Wkrótce wszystko się zmieni

Do 4 października 2026 w Ogrodach Królewskich i na dziedzińcu zewnętrznym Wawelu stoją trzy prace Joanny Rajkowskiej, autorki warszawskiej palmy: wielkie niebieskie jajo kosa („Pisklę”), prawdziwe gniazdo wron („Gniazdo”) i geoda z ametystami („Wkrótce wszystko się zmieni”). Dwie pierwsze obejrzysz z biletem do ogrodów, geodę bez biletu.

Zamek Królewski na Wawelu o wystawie:

Joanna Rajkowska to jedna z najważniejszych i najbardziej wyrazistych postaci polskiej sztuki współczesnej, znana z projektów, które trwale zmieniają tkankę miast i naszą wrażliwość. Jej twórczość, doceniana na całym świecie, redefiniuje przestrzeń publiczną, skłaniając do głębokiej refleksji nad relacją człowieka z naturą i historią.

Ta niezwykła wystawa angażuje zmysły i zaprasza do doświadczania Wzgórza Wawelskiego w zupełnie nowym tempie.

„Pisklę. Kos zwyczajny”

Niebieskie jajo kosa ma 240 na 160 centymetrów i zamek zachęca, by je dotknąć. Po przyłożeniu ucha do skorupy słychać drgania i bicie serca ptaka, który właśnie się wykluwa, więc trzeba podejść do samego jaja - z daleka zobaczysz tylko rzeźbę.

„Gniazdo”

Wrony siwe uwiły je na szczycie sztucznej palmy, którą Rajkowska ustawiła w Warszawie w ramach projektu „Pozdrowienia z Alej Jerozolimskich”. Ptaki potraktowały sztuczne drzewo jak każde inne. Zamek pokazuje gniazdo jako przykład, że przyroda zagospodarowuje nawet najbardziej sztuczny element miasta.

Czego się spodziewać

Trzecim elementem wystawy, obok Pisklęcia i Gniazda, jest geoda „Wkrótce wszystko się zmieni” - blok wypełniony ametystami, umieszczony na dziedzińcu zewnętrznym zamku i wpisany w grunt tak, jakby wydobyto go z wawelskich warstw archeologicznych. Wystawa została pomyślana jako subtelna ingerencja w historyczną przestrzeń Wzgórza Wawelskiego, łącząca współczesną sztukę z krajobrazem, geologią i historią miejsca - kuratorką jest dr Bogumiła Wiśniewska. W przeciwieństwie do Pisklęcia i Gniazda, ustawionych w Ogrodach Królewskich, geodę można oglądać bez biletu, bo stoi w części dziedzińca dostępnej bezpłatnie.

Kontekst

Joanna Rajkowska jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych polskich artystek zajmujących się sztuką w przestrzeni publicznej, a jej najgłośniejszą realizacją pozostają „Pozdrowienia z Alej Jerozolimskich” (2002) - sztuczna palma stojąca do dziś w centrum Warszawy, która przez ponad dwie dekady stała się nieformalnym punktem zbiórek, protestów i gestów solidarności. Wawelskie Gniazdo to dosłownie fragment tamtej historii: autentyczne gniazdo wron znalezione w koronie warszawskiej palmy w 2019 roku, przeniesione teraz na Wzgórze Wawelskie. W swojej twórczości Rajkowska konsekwentnie traktuje materię ożywioną i nieożywioną jako równoprawnych uczestników historii miejsca - dlatego geoda odwołująca się do „czasu głębokiego” i pulsujące energią jajo czytane są tu jako rozmówcy wawelskich warstw archeologicznych, a nie ich tło.

Bilet i czas

Pisklę i Gniazdo są objęte zwykłym biletem do Ogrodów Królewskich (11 zł normalny, 9 zł ulgowy), natomiast geoda na dziedzińcu zewnętrznym jest dostępna bez biletu. Do ogrodów wejdziesz bez dopłaty także z biletem na pozostałe wystawy zamku i na trasę „Wawel - najcenniejsze”. Jeśli i tak idziesz do komnat, nie kupuj ogrodów osobno.

