Drogi do wolności. Malarstwo Ewy Jeziorskiej-Karwowskiej i Idri Dramana

Lubelska malarka i graficzka Ewa Jeziorska-Karwowska oraz Idri Draman, malarz z Kabylii mieszkający na emigracji w Polsce, pokazują wspólną wystawę w Dworku Kościuszków na terenie Ogrodu Botanicznego UMCS. Wystawę otwarto wernisażem w piątek 16 października 2026 o 17:00. Daty zamknięcia ogród nie podał, a sam ogród od listopada zamyka się na zimę.

Ogród Botaniczny UMCS o wystawie:

Ogród Botaniczny UMCS w Dworku Kościuszków w Lublinie gości artystów - przedstawicieli dwóch narodów: Polski i Kabylów, zamieszkujących Kabylię, region Algierii. Mimo dzielących je różnic czasu i przestrzeni oba narody łączy bogata tradycja walki o wolność i niepodległość.

Droga Polski do niepodległości stanowi dla Kabylów źródło inspiracji i nadziei. Postać Tadeusza Kościuszki oraz jego niezłomna postawa w walce o niepodległość i równość praw wszystkich ludzi budzą podziw i pozostają ważnym symbolem dążenia do wolności.

Doświadczenie Kabylów przypomina nam, Polakom, że wolność nie jest dana raz na zawsze. Oba narody znają cenę niepodległości oraz trudną drogę do jej odzyskania. Spotkanie polskich i kabylskich artystów staje się zatem nie tylko dialogiem kultur, lecz także spotkaniem dwóch narodów, które łączy pamięć o walce o własną tożsamość i prawo do wolności.

Czego się spodziewać

Miejsce pasuje do tematu. Kościuszko, którego ogród przedstawia jako symbol wolności dla Kabylów, spędził w tym dworze lata 1774-1775. Ogród nie podaje liczby prac ani sal, w których wiszą. Zapowiedź mówi o malarstwie, ale w kalendarzu wydarzeń ogrodu ta sama wystawa figuruje jako wystawa grafiki i malarstwa.

Z opisów artystów w zapowiedzi wynika, czego szukać na ścianach:

• Idri Draman maluje krajobrazy i tradycyjne wsie Kabylii: dawną kamienną architekturę, ruiny, korzenie i góry. Powracającym motywem są tradycyjne tatuaże kabylskich kobiet. Każdy obraz zaczyna od jednego, spontanicznego gestu i dopiero z niego wyprowadza kompozycję.
• Ewa Jeziorska-Karwowska pracuje zarówno technikami graficznymi, jak i malarskimi. Od czasów studiów zajmuje ją kultura szlachecka i polska tożsamość; pracę magisterską napisała o portretach sarmackich z muzeum w Sieradzu.

Do zapowiedzi ogród dołączył plakat z czterema obrazami i czarno-białą grafikę z portretem kobiety, bez tytułów i bez podpisów autorstwa. Plakat podaje tytuł w trzech językach: po polsku („Drogi wolności”), po kabylsku („Avrid n tlelli”) i po francusku („Le chemin de la liberté”). Wymienia też trzy dziedziny - malarstwo, grawiurę i muzykę - oraz dwoje muzyków, Agura i Kamilę, nie podając jednak terminu ich występu.

Kontekst

Kabylia to górzysty, nadmorski region w północnej Algierii, położony około 50 km na wschód od Algieru. Przecina go pasmo Dżurdżury, a głównym miastem jest Tizi Wuzu. Kabylowie to lud berberyjski mówiący językiem kabylskim, zapisywanym alfabetem łacińskim. Według szacunków przytaczanych przez Wikipedię nawet połowa z nich żyje poza Kabylią, najwięcej we Francji.

Kabylski spór o wolność dotyczy przede wszystkim języka i samorządu. W 1980 roku władze stłumiły protesty studentów w Tizi Wuzu, nazwane później Berberyjską Wiosną. Po zamieszkach z 2001 roku, w których zginęło około 80 osób, język tamazight uzyskał w 2002 roku status języka narodowego, a od 2016 roku jest językiem urzędowym Algierii. W 2001 roku powstał Mouvement pour l’autonomie de la Kabylie (MAK), który z czasem zaczął domagać się niepodległości regionu.

