Dom Słów - Izba Drukarstwa
House of Words - Chamber of Printing
184 m od Rynku Starego Miasta w Lublinie Zobacz muzea blisko Rynku Starego Miasta w Lublinie
Lokalizacja
Czego się spodziewać

Dom Słów - Izba Drukarstwa to drukarnia, w której zabytkowe maszyny nie stoją za szybą, tylko pracują. Nie wchodzi się tu z ulicy na kwadrans: wystawy stałe ogląda się wyłącznie z przewodnikiem, a stałe wejścia są dwa, o 11:00 i 15:00. Oprowadzanie trwa od godziny do półtorej.
Najmocniejszym punktem jest sprzęt. Joanna Jarosz z portalu Lubelski.pl fotografowała pracownie od środka. Wymienia ręczny tygiel bostoński z 1903 roku, pracownię litograficzną z prasą Karla Krausego z Lipska (ok. 1904) i ponad dwudziestoma kamieniami oraz ponadstuletnie niemieckie prasy introligatorskie. W zecerni stoi Planeta Fixia - według Wikipedii, powołującej się na „Gazetę Wyborczą” z 2016 roku, na świecie zachowało się zaledwie kilka egzemplarzy tej maszyny.
Kto pamięta lata osiemdziesiąte, dłużej zatrzyma się przy drugiej wystawie stałej. „Siła Wolnego Słowa” opowiada o niezależnym ruchu wydawniczym Lublina z lat 1976-1989 - czasopismach, książkach i relacjach drukarzy podziemia, także filmowych. To dobre uzupełnienie wizyty w Bramie Grodzkiej, bo pokazuje warsztat, a nie tylko daty.
Galeria z wystawami czasowymi jest bezpłatna i nie wymaga przewodnika. Wstąp, jeśli i tak idziesz Żmigrodem, ale specjalnie dla niej nie przyjeżdżaj.
Najlepsze dla miłośników maszyn i rzemiosła, studentów typografii, grafiki i edytorstwa oraz czytelników historii drugiego obiegu. Większość dzieci poniżej ósmego roku życia oprowadzanie zmęczy. Siedmiolatek może za to pójść na warsztat introligatorski albo papierniczy; na typograficzny przyjmuje się od ośmiu lat. Mając na Lublin jeden dzień, wybierz Stare Miasto i Zamek, a Żmigród zostaw na drugi.
Wskazówki
- Umów godzinę, zanim przyjdziesz. Poza wejściami o 11:00 i 15:00 godzinę oprowadzania można ustalić indywidualnie: 81 534 52 33 albo domslow@tnn.lublin.pl. Bez tego o 12:30 obejrzysz jedynie bezpłatną galerię. Oprowadzanie po angielsku (45 zł, ulgowy 35 zł) odbywa się tylko po wcześniejszej rezerwacji - warto o tym pamiętać, gdy przyprowadzasz gości z zagranicy.
- Wielkość grupy: 15 czy 10 osób? Zakładka „Zwiedzanie” i strona planowania wizyty Ośrodka podają maksymalnie 15 osób, a większe grupy dzielą; deklaracja dostępności mówi o 10. Rodzina z dwójką dzieci zmieści się zawsze, klasa szkolna musi zadzwonić.
- Abonament kupisz tylko przy Grodzkiej 21. Bilet na cztery miejsca Ośrodka - Dom Słów, Bramę Grodzką, Lubelską Trasę Podziemną i Piwnicę pod Fortuną - kosztuje 95 zł (67 zł ulgowy). Jest ważny 30 dni. Sprzedaje go wyłącznie Centrum Informacji przy ul. Grodzkiej 21, więc wejdź tam przed zejściem na Żmigród.
