René Magritte - Salvador Dalí. Surrealizm w dwóch odsłonach

Dwa nazwiska, które zna każdy, i dwie zupełnie różne grafiki: późne litografie Belga René Magritte’a obok cyklu, którym Salvador Dalí podsumował pół wieku surrealizmu. Muzeum Regionalne w Krasnymstawie pokazuje je od 2 do 28 października 2026 roku w swojej siedzibie przy ul. Piłsudskiego 5A.

Muzeum Regionalne w Krasnymstawie o wystawie:

René Magritte

Na wystawie zobaczymy wybór późnych litografii z 1967 roku - ostatniego roku życia artysty. Magritte wraca w nich do charakterystycznych dla swojej twórczości motywów i zabawy z tym, co widzimy. Znane elementy rzeczywistości pojawiają się w nieoczekiwanych zestawieniach - krajobraz może zmienić się w ptaka, a ciało zlewać się z niebem. To obrazy, które na pierwszy rzut oka wydają się proste, ale szybko zaczynają budzić pytania.

Salvador Dalí

Drugą część wystawy tworzy siedem grafik z cyklu „After 50 Years of Surrealism”, powstałego w latach 1973-1974, prawie pięćdziesiąt lat po ogłoszeniu pierwszego manifestu surrealizmu. Dalí wraca w nich do osób, wydarzeń i tematów ważnych dla jego twórczości. Pojawiają się między innymi Gala, Picasso i Freud, a także religia, Ameryka i stworzone przez artystę muzeum w Figueres. To bardzo osobiste spojrzenie na surrealizm - i na samego siebie.

Czego się spodziewać

To wystawa grafiki, nie malarstwa. Obie części to odbitki na papierze, a grafikę z natury rzeczy odbija się w wielu egzemplarzach, więc nie są to unikaty na miarę płócien znanych z albumów. Część Dalego liczy siedem prac. Muzeum nie podaje, ile litografii Magritte’a wisi obok ani w której sali.

Cykl „After 50 Years of Surrealism” ukazał się w 1974 roku nakładem wydawnictwa Transworld Art ze szwajcarskiego Fryburga. Według opisu domu aukcyjnego Phillips pełna teka liczy dwanaście akwafort kolorowanych ręcznie, z tekstem André Parinauda, a wersja angielska miała nakład 195 egzemplarzy. W Krasnymstawie zobaczysz więc wybór, nie całą tekę.

Plakat wystawy dobrze pokazuje różnicę między obiema częściami. U Dalego jest cienka, nerwowa kreska i kilka plam koloru na białym tle. U Magritte’a płaskie, czyste barwy: niebo z obłokami, zielone jabłko w oknie, mężczyzna w meloniku widziany od tyłu. Muzeum nie podaje tytułów ani nakładów litografii.

Plakat nosi logo Epicentrum Art Gallery. Według profilu galerii na stronie targów Hamptons Fine Art Fair specjalizuje się ona w grafice mistrzów europejskiej sztuki XX wieku, między innymi Dalego. Muzeum nie pisze jednak, czy prace pochodzą z tej galerii.

Na samą wystawę wystarczy 20-30 minut. Jeśli dołożysz wystawy stałe w dwudziestu trzech salach dawnego kolegium jezuickiego, licz półtorej godziny. To szacunek redakcji, nie dane muzeum. Podobną formułę miała letnia wystawa litografii według wycinanek Matisse’a w Muzeum Ziemi Chełmskiej, zamknięta 6 września 2026 roku. Krasnystaw zestawia za to dwóch artystów i dwie techniki.

Kontekst

Surrealizm wyrósł z pierwszego manifestu, który André Breton ogłosił w 1924 roku. Ruch szukał obrazów w snach i w podświadomości, a jego członkowie czytali Freuda. Stawiał wyobraźnię i zaskoczenie ponad logiką.

