Vincent van Gogh: Wiejskie chaty pośród drzew

Muzeum Narodowe w Krakowie pokazuje do 31 grudnia 2026 roku jedyny obraz Vincenta van Gogha w polskich zbiorach publicznych: niewielki pejzaż z września 1883 roku, wypożyczony z Kolekcji im. Jana Pawła II. To pokaz jednego płótna, które wisi w Galerii Sztuki Europejskiej, i wchodzisz na niego ze zwykłym biletem do Gmachu Głównego.

Muzeum Narodowe w Krakowie o wystawie:

W Galerii Sztuki Europejskiej Muzeum Narodowego w Krakowie prezentujemy jedyny w polskich zbiorach publicznych obraz Vincenta van Gogha pt. Wiejskie chaty pośród drzew, z Kolekcji im. Jana Pawła II należącej do Archidiecezji Warszawskiej.

Dzieło powstało we wrześniu 1883 roku i reprezentuje wczesny, holenderski okres twórczości artysty. Jest to kameralny pejzaż ukazujący skromną zabudowę wiejską wtopioną w gęstą masę drzew. Prostota kompozycji, oszczędność środków formalnych oraz ciemna, stonowana paleta barw wpisują dzieło w estetykę realizmu i pozostają w wyraźnym kontraście wobec późniejszego, francuskiego okresu twórczości artysty, naznaczonego intensywną kolorystyką i doświadczeniem impresjonizmu. W obrazie widoczne są silne związki ze szkołą haską, a także pośrednie odwołania do tradycji XVII-wiecznego pejzażu holenderskiego.

Czego się spodziewać

Nie nastawiaj się na salę pełną van Goghów. To jedno płótno o wymiarach 28,5 x 39,5 cm, w katalogach dzieł artysty opisane numerami F18 i JH397, pokazywane wśród ponad stu dzieł Galerii Sztuki Europejskiej, głównie malarstwa. Nazwa wystawy zapowiada więcej, niż zobaczysz, i warto to wiedzieć przed przyjazdem.

Galeria prowadzi wstecz: wchodzisz z modernistycznego holu i idziesz od dzieł najmłodszych do romańskich madonn hiszpańskich w ostatniej sali. Pejzaż z 1883 roku należy więc do najmłodszej części zbioru. Numeru sali muzeum nie podaje.

Obraz ma za sobą zaskakującą drogę. Przez lata leżał razem z innymi płótnami artysty na strychu stolarza, uznany za bezwartościowy. W 1902 roku zawartość strychu kupiono za symboliczną sumę, a część obrazów oddano za piwo. Dopiero później przeszedł przez galerię w Rotterdamie i szwajcarską kolekcję prywatną, a w 1987 roku kupiono go na aukcji Christie’s w Londynie i przewieziono do Warszawy.

Zanim trafił do Krakowa, przeszedł badania i konserwację. Według komunikatu prasowego muzeum laboratorium LANBOZ Muzeum Narodowego w Krakowie badało go w 2021 roku przez dziewięć miesięcy, razem ze specjalistami Van Gogh Museum w Amsterdamie: w ultrafiolecie, w promieniach rentgenowskich, pod mikroskopem i skanerem. Konserwatorzy oczyścili powierzchnię, wzmocnili dębowe podobrazie i zrobili nową ramę.

Na sam obraz wystarczy kwadrans: jest mały i ciemny, trzeba podejść blisko i dać oczom chwilę. Na całą Galerię Sztuki Europejskiej zarezerwuj 60-90 minut, bo to ona jest tu właściwą atrakcją.

Bilety, godziny otwarcia i aktualne informacje znajdziesz na stronie Muzeum Narodowego w Krakowie .

