Batikara. Fantastyczna Józefa Kogut

Od 21 listopada 2025 do 20 września 2026 roku Muzeum Etnograficzne w Krakowie pokazywało w podziemiach Domu Esterki blisko 200 prac Józefy Kogut (1902-1979) - batiki na tkaninach i drewnie, ornamenty na papierze, a obok nich fotografie, szkice i listy artystki.

Muzeum Etnograficzne w Krakowie o wystawie:

Wystawa w Muzeum Etnograficznym w Krakowie przypomina niezwykle barwną i różnorodną twórczość Józefy Kogut. To pierwsza okazja, by zobaczyć całą spuściznę fenomenalnej artystki, przechowywaną w Muzeum Etnograficznym w Krakowie. W zbiorze tym znajduje się blisko 200 dzieł sztuki - zachwycających ornamentów i obrazów na tkaninach, drewnie, papierze. Do tego fotografie, szkice, notatki, listy. Świadectwa życia artystki przekonanej o wartości swojej sztuki.

Czego się spodziewać

Do wystawy włączono instalacje współczesnych artystów - Kingi Klisz, Igora Kłaczyńskiego, Eliny Pyrohovej i Ewy Woźniak - zaprojektowane jako przestrzeń interaktywna do oglądania, doświadczania i tworzenia. Ekspozycja mieściła się w Domu Esterki przy ul. Krakowskiej 46, oddziale Muzeum Etnograficznego w Krakowie. Muzeum zachęcało, by dzieła oglądać, słuchać ich historii, dotykać materiałów i samodzielnie tworzyć - stąd w salach był szkicownik wystawy i oznaczone punkty do interakcji, nie tylko gabloty.

Opis wystawy i pełną listę jej twórców znajdziesz na stronie Muzeum Etnograficznego w Krakowie .

Kontekst

Józefa Kogut trafiła do sztuki przez Warsztaty Krakowskie, jedno z ważniejszych środowisk polskiego wzornictwa pierwszych dekad XX wieku, gdzie w pracowni batiku prowadzonej przez Antoniego Buszka tworzenie nowych wzorów zdobniczych powierzano nastolatkom - na wzór paryskiej École Martine Paula Poireta. Batik, technika farbowania tkanin z użyciem wosku, wywodzi się z Jawy, ale w warsztacie Buszka stał się językiem polskiej sztuki dekoracyjnej lat dwudziestych. Na Międzynarodowej Wystawie Sztuki Dekoracyjnej w Paryżu w 1925 roku - tej samej, która dała nazwę stylowi art déco - Józefa i jej siostra Zofia otrzymały Grand Prix za batiki na tkaninach, a Józefa także medal za batik na drewnie. Po wojnie jej prace trafiały też do sklepów Cepelii w Brukseli i Nowym Jorku.

Bilet i czas

Bilet na wystawę czasową w Domu Esterki kosztował 20 zł normalny, 15 zł ulgowy; we wtorki taniej - 15 zł normalny, 10 zł ulgowy. Kto dokładał wystawę stałą w ratuszu Muzeum Etnograficznego, brał bilet łączony za 35 zł (23 zł ulgowy). Dzieci do lat 7, opiekunowie grup i asystenci osób z niepełnosprawnościami wchodzili bezpłatnie. Ekspozycja była interaktywna i wielozmysłowa, więc wymagała co najmniej godziny - dłużej niż przegląd samych gablot; najlepiej sprawdzała się przy zwiedzaniu z dziećmi i dla każdego, kto lubi dotykać eksponatów, gorzej przy szybkim, kameralnym zwiedzaniu w ciszy.

Co piszą o wystawie

dzieje.pl (20.11.2025, PAP): przedstawia wystawę jako pierwszą publiczną prezentację całej spuścizny Kogut, wpisaną w setną rocznicę jej paryskiego triumfu z 1925 roku - link .

label-magazine.com (12.05.2026, MG): chwali konsekwencję twórczą Kogut i różnorodność blisko 200 pokazanych prac - od tkanin po szkice i korespondencję - link .

