Czas Samurajów

Wystawa na Zamku Lubelskim prowadzi przez historię i kulturę samurajów - od ich narodzin jako klasy wojowników po schyłek tej formacji - splatając wątki honoru i lojalności z opowieściami o intrygach i spiskach.

Muzeum Narodowe w Lublinie o wystawie:

Burzliwe dzieje samurajów ilustrować będą drzeworyty autorstwa dwóch największych drzeworytników japońskich - Utagawy Kuniyoshiego oraz Utagawy Hiroshige, prezentowane w dwóch następujących po sobie odsłonach. Wśród nich pojawią się przedstawienia scen bitewnych, pojedynków czy legendarnych wydarzeń, a także ekspresyjne portrety wojowników (musha-e), czy pejzaże z nurtu ukiyo-e, czyli „obrazów przepływającego świata”.

[…]

Ekspozycja obejmie blisko 600 oryginalnych zabytków japońskich pochodzących z instytucji muzealnych w kraju i za granicą, w tym prezentowane po raz pierwszy w Polsce zabytki z SAMURAI Museum Berlin - Kolekcji Petera Janssena. Oddzielną część ekspozycji stanowić będzie przestrzeń poświęcona wizerunkom samurajów w filmie, mandze i anime.

Czego się spodziewać

Poza warstwą militarną wystawa pokazuje kulturowy wymiar społeczeństwa samurajów - życie codzienne, religię, rozrywkę i sztukę. Eksponaty odsłaniają japońskie rzemiosło, techniki zdobnicze i bogatą symbolikę wzorów, a osobna część poświęcona jest obecności samurajów w filmie, mandze i anime. W dniach 13-14 lipca 2026 pierwsza sekcja wystawy była niedostępna z powodu zmiany ekspozycji - druga sala pozostawała otwarta; warto sprawdzić aktualną dostępność przed wizytą.

To wystawa zbierana z dwunastu kolekcji. Muzeum wymienia pięć muzeów narodowych - z Krakowa, Poznania, Szczecina, Warszawy i Wrocławia - Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha, Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie, muzea w Radomiu, Krośnie i Gliwicach, kolekcję prywatną Anny Bielak oraz SAMURAI Museum Berlin. Z Berlina pochodzi około 150 obiektów, jak podało Radio Lublin w relacji z otwarcia, i to one pokazywane są w Polsce po raz pierwszy.

Na co warto zwrócić uwagę:

• Drzeworyty Kuniyoshiego i Hiroshige - muzeum pokazuje je w dwóch następujących po sobie odsłonach, więc zestaw grafik oglądany we wrześniu nie jest tym samym, który wisiał wiosną. Sceny bitewne, pojedynki, ekspresyjne portrety wojowników (musha-e) i pejzaże ukiyo-e.
• Zbroje, hełmy i maski - razem z bronią białą i palną oraz oprawami mieczy tworzą militarny trzon ekspozycji.
• Miecz samurajski z pierwszych kart inwentarza - opisując katalog wystawy, muzeum przypomina, że jednym z pierwszych obiektów wpisanych do jego ksiąg inwentarzowych był właśnie miecz samurajski. Stąd ten temat akurat w roku jubileuszu 120-lecia.
• Ogród medytacyjny i przestrzeń ceremonii herbaty - dwie aranżacje odnotowane w relacji Radia Lublin z wernisażu.
• Sala filmu, mangi i anime - osobna przestrzeń, według tej samej relacji Radia Lublin poświęcona wizerunkom samurajów we współczesnej kulturze (film, manga, anime); to najlepsze miejsce, żeby zacząć zwiedzanie z nastolatkiem.

Kontekst

Samuraje to stan wojskowy, który w Japonii zyskiwał pozycję od XII wieku, a stracił ją dopiero w reformach ery Meiji w latach 70. XIX wieku. Większość pokazywanych tu przedmiotów pochodzi z długiego pokoju okresu Edo (1603-1868), gdy wojownik bez wojny stawał się urzędnikiem, kolekcjonerem i uczniem kaligrafii - i właśnie ten paradoks jest osią wystawy.

Utagawa Kuniyoshi (1797-1861) i Utagawa Hiroshige (1797-1858) pracowali w tym samym warsztatowym środowisku późnego Edo i dzisiaj uchodzą za dwa bieguny drzeworytu ukiyo-e: pierwszy zasłynął batalistyką i portretem wojownika, drugi pejzażem. Samo ukiyo-e muzeum tłumaczy jako „obrazy przepływającego świata”.

Wystawa jest częścią jubileuszu: Muzeum Narodowe w Lublinie obchodzi w 2026 roku 120 lat od uroczystego otwarcia 12 grudnia 1906 roku. Rok wcześniej zamknęło sezon rekordem ponad pół miliona zwiedzających, o czym pisał „Dziennik Wschodni”.

Bilet i czas

To ostatni tydzień: wystawa jest czynna do niedzieli 27 września 2026. Według tabeli godzin muzeum wystawa jest otwarta w środę, czwartek i niedzielę od 9:00 do 18:00, a w piątek i sobotę od 9:00 do 19:00. Dni bezpłatnego wstępu tej wystawy nie obejmują - w tej samej tabeli przy „Czasie Samurajów” muzeum wpisało „nie dotyczy”.

Bilet na wystawę kosztuje 40 zł (normalny) lub 25 zł (ulgowy). Kupisz go w systemie biletowym muzeum , gdzie wybiera się dzień wizyty, albo w kasie. Bilet zbiorczy obejmujący ekspozycje stałe, kaplicę, wieżę, oddziały i wystawy czasowe kosztuje 80 zł i jest sprzedawany wyłącznie w kasie.

