Rydlówka

Czego się spodziewać

Rydlówka to ten dom. Dworek przy ulicy Tetmajera 28 w Bronowicach Małych, w którym 20 listopada 1900 roku odbyło się wesele poety Lucjana Rydla i Jadwigi Mikołajczykówny - uroczystość, którą Stanisław Wyspiański przetworzył w “Wesele”, najczęściej chyba cytowany dramat polskiej literatury. Chochoł, złoty róg, “miałeś, chamie, złoty róg” - wszystko to ma swój adres, i jest to właśnie ten adres.

Dom wybudował w 1894 roku malarz Włodzimierz Tetmajer na gruncie odkupionym od teścia, Jacentego Mikołajczyka - na pół chałupę, na pół dworek szlachecki. Ściągali tu młodopolscy malarze i literaci zafascynowani wsią i folklorem; wśród nich Rydel, który latem 1899 roku poznał tu i pokochał Jadwigę, siostrę żony gospodarza. W 1908 roku odkupił dom od Tetmajera, a po przebudowie według projektu Józefa Pokutyńskiego zamieszkał w nim z rodziną - odtąd dworek nazywano Rydlówką. Co ważne, budynek do dziś pozostaje własnością rodziny Rydlów.

Od 1969 roku, w setną rocznicę urodzin Wyspiańskiego, działa tu muzeum Młodej Polski; po generalnym remoncie w 2018 roku Rydlówka została oddziałem Muzeum Krakowa. Wystawa stała opowiada o bronowickim fenomenie: o chłopomanii, o kręgu Tetmajera, o samym weselu i o tym, jak plotka towarzyska stała się dramatem narodowym. To muzeum kameralne - zabytkowe wnętrza dworku, pamiątki po Rydlach i ich gościach, nie multimedialny kombinat. Co roku około 20 listopada odbywa się tu Osadzanie Chochoła, czyli uroczyste okrywanie krzaku róży słomianym wiechciem, na pamiątkę tamtej listopadowej nocy.

Zwiedzanie w praktyce

Na spokojne zwiedzanie wystarczy około godziny. Bilet normalny kosztuje 22 zł, ulgowy 16 zł, rodzinny 44 zł. We wtorki wstęp na wystawę stałą jest bezpłatny - wejściówki można pobrać w serwisie bilety.muzeumkrakowa.pl lub, w miarę dostępności miejsc, w kasie w dniu zwiedzania. Godziny otwarcia: wtorek i środa oraz piątek i sobota 9:00-16:00, w czwartki dłużej, do 18:00; w niedziele i poniedziałki oddział jest zamknięty. Ostatnie wejście dla zwiedzających indywidualnych odbywa się pół godziny przed zamknięciem, dla grup - godzinę przed. Muzeum zapowiedziało też zamknięcie 1 i 11 listopada oraz 24, 25, 26 i 31 grudnia. Osoby poruszające się na wózku proszone są o wcześniejsze zgłoszenie przybycia - muzeum umożliwia wtedy wejście od strony ulicy Władysława Żeleńskiego 37.

Jak dojechać

Bronowice Małe to dawna podkrakowska wieś, dziś część dzielnicy Bronowice - z centrum jedzie się tu tramwajem do przystanku końcowego Bronowice Małe, a dalej idzie pieszo ulicami Zielony Most, Katowicką i Tetmajera, kwadrans spokojnym krokiem. Sam spacer ma zresztą sens: to wciąż zaskakująco wiejski zakątek Krakowa, z niską zabudową i ogrodami, w którym łatwo zrozumieć, co ciągnęło tu młodopolskich artystów.

W okolicy

Rydlówka najlepiej działa w parze z tematem Wyspiańskiego: Muzeum Stanisława Wyspiańskiego przy placu Sikorskiego pokazuje pastele, projekty witraży i rękopisy autora “Wesela”. Klimat domu artysty z epoki kontynuują Dom Józefa Mehoffera przy ulicy Krupniczej - Mehoffer bywał zresztą w bronowickim kręgu - oraz Dom Jana Matejki przy Floriańskiej, pracownia nauczyciela całego tego pokolenia.