Co kryją zamkowe poddasza…

Od 6 listopada Muzeum Narodowe w Lublinie otworzy miejsce, do którego zwiedzający na co dzień nie wchodzą: magazyn zbiorów etnograficznych pod dachem południowego skrzydła zamku. To jeden z pokazów, którymi muzeum świętuje swoje 120-lecie, a wejść będzie można z przewodnikiem, w jednym z ośmiu terminów do 19 grudnia.

Muzeum Narodowe w Lublinie o wystawie:

W skrzydle południowym, tuż pod dachem, na powierzchni 380 m², mieści się magazyn zbiorów etnograficznych - obiektów z Lubelszczyzny, pochodzących z terenów umiejscowionych pomiędzy Wisłą a Bugiem. Znajdują się tam dary z pierwszych wielkich wystaw lubelskich, które odbyły się w 1901 roku - Wystawy Sztuki i Starożytności i Wystawy Rolniczo-Przemysłowej, a także nabytki z lat powojennych i współczesnych. Obcować z nimi na co dzień mogą tylko nieliczni. Z okazji jubileuszu na chwilę uchylamy drzwi etno-skarbca i zapraszamy na „wycieczkę w przeszłość”.

Czego się spodziewać

Pokaz odbędzie się w samym magazynie, a nie w sali wystawowej. Według opisu w systemie biletowym muzeum przechowuje tam około 17 500 obiektów z Lubelszczyzny. Muzeum wymienia między innymi:

• Formę do robienia opłatków z XVII wieku - jeden z najstarszych datowanych zabytków w zbiorze.
• Brokatowe gorsety przetykane złotą nicią z przełomu XVIII i XIX wieku - kolekcję, którą muzeum nazywa szczególnie cenną.
• Świątki z przydrożnych kapliczek, rzeźby z XIX wieku.
• Ceramiczną figurkę królika wysokości 3 cm - najmniejszy obiekt magazynu.
• Czółno długości 4,5 metra, wydrążone z jednego pnia - największy.

Muzeum nie pisze, które z tych przedmiotów przewodnik pokaże ani jak magazyn zostanie przygotowany na wizyty. Wiadomo, że oprowadzanie potrwa półtorej godziny. Same pomieszczenia są po niedawnym remoncie: projekt z 2023 roku, który muzeum wykazuje jako zrealizowany, objął blacharkę dachu nad magazynem, drzwi, ściany i podłogi, częściowo z dotacji ministra kultury.

Kontekst

Muzeum Lubelskie otwarto 12 grudnia 1906 roku. W roku 120-lecia jego następca, Muzeum Narodowe w Lublinie, przez cały rok pokazuje kolejne dary i tak dziękuje darczyńcom. Ten pokaz należy do ostatniej tury cyklu, która potrwa do 3 stycznia 2027.

Zbiór etnograficzny jest starszy od samego muzeum. W czerwcu 1901 roku Lublin zorganizował dwie duże wystawy, pomyślane przez filologa i etnografa Hieronima Łopacińskiego. Na Wystawie Rolniczo-Przemysłowej jeden z 50 pawilonów oddano etnografii: strojom z guberni lubelskiej, modelom chat i około tysiącowi pisanek. Po jej zamknięciu wystawcy podarowali wiele zabytków przyszłemu muzeum, a komitet organizacyjny dokupił od chłopów modele chat, stroje i rózgi weselne.

Kolekcja obejmuje Lubelszczyznę między Wisłą a Bugiem, region, w którym obok siebie żyły różne grupy etniczne i wyznania. Druga wojna światowa niemal ją zniszczyła: z około 2800 obiektów ocalało 933. Od 1984 roku muzeum zbiera przede wszystkim sztukę ludową, bo kulturą materialną wsi zajmuje się Muzeum Wsi Lubelskiej, skansen wyodrębniony z niego w 1970 roku. Historię zbioru muzeum opisuje na stronie o zbiorach etnograficznych .

Bilet i czas

Bilet na oprowadzanie kosztuje 20 zł i kupisz go w systemie biletowym muzeum , gdzie występuje pod nazwą „Dary, darczyńcy, kolekcje. Co kryją zamkowe poddasza?”. Cennik muzeum tej pozycji nie wymienia, a strona biletowa nie podaje ceny ulgowej. Kupionych biletów muzeum nie zwraca.