Aktualizacje

Wernisaż odbył się 20 listopada 2025 w ratuszu na placu Wolnica, skąd goście przeszli do Domu Esterki. W dniach 5-8 marca 2026 muzeum zorganizowało cykl „Urodziny Józefy Kogut” - spotkanie o siostrach i historii kobiet, warsztat batiku, zajęcia rodzinne i spacer detektywistyczny; oba wydarzenia już się odbyły. 4 lutego 2026 roku muzeum ogłosiło, że wystawa otrzymała Markę Radia Kraków - pierwsze takie wyróżnienie przyznane w 2026 roku (źródło ).

• 2026-09-22 - wystawa, zapowiadana pierwotnie do końca sierpnia 2026 roku (komunikat muzeum z 4 lutego 2026 ), została przedłużona do 20 września 2026 roku (strona wystawy ) i tego dnia się zakończyła.

Zobacz też

• Muzeum Etnograficzne - wystawa stała w ratuszu na Kazimierzu, kilka kroków od Domu Esterki, objęta biletem łączonym.
• Stara Synagoga - po drugiej stronie Kazimierza, opowieść o kulturze krakowskich Żydów, dobre dopełnienie tematu dzielnicy.

Po wystawie

Wystawa „Batikara. Fantastyczna Józefa Kogut”, zapowiadana pierwotnie do końca sierpnia, została przedłużona i zakończyła się 20 września 2026 roku. Muzeum nie podaje, by miała trafić do innego miasta, a na jego liście wystaw czasowych nie ma na razie zapowiedzi kolejnej ekspozycji w Domu Esterki.

Po wystawie zostaje książka Doroty Majkowskiej-Szajer „Fantastyczne siostry Kogut: Józefa, Maria i Zofia” (Muzeum Etnograficzne w Krakowie, 2026, ISBN 978-83-61369-63-9), wydana w nawiązaniu do wystawy, z tekstem po polsku i po angielsku. Kosztuje 137 zł w sklepie internetowym Muzeum Etnograficznego - dla tych, którzy wystawy nie zdążyli zobaczyć, to przegląd tego samego zbioru sióstr Kogut.

W prasie wystawę przedstawiano jako pierwszą pełną prezentację spuścizny Kogut, przypadającą na stulecie jej paryskiego sukcesu z 1925 roku (dzieje.pl, PAP). Serwis label-magazine.com podkreślał konsekwencję artystki i rozpiętość blisko 200 pokazanych prac, od tkanin po szkice i listy. Z nagród wystawa otrzymała Markę Radia Kraków; danych o frekwencji muzeum nie opublikowało.

Kto chce zostać przy Muzeum Etnograficznym, ma do dyspozycji wystawę stałą w ratuszu kazimierskim przy placu Wolnica 1, sto metrów od Domu Esterki: bilet kosztuje 20 zł, ulgowy 15 zł, a we wtorki wstęp jest wolny. Jedyna bieżąca wystawa czasowa muzeum, „Tropem renifera. Opowieść o kulturach Północy” , jest pokazywana poza Krakowem, w Muzeum Regionalnym w Radomsku, do 30 września 2026 roku.

Trzy krakowskie wystawy czasowe czynne jesienią 2026 roku, bliskie tematowi rzemiosła i sztuki użytkowej:

• Krakowska koronka klockowa - żywe dziedzictwo (Pałac Krzysztofory, do 25 października 2026) - rękodzieło tekstylne pokazane przez współczesne koronczarki, czyli technika, która tak jak batik u Kogut wciąż ma swoje wykonawczynie.
• Moda Polska w kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie (Kamienica Szołayskich, do 13 czerwca 2027) - polski projekt ubioru od lat 60. do 90. XX wieku, sztuka użytkowa od strony przemysłowej, nie rękodzielniczej.
• Picasso i pikasiaki. Nowoczesna ceramika (Kamienica Szołayskich, do 7 lutego 2027) - polska ceramika dekoracyjna po 1956 roku obok półmisków Picassa, dla tych, których w pracach Kogut zajął przede wszystkim ornament.

Profil muzeum: Dom Esterki .