- Bilet 30 zł, ulgowy 20 zł. Ulga przysługuje uczniom, studentom, emerytom, rencistom, osobom z niepełnosprawnością i posiadaczom Karty Dużej Rodziny. Według deklaracji dostępności asystent osoby z niepełnosprawnością wchodzi bezpłatnie, podobnie jak jeden opiekun na dziesięcioro uczniów; zakładka „Zwiedzanie” wpisuje opiekunów do biletu ulgowego. Bilety są w kasie przy Żmigrodzie i w sklepie internetowym Ośrodka.
- Warsztat rezerwuje się osobno. Półtorej godziny typografii, introligatorstwa albo papiernictwa kosztuje 40 zł od osoby (30 zł ulgowy), w grupach 5-8 osób, między 10:00 a 16:00. Wspólny Świat, który przyprowadził tu grupę uczniów z autyzmem, opisuje, że każdy uczestnik sam wykonał i oprawił zeszyt według własnego projektu.
- Soboty przez cały rok. Od października 2026 Dom Słów nie rozróżnia sezonu letniego i zimowego: zwiedzanie odbywa się od poniedziałku do soboty, z wejściami o 11:00 i 15:00. Bilety kupisz na bilety.teatrnn.pl, w Centrum Informacji przy Grodzkiej 21 (pn-pt 9:00-17:00, tel. 81 532 58 67) albo na miejscu, jeśli nie zostaną wyprzedane.
- Na wózku zobaczysz jedną wystawę. Jak pisze Dom Słów w deklaracji dostępności: „Budynek jest częściowo dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnością ruchową”. W praktyce „Siła Wolnego Słowa” jest dostępna od podwórka przy ul. Królewskiej 17, a do pracowni drukarskich prowadzą schody; brama od Królewskiej jest stroma, podwórko nierówne.
- PJM po wcześniejszym zgłoszeniu. Tłumaczenie wybranych warsztatów na polski język migowy zamówisz pod adresem alina.januszczyk@tnn.lublin.pl, a nagrania opisujące pracownie w PJM są w serwisie czytanieobrazow.pl. Strona planowania wizyty nie stawia wystawom granicy wieku i dopuszcza zwiedzanie ze zwierzętami.
Jak dojechać
Dom Słów stoi przy ul. Żmigród 1, u podnóża Starego Miasta, kilkadziesiąt metrów od Archikatedry. Do Centrum Informacji przy Grodzkiej 21 jest stąd około 400 m w linii prostej.
- Autobus: przystanki Brama Krakowska 01, 02 i 04, linie 5, 6, 17, 22, 24, 25, 29, 39, 52, 156, 160, 950 oraz nocne N1 i N2. Przystanki 02 i 04 są po tej samej stronie ulicy co muzeum.
- Pieszo: od Bramy Krakowskiej trzy minuty w stronę Archikatedry, od Rynku Starego Miasta pięć, od wzgórza zamkowego kwadrans.
- Wejścia są dwa: od ul. Żmigród 1 - tędy zaczyna się zwiedzanie obu wystaw stałych - oraz od podwórka przy ul. Królewskiej 17, w głębi bramy po lewej stronie.
- Samochodem: parking przed Archikatedrą (wjazd od ul. Królewskiej) jest płatny całodobowo, parking na samym Żmigrodzie od poniedziałku do piątku w godzinach 08:00-17:00; oba są niestrzeżone i mają wyznaczone miejsca dla osób z niepełnosprawnością. Na podwórku Domu Słów można zaparkować po wcześniejszym uprzedzeniu.
W okolicy
Dom Słów jest jednym z oddziałów Ośrodka „Brama Grodzka - Teatr NN” i to przy Grodzkiej 21 zaczyna się każda sensowna wizyta w tej czwórce - tam kupisz abonament. Lubelska Trasa Podziemna i Piwnica pod Fortuną leżą pod Rynkiem, są objęte tym samym biletem i tak samo zwiedza się je wyłącznie z przewodnikiem. Najrozsądniej ustawić wszystkie trzy godziny jednego dnia.