Czy magazyn można zobaczyć bez przewodnika? Muzeum tego nie pisze. Jedyną formą wstępu, jaką podaje, są oprowadzania w ośmiu terminach od 6 listopada do 19 grudnia. Harmonogram jubileuszu podaje jako koniec pokazu 3 stycznia 2027, ale system biletowy nie ma dziś żadnych terminów po 19 grudnia. Terminów jest mało, więc bilet kup z wyprzedzeniem.

Dostępność: muzeum zaznacza, że wydarzenie nie ma dostępności architektonicznej. Osoby z niepełnosprawnością ruchową powinny przed zakupem zapytać o szczegóły dział edukacji (edukacja@mnwl.pl ). Dni bezpłatnego wstępu muzeum ogłasza co miesiąc na stronie z informacjami dla zwiedzających i dotyczą one ekspozycji stałych. O oprowadzaniach po magazynie ta strona nie wspomina, więc na bezpłatny wstęp nie licz.

Połącz wizytę z wystawą stałą „Sztuka Ludowa Regionu Lubelskiego” . To ten sam dział, tyle że w gablotach: obrazy religijne i świątki z przełomu XIX i XX wieku. Wchodzisz na osobny bilet na ekspozycje stałe, 20 zł (ulgowy 15 zł). Sezon zimowy obejmuje cały okres pokazu: wystawy stałe są czynne we wtorek-czwartek i w niedzielę 9:00-17:00, w piątek i sobotę 9:00-18:00, w poniedziałek zamknięte.

Zarezerwuj dwie godziny na oba punkty. Przy piątkowych terminach o 16:00 obejrzyj galerię przed oprowadzaniem, bo po nim do zamknięcia zostanie pół godziny. Dla kogo: dla dorosłych ciekawych stroju, rzemiosła i obrzędów wsi oraz dla każdego, kto chce zajrzeć na zaplecze muzeum. Kto może pominąć: ten, kto ma na zamek jedną krótką wizytę i chce zobaczyć kaplicę Trójcy Świętej, bo stałe godziny oprowadzań trudno wpasować w taki plan.

Wydarzenia towarzyszące

Oprowadzania po magazynie, bilet 20 zł, rezerwacja w systemie biletowym muzeum :

• 6.11.2026, 16:00-17:30 - oprowadzanie po magazynie zbiorów etnograficznych
• 7.11.2026, 12:00-13:30 - oprowadzanie po magazynie zbiorów etnograficznych
• 20.11.2026, 16:00-17:30 - oprowadzanie po magazynie zbiorów etnograficznych
• 21.11.2026, 11:00-12:30 - oprowadzanie po magazynie zbiorów etnograficznych
• 4.12.2026, 16:00-17:30 - oprowadzanie po magazynie zbiorów etnograficznych
• 5.12.2026, 12:00-13:30 - oprowadzanie po magazynie zbiorów etnograficznych
• 18.12.2026, 16:00-17:30 - oprowadzanie po magazynie zbiorów etnograficznych
• 19.12.2026, 12:00-13:30 - oprowadzanie po magazynie zbiorów etnograficznych

Zobacz też

• Muzeum Narodowe w Lublinie (Zamek Lubelski) - profil muzeum: kaplica z freskami z 1418 roku, donżon i dziewięć wystaw stałych, w tym galeria sztuki ludowej Lubelszczyzny.
• Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie - skansen, który przejął kulturę materialną wsi: zagrody, wiatraki i dwory z całego regionu, czyli to, czego magazyn na zamku już nie zbiera.
• Skarby małych miedzianych szelągów odkryte w Rokitnie - inny pokaz cyklu jubileuszowego, o rolnikach, którzy oddali muzeum wyorane skarby; w holu przed galerią monet do 29 listopada 2026.
• Tomasz Zawadzki - malarstwo materii z tego samego cyklu, w Galerii Grupa „Zamek” i Awangarda do 3 stycznia 2027.

Harmonogram całego cyklu znajdziesz na stronie pokazów jubileuszowych muzeum , a ceny na stronie cennika .

Profil muzeum: Muzeum Narodowe w Lublinie (Zamek Lubelski) .