Według zapowiedzi Idri Draman ukończył w 2010 roku Szkołę Sztuk Pięknych w Kabylii, brał udział w festiwalach we Francji i Grecji i zrealizował performans w Kanadzie. Ojczyznę musiał opuścić. Ewa Jeziorska-Karwowska ukończyła grafikę na Wydziale Artystycznym UMCS w 1981 roku, a malarstwo na łódzkiej Akademii Sztuk Pięknych w 2013 roku. Współtworzyła Prywatne Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Wyspiańskiego w Lublinie i Lubelską Szkołę Sztuki i Projektowania, a jej prace pokazywano między innymi w Nowym Jorku, Paryżu i Salonikach.

Bilet i czas

Osobnego biletu na wystawę ogród nie wyznacza. Do dworku wchodzi się na bilet łączony z ogrodem: 18 zł normalny, 15 zł ulgowy, rodzinny 50 zł; sam ogród kosztuje 16 zł i 11 zł. Ogród pisze wprost, że wejście do dworku podlega dodatkowej opłacie w kasie. Dzieci do 5 lat wchodzą bezpłatnie, a posiadacze abonamentu sezonowego i Karty Absolwenta UMCS płacą za dworek 5 zł. Bilety kupisz w kasie przy ul. Willowej albo online.

Dworek ma krótsze godziny niż ogród. Według strony godzin otwarcia w październiku jest czynny od wtorku do piątku 10:00-14:00, a w soboty, niedziele i poniedziałki 10:00-16:00. Ogród jest otwarty codziennie 9:00-17:00, kasa sprzedaje bilety do 16:30. Te godziny obowiązują do końca sezonu, czyli do 31 października. Strona sprzedaży biletów online podaje pod nagłówkiem sezonu 2025 inne godziny dworku, od piątku do poniedziałku do 18:00. Te dłuższe nie mogą jednak obowiązywać, skoro ogród zamyka się w październiku o 17:00.

Idź przed końcem października. Jak długo potrwa wystawa, ogród nie napisał, a na liście bieżących wystaw jej nie ma. Sezon trwa do 31 października 2026 roku, a od listopada ogród jest zamknięty na przerwę zimową. Dworek stoi na terenie ogrodu, więc strony ogrodu nie dają po 31 października żadnej możliwości obejrzenia wystawy. Czy dworek będzie otwierany osobno, ogród nie napisał; to wniosek redakcji z jego stron, nie komunikat ogrodu.

Ogólnego dnia bezpłatnego cennik nie przewiduje. Posiadacze Lubelskiej Karty Seniora wchodzą do ogrodu za darmo w poniedziałki; czy dotyczy to dworku, ogród nie pisze. Zasady zniżek są na stronie programów zniżkowych ogrodu .

Zarezerwuj 20-30 minut na dworek; to szacunek redakcyjny, bo ogród nie podaje ani czasu zwiedzania, ani liczby prac. W tym samym budynku do 30 października 2026 stoi też wystawa porcelany chodzieskiej.

Dla kogo: dla ciekawych Kabylii i kultury berberyjskiej, dla miłośników współczesnego malarstwa pejzażowego i dla wszystkich, którzy i tak wybierają się do ogrodu. Kto może pominąć: ten, kto szuka dawnej sztuki albo przychodzi wyłącznie po pamiątki związane z Kościuszką. Ogród opisuje wystawę tylko po polsku i nie mówi, w jakim języku są podpisy.

Zobacz też

• Dworek Kościuszków - rekonstrukcja dworu, w którym w latach 1774-1775 gościł Tadeusz Kościuszko; w profilu dojazd, wejście i historia miejsca.
• W kwiatowym ogrodzie - porcelana z Chodzieży z motywami roślinnymi, w tym samym budynku i na tym samym bilecie.
• Natura inspiracją, miejscem i tworzywem - rzeźby Marii Polakowskiej-Prokopiak ustawione w plenerze ogrodu, do końca sezonu.
• Koptowie. Z Egiptu na Podlasie - druga lubelska wystawa o wspólnocie z Afryki Północnej: fotografie koptyjskich klasztorów w Wieży Trynitarskiej.

Godziny otwarcia sprawdzisz na stronie Ogrodu Botanicznego UMCS , cennik na stronie z cenami biletów , a zapowiedź wystawy na stronie aktualności ogrodu .

Profil muzeum: Dworek Kościuszków .