Czwarte miejsce Ośrodka, Izba Pamięci Żydów Lublina przy Lubartowskiej, abonamentem objęte nie jest. Dwie minuty od wejścia na Żmigrodzie stoi Brama Krakowska z Muzeum Historii Miasta Lublina - dobre wypełnienie przerwy między turą o 11:00 a tą o 15:00.
Historia
Kamienica przy Żmigrodzie 1 przylega do dawnego pałacu Pociejów przy Królewskiej 17, wzniesionego w XVII wieku przez wojewodę wileńskiego Ludwika Pocieja - stąd drugie wejście od podwórka. Według Wikipedii duża część maszyn w drukarni pochodzi jeszcze z „Popularnej”, która działała tu od 1932 roku. Założyli ją Aleksander Michalski i Józef Rybiński; drukował u nich m.in. Józef Łobodowski, dziś patron Izby.
Wikipedia podaje, że w czasie okupacji zakład przyjmował zlecenia niemieckie, a od 1943 roku pracował też dla Polski Podziemnej. Oficjalna historia Ośrodka dopowiada, jak: dzięki zgodzie na nocną zmianę drukowano ulotki, fałszywe przepustki i dowody. Po aresztowaniach z marca 1944 roku pięciu drukarzy „Popularnej” zginęło 3 czerwca na Majdanku wśród 50 rozstrzelanych więźniów Zamku: Zdzisław Kalinowski, Marian Lipski, Aleksander Michalski, Józef Rybicki i Jan Tarkowski.
Czwarte nazwisko oficjalna historia zapisuje dwojako - Rybiński przy zakupie drukarni, Rybicki na liście ofiar. Drukarnię uruchomiła ponownie wdowa po Michalskim, Zofia (Wikipedia), według Ośrodka w listopadzie 1944 roku; od 1951 roku była spółdzielnią, później Intrografem. W latach 1981-1983 kierownictwo Intrografu założyło tu Izbę Tradycji Drukarstwa Lubelskiego.
Po transformacji lokal niszczał, zaginęły dwa eksponaty z kart konserwatora. W 2007 roku przejął go Ośrodek Brama Grodzka - Teatr NN, w 2008 roku otwarto Izbę Drukarstwa, a nazwę Dom Słów Ośrodek datuje na 2015 rok; Wikipedia podaje 3 października 2014 roku.
Wystawy czasowe w tym muzeum
U z dwiema kropkami
4 września 2026 - 31 grudnia 2026
Wystawa Katarzyny Minasowicz w Domu Słów opowiada o wykorzenieniu i oswajaniu obcego miejsca na przykładzie powojennego Wrocławia.
Muzea w pobliżu
HistoriaLubelska Trasa Podziemna
Rynek 1 (biuro i wejście na Trasę Podziemną przy Trybunale Koronnym), Lublin
Lubelska Trasa Podziemna - blisko 280 m piwnic pod Rynkiem w Lublinie z ruchomą makietą Wielkiego Pożaru z 1719 roku. Zwiedzanie z …
HistoriaPiwnica pod Fortuną w Lublinie
Rynek 8 (Kamienica Lubomelskich), Lublin
Piwnica pod Fortuną w Lublinie - piwnica na Rynku z XVII-wieczną polichromią wg Emblemata saecularia. Z przewodnikiem pn-sb o 12:00, bilet …
KulturaBrama Grodzka - Teatr NN w Lublinie: zwiedzanie
ul. Grodzka 21, 20-112 Lublin
Brama Grodzka w Lublinie: wystawa Lublin. Pamięć Miejsca o żydowskim mieście, zwiedzanie z przewodnikiem trwa 75 minut, bilet normalny 35 …
HistoriaIzba Pamięci Żydów Lublina - Synagoga Chewra Nosim
ul. Lubartowska 10 (wejście przez bramę kamienicy nr 8), Lublin
Izba Pamięci Żydów Lublina w jedynej zachowanej przedwojennej synagodze w Lublinie, czynna od 1978 roku. Zwiedzanie w niedziele 13:00-15:00, …