René Magritte (1898-1967) był Belgiem i od 1930 roku mieszkał w Brukseli. Słynie z codziennych przedmiotów w nieoczekiwanych zestawieniach. Jego najbardziej znany obraz, „Zdradliwość obrazów” z 1929 roku, pokazuje fajkę z podpisem, że to nie jest fajka. Zmarł w Brukseli 15 sierpnia 1967 roku.

Salvador Dalí (1904-1989) pochodził z katalońskiego Figueres. Do surrealistów przystąpił w 1929 roku, a w 1939 roku Breton wykluczył go z grupy. Gala, obecna w cyklu, była jego żoną od 1934 roku. Teatr-Muzeum Dalego w Figueres, urządzone w ruinach spalonego w czasie wojny domowej teatru, otwarto 28 września 1974 roku, w roku wydania teki; artysta spoczywa w jego krypcie.

Bilet i czas

Zwykły bilet do muzeum. Muzeum nie publikuje osobnej ceny tej wystawy. Cennik muzeum podaje 14 zł za bilet normalny, 8 zł za ulgowy i 30 zł za rodzinny (do dwojga dorosłych i pięciorga dzieci do lat 18). Dzieci do lat 7 wchodzą bezpłatnie.

W czwartki wstęp wolny. Cennik nie wyłącza z tej zasady wystaw czasowych. Ostatni czwartek przed zamknięciem wystawy to 22 października.

Godziny: od wtorku do piątku 8:00-16:00, w sobotę i niedzielę 10:00-15:00, w poniedziałki i święta nieczynne. Strona muzeum nie zapowiada jesiennej zmiany godzin, a w październiku nie wypada żadne święto, więc ten rozkład obowiązuje do końca wystawy.

Ostatni dzień to środa 28 października 2026 roku. Ostatni weekend wystawy przypada na 24-25 października, w godzinach 10:00-15:00.

Dostępność: muzeum nie podaje, na której kondygnacji jest wystawa. Deklaracja dostępności muzeum podaje, że osobom na wózkach dostępne są tylko korytarz i pomieszczenia na parterze, a windy nie ma. Toaleta jest w podziemiach i nie jest przystosowana. Przed przyjazdem zadzwoń: 82 576 36 63.

Dojazd: Krasnystaw leży przy drodze krajowej nr 17 między Lublinem a Zamościem, 55 km od Lublina. Ze stacji Krasnystaw Miasto do muzeum idzie się około kwadransa.

Język: angielska wersja strony muzeum powtarza polski tekst, a muzeum nie informuje o podpisach w innych językach. Licz się z opisami tylko po polsku.

Dla kogo: warto, jeśli mieszkasz w regionie i chcesz zobaczyć grafikę Magritte’a i Dalego bez wyjazdu do Warszawy czy za granicę. Dobre na rodzinne wyjście: bilet rodzinny kosztuje mniej niż trzy normalne, a ekspozycja jest krótka. Pomiń, jeśli liczysz na słynne obrazy olejne: tu są odbitki na papierze.

Zobacz też

• „Stanisław Fijałkowski. Rysunki z Kazimierza” w Muzeum Nadwiślańskim - rysunki łódzkiego malarza i grafiki, które z nich wyprowadził, do 30 listopada 2026 roku. Dobre, jeśli zaciekawiła cię sama droga od rysunku do odbitki.
• „Tam, gdzie linia staje się opowieścią… Witold Chomicz 1910-1984” w Kozłówce - grafiki, obrazy oraz projekty witraży i znaczków jednego artysty, do 29 listopada 2026 roku. Kolejna tej jesieni wystawa grafiki na Lubelszczyźnie.
• „Promienie południa. Światła kresów” w Muzeum Ziemi Chełmskiej - malarstwo i rysunek Mariusza Woszczyńskiego, do 20 listopada 2026 roku. Chełm leży 27 km od Krasnegostawu, więc obie wystawy zmieszczą się w jednym dniu.

Profil muzeum: Muzeum Regionalne w Krasnymstawie .