Kontekst

Van Gogh namalował pierwsze obrazy olejne w grudniu 1881 roku w Hadze, pod okiem swojego kuzyna Antona Mauve, malarza szkoły haskiej. W Hadze mieszkał do września 1883 roku, a „Wiejskie chaty pośród drzew” powstały właśnie wtedy, na samym końcu tego okresu. Do „Słoneczników” i „Pokoju w Arles” brakowało jeszcze około pięciu lat, wyjazdu do Francji i całej zmiany palety.

Datowanie się zmieniło. Starsze publikacje umieszczały obraz w Nuenen, a jeszcze w lutym 2026 roku część prasy tak pisała. Po badaniach muzeum przyjęło nowe datowanie: pierwsza połowa września 1883 roku, okolice Hagi. Tak też opisuje obiekt strona wystawy.

Właścicielem płótna jest Archidiecezja Warszawska, a od 2020 roku pozostaje ono w depozycie Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego w Warszawie. Kupił je w 1987 roku Zbigniew Karol Porczyński. Obraz podróżuje: od 26 kwietnia 2024 roku pokazywano go w Warszawie, od 21 maja 2025 roku w domu rodzinnym Jana Pawła II w Wadowicach, a Kraków pokazuje go gościnnie do końca 2026 roku.

Bilet i czas

Osobnego biletu nie ma. Strona wystawy podaje: „Wstęp w cenie biletu do oddziału”. Bilet na galerie stałe Gmachu Głównego kosztuje 45 zł normalny, 35 zł ulgowy, 90 zł rodzinny i 1 zł dla uczniów i studentów.

Nie myl go z biletem na wystawy czasowe w innych salach (35 zł / 25 zł): na van Gogha wystarczy ten pierwszy. Bilety kupisz online na bilety.mnk.pl albo w kasie.

Jeden bilet, dwie wystawy. Na tym samym bilecie do oddziału obejrzysz w Gmachu Głównym także „Oblicza Czapskiego”, otwarte od 18 września 2026 roku. Bilet do Gmachu Głównego daje też wstęp na wystawy stałe siedmiu mniejszych oddziałów MNK, w tym Kamienicy Szołayskich i Domu Jana Matejki. Muzeum nie podaje, w jakim terminie trzeba z tego skorzystać.

Wtorek: muzeum tego nie rozstrzyga. We wtorki wystawy stałe wszystkich oddziałów są bezpłatne. Van Gogh wisi w stałej galerii i kosztuje tyle, co galerie stałe, ale strona wystawy nazywa go „wystawą czasową”. Jeśli chcesz przyjść we wtorek, zapytaj w kasie.

W dzień bezpłatny osoby indywidualne i tak muszą odebrać w kasie bezpłatną wejściówkę.

Godziny: wtorek-niedziela 10:00-18:00, w poniedziałki nieczynne. Muzeum wpuszcza zwiedzających najpóźniej 30 minut przed zamknięciem, więc bądź przy kasie przed 17:30. Szatnia jest obowiązkowa i bezpłatna, a plecaki i duże torebki zostają w niej. Nic nie wskazuje na bilety na konkretną godzinę: cennik wspomina o nich tylko przy Muzeum Książąt Czartoryskich.

Audioprzewodnik kosztuje 7 zł, ulgowy 5 zł, i działa po polsku, angielsku, niemiecku, francusku i rosyjsku. Muzeum honoruje Kartę Dużej Rodziny i Krakowską Kartę Rodzinną, a dzieci poniżej 7 lat wchodzą za darmo.

Najlepsze dla tych, których ciekawi, od czego van Gogh zaczynał. Kto przyjeżdża po żółć, wiry i „Słoneczniki”, wyjdzie rozczarowany: w polskich zbiorach publicznych nie ma ani jednego płótna z tamtego okresu. Jeśli i tak idziesz do Galerii Sztuki Europejskiej albo na Czapskiego, van Gogh jest pewnym punktem wizyty, ale nie powodem, by jechać przez pół Polski.