Zarezerwuj co najmniej 90 minut, realnie dwie godziny. Blisko 600 obiektów to gęstość, przy której szybkie przejście oznacza obejrzenie zbroi i pominięcie grafiki - a to właśnie grafika niesie tu opowieść. W cenie biletu wypożyczysz audioprzewodnik; do tej wystawy muzeum przygotowało wersję polską, angielską oraz osobną ścieżkę rodzinną po polsku.

Dla kogo: dla zainteresowanych Japonią, rzemiosłem i grafiką, dla rodzin z dziećmi od mniej więcej ósmego roku życia (ciągnie je sala filmu i anime) oraz dla tych, którzy chcą zobaczyć kolekcję berlińską bez wyjazdu za granicę. Pomiń, jeśli szukasz wystawy narracyjnej z dużą liczbą multimediów - to jest przede wszystkim pokaz obiektu w gablocie.

Ostatni weekend, 26 i 27 września, zbiega się z drugą turą Europejskich Dni Dziedzictwa, których w województwie lubelskim koordynatorem jest to muzeum. Spodziewaj się tłoku; jeśli możesz, przyjdź w powszedni poranek.

Katalog wystawy (324 strony, twarda oprawa, teksty polskie i angielskie, ISBN 978-83-68616-03-3) kosztuje 170 zł w sklepie muzeum.

Wydarzenia towarzyszące

• 27.09.2026, 11:00 i 14:00 - dwa ostatnie oprowadzania kuratorskie, w dniu zamknięcia wystawy
• 26.09.2026, 11:00 i 14:00 - oprowadzania kuratorskie
• 25.09.2026, 16:00 - oprowadzanie kuratorskie
• 24.09.2026, 16:00 - oprowadzanie kuratorskie
• 23.09.2026, 10:00 - oprowadzanie dla seniorów

Bilet na oprowadzanie kuratorskie i na oprowadzanie dla seniorów kosztuje 40 zł (normalny) lub 25 zł (ulgowy); sprzedaje go system biletowy muzeum i kasa. W komunikacie pożegnalnym muzeum zapowiada także „specjalne dwuosobowe bilety wernisażowe”, nie podając ceny ani warunków - o nie trzeba zapytać w kasie. Na ostatni weekend, zbieżny z Europejskimi Dniami Dziedzictwa, kup bilet na oprowadzanie z wyprzedzeniem. Źródła: pożegnanie z wystawą i lista oprowadzań na stronie muzeum.

Co piszą o wystawie

Radio Lublin (25.04.2026, KovA / PAP, oprac. PaW): relacja z otwarcia wylicza ogród medytacyjny, przestrzeń ceremonii herbaty i około 150 obiektów z Berlina - link .

Dziennik Wschodni (11.03.2026, Jan Mazurek): zapowiadając rok jubileuszowy, gazeta podaje rekordową frekwencję muzeum - ponad pół miliona zwiedzających - i wskazuje samurajów jako wystawę roku - link .

Dziennik Wschodni (05.07.2026, Kamil Pomorski): opis programu „Lato na Zamku”, czyli warsztatów chanoyu, masek nō, kaligrafii i pokazu łucznictwa, które towarzyszyły wystawie między 7 lipca a 13 sierpnia - link .

Recenzji nikt nie opublikował - stan na 23 września 2026. Wszystkie dostępne teksty to zapowiedzi i relacje z otwarcia. Kurator Maciej Drewniak powiedział Radiu Lublin w dniu otwarcia: „To pierwsza tego typu wystawa w województwie lubelskim”.

Aktualizacje

• 2026-09-23 - w komunikacie pożegnalnym z 21 września muzeum zebrało terminy ostatnich oprowadzań kuratorskich, od 24 do 27 września (lista wyżej). Z tabeli godzin i z systemu biletowego muzeum uzupełniono cenę biletu na wystawę (40 zł, ulgowy 25 zł) oraz informację, że dni bezpłatnego wstępu wystawy nie obejmują. Poprawka do wpisu z 14 września: program września opublikowany 1 września zapowiadał już wtedy oprowadzania do 27 września, warsztaty 19 i 20 września oraz spotkanie z prof. Ewą Pałasz-Rutkowską 20 września.
• 2026-09-14 - sprawdzono daty i program: bez zmian, wystawa kończy się 27 września 2026. Wszystkie ogłoszone wydarzenia towarzyszące już się odbyły - oprowadzania kuratorskie, senioralne i z audiodeskrypcją w maju i czerwcu oraz „Lato na Zamku” od 7 lipca do 13 sierpnia. Na ostatnie dwa tygodnie muzeum nie zapowiedziało nowych wydarzeń.

Zobacz też

• Muzeum Narodowe w Lublinie (Zamek Lubelski) - profil z godzinami, cennikiem i dojazdem; na miejscu zobaczysz też dziewięć wystaw stałych, w tym historię uzbrojenia i kaplicę Trójcy Świętej z freskami z 1418 roku.
• Ręce mam czyste i podłogę mam zieloną - druga lubelska wystawa kończąca się 27 września 2026, w Galerii Labirynt i ze wstępem bezpłatnym; dobra druga połowa dnia po zamku.
• Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie - jeśli temat cię wciągnie: stała warszawska kolekcja sztuki azjatyckiej, czynna przez cały rok.

Bilety, godziny otwarcia i aktualne informacje znajdziesz na stronie Muzeum Narodowego w Lublinie .

Profil muzeum: Muzeum Narodowe w Lublinie (Zamek Lubelski) .