Do końca wystawy ogrody są czynne od wtorku do niedzieli 9:00-17:00, w poniedziałki 10:00-16:00; ostatnie wejście 20 minut przed zamknięciem. Dziedziniec zewnętrzny z geodą, jak całe wzgórze, jest dostępny bezpłatnie do 19:00, a od 1 października do 18:00. W poniedziałek 28 września bezpłatna wejściówka do Podziemi Zamku albo Międzymurza obejmuje też wstęp do Ogrodów Królewskich; wejściówki wydaje wyłącznie kasa, do wyczerpania puli.

Ostatnie dni: wystawa kończy się w niedzielę 4 października 2026, ostatnie wejście do ogrodów tego dnia o 16:40. Tego samego dnia Ogrody Królewskie kończą sezon, więc wizyty nie da się przełożyć na później.

Na obejście trzech instalacji wystarczy 20-30 minut - to dobry wybór dla osób zwiedzających już Ogrody Królewskie albo spacerujących po Wzgórzu Wawelskim, mniej sensowny jako samodzielny cel wizyty z drugiego końca miasta.

Wydarzenia towarzyszące

Zamek opublikował na stronie wystawy datowany program. Do zamknięcia zostały trzy oprowadzania, a czwarty termin wypada już po nim. Wszystkie są przeznaczone dla młodzieży od 16 lat i dorosłych, bilety sprzedaje zamek online.

• 26.09.2026, 11:00 - oprowadzanie kuratorskie z dr Bogumiłą Wiśniewską, zbiórka przy wejściu do Ogrodów Królewskich, 25 zł, bilety online: strona wydarzenia .
• 27.09.2026, 10:00-10:40 - krótsze oprowadzanie kuratorskie w ramach festiwalu „Wawel jest Wasz!”, zbiórka przed wejściem do Ogrodów Królewskich, 20 zł: strona wydarzenia .
• 03.10.2026, 11:00 - oprowadzanie z Joanną Rajkowską, zbiórka przy wejściu do Ogrodów Królewskich, 25 zł; w ramach akcji „Weekend Seniora z Kulturą” osoby po 60. roku życia płacą 1 zł: strona wydarzenia .
• 13.10.2026, 17:00-18:00 - „Usłyszeć więcej”, warsztaty sensoryczno-słuchowe w Sali Poselskiej, już po zamknięciu wystawy i nawiązujące do niej; 25 zł, trzeba zabrać smartfon: strona wydarzenia .

Jeśli masz czas tylko na jeden termin, wybierz 3 października: to ostatnia okazja, by o materiałach i historii prac usłyszeć od samej autorki, a osoby po sześćdziesiątce zapłacą symboliczną złotówkę.

Co piszą o wystawie

Tygodnik Powszechny (05.05.2026, Aleksander Hudzik): tekst opisuje, jak praca w tak historycznie obciążonej przestrzeni zmusiła Rajkowską do przemyślenia własnej roli - artystka sama przyznaje, że na Wawelu sztuka pełni „służebną” funkcję wobec miejsca - link .

LoveKraków.pl (26.04.2026, redakcja): relacja z otwarcia przytacza słowa Rajkowskiej: „Mam nadzieję, że przeżyjecie ją ciałem”, i skupia się na sensorycznym charakterze Pisklęcia - ton opisowo-promocyjny, bez pogłębionej krytyki - link .

Aktualizacje

• 2026-09-13 - dodano opis geody, kontekst dotyczący warszawskiej palmy, informacje o biletach i godzinach oraz dwa teksty prasowe; daty wystawy (24.04-04.10.2026) potwierdzone na stronie muzeum.
• 2026-09-22 - zamek opublikował datowany program wydarzeń towarzyszących; dodano terminy do końca wystawy (źródło: strona wystawy ).

Zobacz też

• Lary i penaty - następna wystawa czasowa Wawelu, od 24 września 2026 w zamku: polski projekt z Biennale Architektury w Wenecji o tym, jak budujemy poczucie bezpieczeństwa. Wstęp 5 zł, więc da się ją dołączyć do spaceru po ogrodach bez większego kosztu.
• Ekologie współtworzenia - wystawa w MOCAK-u wprost podejmująca temat relacji człowieka z naturą i materią, bliska ekologicznej ramie, w jakiej Rajkowska osadza swoje instalacje. Czynna do 18 października 2026, więc zdążysz na nią także po zamknięciu wawelskich ogrodów.

Bilety, godziny otwarcia i aktualne informacje znajdziesz na stronie Zamku Królewskiego na Wawelu .

Profil muzeum: Zamek Królewski na Wawelu .