika weź bezpłatną aplikację muzeum z opisami miejsc, relacjami świadków i archiwaliami.

Dla kogo i dla kogo nie. Muzeum nie zaleca zwiedzania osobom poniżej 14. roku życia i nie oprowadza dzieci młodszych niż siódmoklasiści - potraktuj to poważnie, bo wystawa pokazuje ciała ofiar i reakcje pierwszych świadków. Praktycznie: muzeum nie prowadzi szatni ani przechowalni bagażu, więc walizkę zostaw na dworcu. Wstęp ze zwierzętami jest zabroniony poza psami asystującymi.

Co piszą o wystawie

• Nasze Miasto Lublin (19.05.2026, Katarzyna Kosowska): wernisaż otworzył kurator Krzysztof Stanek, a zdjęcia - zdaniem autorki - mają charakter dokumentalny i zarazem wpisują się w nurt klasycznej fotografii wojennej; tekst podaje też, że wystawa jest adresowana do osób powyżej 14. roku życia - relacja z Nocy Muzeów na Majdanku .
• Radio Lublin (16.05.2026): wzmianka odnotowująca wernisaż i temat wystawy, bez oceny - Noc Muzeów na Majdanku .

Dwie relacje wydarzeniowe, obie z maja 2026. Recenzji wystawienniczej nie znaleźliśmy.

Aktualizacje

• 2026-09-14 - wystawa nadal czynna; muzeum nie podało daty zakończenia i wciąż wymienia ją wśród bieżących ekspozycji (źródło: Aktualnie w Muzeum ).
• 2026-05-16 - premierowy pokaz wystawy podczas Nocy Muzeów (źródło: strona wydarzenia ).

Zobacz też

• Głosy, które nie milkną - druga wystawa czasowa Majdanka, czynna do 30 kwietnia 2027; osiem biografii byłych więźniów dopełnia perspektywę „po wszystkim”, którą pokazuje „Epilog”.
• Państwowe Muzeum na Majdanku - profil z wystawami stałymi, 70 zachowanymi obiektami poobozowymi i informacjami o dojeździe.

Profil muzeum: Państwowe Muzeum na Majdanku .