Womai - Centrum Nauki i Zmysłów

Czego się spodziewać

Sześćset metrów kwadratowych piwnicy kamienicy przy Pawiej 34, kilka minut od peronów Krakowa Głównego. Womai dzieli tę przestrzeń na dwie trasy, które robią dokładnie odwrotne rzeczy: jedna operuje światłem, druga wyłącza je do zera. Zwiedza się wyłącznie z przewodnikiem, w wyznaczonych godzinach wejść, i to jest tu decydujące - Womai jest bardziej seansem niż wystawą.

„W stronę światła” trwa 90 minut i wypełniają ją eksperymenty, których nie ogląda się zza szyby: harfa laserowa, theremin, pokój luster, kolorowe piaski, stanowiska poświęcone optyce i akustyce. Przewodnik prowadzi kilkuosobową grupę od stanowiska do stanowiska i tłumaczy mechanizm, zamiast czekać, aż zwiedzający sam przeczyta tabliczkę. Ta część działa jak dobrze poprowadzona lekcja fizyki, tyle że bez ławek.

„W stronę ciemności” to godzina w przestrzeni bez jednego fotonu, w grupie liczącej najwyżej osiem osób, z przewodnikiem, który jest osobą niewidomą. Przechodzi się przez ulicę, robi zakupy, wykonuje domowe czynności - bez wzroku, orientując się dotykiem, słuchem i węchem. Dolna granica wieku to 9 lat i jest sensowna: małe dziecko przestraszy się ciemności, a nastolatek i dorosły wyjdą stamtąd z czymś, czego żadna ekspozycja o zmysłach nie da.

Najlepsze dla dorosłych i dzieci powyżej dziewiątego roku życia, które przejdą obie trasy. Rodziny z młodszymi dziećmi zostają przy trasie świetlnej - od około szóstego roku życia, z osobnymi godzinami wejść dla najmłodszych. Kto szuka wielkiego centrum nauki na całe popołudnie, będzie tu zawiedziony skalą; kto szuka jednego mocnego doświadczenia, trafi dobrze.

Wskazówki

• Ciemność przed światłem. Jeśli masz czas i budżet tylko na jedną trasę, wybierz „W stronę ciemności” (50 zł normalny, 45 zł ulgowy) zamiast trasy „W stronę światła” (55 zł i 49 zł). Eksperymentów i zabawy więcej znajdziesz w Cogiteonie; godziny w ciemności z niewidomym przewodnikiem nie znajdziesz nigdzie indziej w Krakowie.
• Cena zależy od wydarzenia. Jeden bilet na jedno wydarzenie kosztuje od około 30 do 55 zł; bilet rodzinny 1+1 na pokaz eksperymentów to 60 zł. Pokazy eksperymentów dla gości indywidualnych odbywają się w okresach świąt, ferii, wakacji i długich weekendów. Zapłacisz kartą, BLIK-iem lub gotówką.
• Licz od godziny do czterech. Czas wizyty zależy od wybranych wydarzeń: od 60 minut do nawet 4 godzin przy trzech atrakcjach. Wejścia możesz rezerwować jedno po drugim - jeśli przewodnik przedłuży zwiedzanie, nie tracisz miejsca na następnym. Punktualność dotyczy przybycia przed rozpoczęciem zwiedzania.
• Bilet kupuj online, na konkretną godzinę. Grupy są małe i sloty rozchodzą się w weekendy z wyprzedzeniem. Przyjdź 10 minut wcześniej; przewodnik zbiera grupę punktualnie.
• Telefon zostaje w szafce. W ciemności nie ma zdjęć, nie ma świecących ekranów i nie ma wyjątków. Szafki na klucz i szatnia są bezpłatne.
• Wejścia trzeba poszukać. Adres Pawia 34 to pierzeja naprzeciwko Galerii Krakowskiej, a samo Womai jest pod ziemią - wejście łatwo minąć, idąc z dworca. Dolicz sobie pięć minut przy pierwszej wizycie.
• Od października poranki należą do szkół. W roku szkolnym w dni robocze centrum pracuje od 8:30 do 16:30 i wtedy przez trasy przechodzą klasy. Indywidualnie celuj w popołudnie albo weekend.
• Zniżki, o które trzeba zapytać. Dzieci poniżej trzeciego roku życia wchodzą bezpłatnie, ulgowy przysługuje uczniom, studentom i seniorom powyżej 65 lat, a osoby z niepełnosprawnościami wraz z opiekunem mają 20% rabatu. Wstępów wolnych Womai nie prowadzi.

Jak dojechać

Tramwaj: przystanek Dworzec Główny w tunelu pod Pawią - wyjście na powierzchnię wyprowadza kilkadziesiąt metrów od wejścia. Zatrzymuje się tam większość linii przecinających centrum.

Autobus: dworzec autobusowy Kraków Główny znajduje się po drugiej stronie torów, około siedmiu minut pieszo przez pasaż Galerii Krakowskiej.

Pieszo: z Rynku Głównego około 10 minut - Floriańską do Barbakanu, przez Planty i dalej wzdłuż Pawiej. To najkrótsze dojście do jakiegokolwiek muzeum od strony dworca.

Samochodem: Womai nie ma własnego parkingu i odradza dojazd autem. Najbliżej i taniej zaparkujesz przy ulicy Ogrodowej; drugą możliwością jest płatny parking podziemny Galerii Krakowskiej po przeciwnej stronie ulicy. Cały kwartał leży w strefie płatnego parkowania.

W okolicy

Największą alternatywą jest Centrum Nauki Cogiteon w Czyżynach - kilkanaście razy większe, zwiedzane bez przewodnika i pomyślane na całe popołudnie z dziećmi; Womai wygrywa z nim kameralnością i trasą w ciemności, przegrywa skalą. W Starym Mieście, dziesięć minut pieszo, Muzeum Iluzji robi z trików percepcyjnych główną atrakcję - jest tańsze i krótsze, więc nadaje się na dopełnienie, nie na zamiennik. Jeśli po Womai zostanie apetyt na mechanikę zamiast zmysłów, Muzeum Inżynierii i Techniki na Kazimierzu pokazuje historyczne maszyny i pojazdy, których również można dotknąć.

Historia

Womai otworzyli w październiku 2019 roku Agnieszka Kulik i Stuart Hall, wychodząc z założenia, że polska szkoła słabo ćwiczy ciekawość i empatię. Nazwa jest akronimem od „World Of My All Inspirations”. Placówka zaczynała jako pięcioosobowy zespół, dziś zatrudnia ponad dwadzieścia osób, z czego mniej więcej połowę stanowią osoby niewidome i słabowidzące - i to one prowadzą trasę w ciemności oraz współdecydują o kształcie centrum.

Ten model przyniósł Womai nagrody, które trudno zdobyć instytucji kultury: „Hermesa” w konkursie Kraków bez Barier w 2022 roku, trzecie miejsce w ogólnopolskich Lodołamaczach w latach 2023, 2024 i 2025 oraz tytuł miejsca wyjątkowo przyjaznego rodzinom przyznany przez miasto w latach 2023-2025. W skali krakowskich atrakcji Womai pozostaje małe, ale jest jedynym miejscem w mieście, w którym zwiedzanie prowadzi osoba niewidoma.