Wydarzenia towarzyszące

• 6.12.2026, 11:00 - oprowadzanie po Galerii Sztuki Europejskiej dla rodzin z dziećmi w wieku 6-10 lat, 15 zł od osoby (dziecka i opiekuna), liczba miejsc ograniczona, bilety na bilety.mnk.pl: opis oprowadzania na stronie muzeum . Opis nie wymienia van Gogha; to oprowadzanie po galerii, w której wisi obraz.

Co piszą o wystawie

Architectural Digest Polska (3.02.2026, Barbara Ruppel): pokazuje obraz na tle nowo otwartej Galerii Sztuki Europejskiej. Przypomina też, że od kwietnia 2024 roku można go było oglądać w Warszawie - tekst o obrazie van Gogha w MNK .

Trójka, Polskie Radio (3.02.2026, Ewelina Kołaczek/PAP): depesza z otwarcia, która kładzie nacisk na to, że badania pozwoliły ustalić, jak krok po kroku powstawał obraz - depesza w serwisie Trójki .

Rynek i Sztuka (4.02.2026, A.A.): opisuje losy obrazu, od sprzedaży zawartości strychu w 1902 roku przez kolekcje w Belgii i Szwajcarii po przyjazd do Polski w latach osiemdziesiątych. Omawia też program badań i konserwacji - tekst o historii obrazu .

LoveKraków (5.02.2026, Redakcja): stawia na badania, cytując kierownika muzealnego laboratorium, według którego wiadomo już krok po kroku, jak obraz powstawał - relacja z prezentacji .

Label Magazine (7.02.2026, MG): czyta obraz jako historię przetrwania: powstał pięć lat przed „Słonecznikami” i przeleżał lata zapomniany na strychu stolarza - tekst o jedynym van Goghu w Polsce .

whiteMAD (26.03.2024, Adam Zys): tekst sprzed krakowskiego pokazu, o samym potwierdzeniu autorstwa; przytacza dr. Julio del Hoyo, według którego pigmenty odpowiadają tym, które van Gogh opisywał w listach do brata - tekst o badaniach (po angielsku).

Pięć tekstów o krakowskim pokazie, wszystkie z tygodnia otwarcia (3-7 lutego 2026) i żaden nie jest krytyczny. To relacje i zapowiedzi, nie recenzje; krytycznego omówienia w prasie o sztuce nie udało się znaleźć.

Aktualizacje

• 2026-09-23 - strona wystawy potwierdza daty (29.01.2026 - 31.12.2026) i cenę (45 zł / 35 zł, wstęp w cenie biletu do oddziału). Godzinę ostatniego wejścia poprawiono na 30 minut przed zamknięciem, zgodnie z najczęstszymi pytaniami na stronie muzeum . Od 18 września w tym samym budynku i na tym samym bilecie trwa wystawa „Oblicza Czapskiego”.
• 2026-09-13 - sprawdzono daty i ceny na stronie muzeum: bez zmian (29.01.2026 - 31.12.2026, bilet do oddziału 45 zł / 35 zł). Część serwisów pisała o pokazie „do początku 2027 roku” (Architectural Digest, 3.02.2026), ale strona wystawy podaje 31 grudnia 2026 i tej daty się trzymamy (strona wystawy ).

Zobacz też

• Oblicza Czapskiego - w tym samym Gmachu Głównym i na tym samym bilecie, do 31 stycznia 2027; najprostszy sposób, by z jednej wizyty zrobić dwie wystawy.
• Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego w Warszawie - depozytariusz obrazu od 2020 roku.
• Korzenie i niebo. Polski rozdział w kolekcji Kijowskiej Narodowej Galerii Sztuki - w Sukiennicach, gdzie MNK pokazuje polską sztukę XIX wieku, do 18 października 2026.
• Picasso i pikasiaki. Nowoczesna ceramika - w Kamienicy Szołayskich, jeśli po holenderskim realizmie masz ochotę na XX wiek.

Profil muzeum: Muzeum Narodowe w Krakowie - Gmach Główny .