Muzeum Nowej Huty

Czego się spodziewać

Muzeum Nowej Huty, oddział Muzeum Krakowa, mieści się w dawnym kinie Światowid na os. Centrum E 1, w samym sercu socrealistycznej zabudowy dzielnicy. Zanim jednak zaplanujesz wizytę, jedna zasadnicza informacja: budynek jest obecnie zamknięty na czas gruntownego remontu i rozbudowy. Projekt “Modernizacja i rozbudowa budynku dawnego kina Światowid”, finansowany z funduszy europejskich i środków miasta, zaplanowano na lata 2024-2028; po jego zakończeniu powierzchnia użytkowa wzrośnie z około 1575 do niemal 4400 m kw., a w podziemiach powstanie nowa wystawa stała o dzielnicy i jej mieszkańcach, z historią PRL jako tłem opowieści.

Sam budynek jest eksponatem klasy zerowej. Światowid, zaprojektowany przez Andrzeja Uniejewskiego zabytek późnego socrealizmu, był pierwszym kinem panoramicznym Nowej Huty; pierwszy seans odbył się 21 lipca 1957 roku. Miał dwie sale (na 680 i 170 miejsc), reprezentacyjne klatki schodowe oraz dwa schrony przeciwlotnicze w podziemiach, w których przygotowano wystawę “Atomowa groza. Schrony w Nowej Hucie”. Kino działało do 1992 roku, potem budynek zajmowały sklepy i biura, a w 2006 roku odkupiła go gmina Kraków. Działał tu oddział Muzeum Historii Polski, następnie Muzeum PRL-u, a od 1 marca 2019 roku, po połączeniu z Muzeum Historycznym Miasta Krakowa, oddział nosi obecną nazwę. To muzeum lokalne w najlepszym sensie: opowiada o “mieście idealnym” zbudowanym od zera po 1949 roku, o kombinacie, codzienności PRL i o nowohuckiej opozycji.

Zwiedzanie w praktyce

Na czas remontu oddział nie publikuje godzin otwarcia ani cen biletów wstępu - wystawy stałej po prostu chwilowo nie ma. Muzeum nie zawiesiło jednak działalności: zajęcia edukacyjne prowadzi w lokalu na os. Szkolnym 22, a w schronie pod szkołą na os. Szkolnym 37 działa filia Podziemna Nowa Huta z wystawą “Stan zagrożenia”. Z oficjalnego cennika usług przewodnickich: zwiedzanie filii schronowej to 220 zł, oprowadzanie po Nowej Hucie oraz spacer śladami nowohuckich schronów po 390 zł. Oddział organizuje też wydarzenia plenerowe: 10 września 2026 roku na alei Róż otwarcie wystawy “Nowa Huta - Dimitrowgrad”, a w dniach 18-20 września doroczna akcja Zajrzyj do Huty. Aktualny program najlepiej potwierdzić telefonicznie (12 446 78 21) lub mailowo.

Jak dojechać

Dawne kino Światowid stoi przy os. Centrum E 1, tuż przy placu Centralnym, do którego z centrum Krakowa dojeżdżają tramwaje kursujące aleją Jana Pawła II. Biuro i sala edukacyjna na os. Szkolnym 22 znajdują się kilkanaście minut spacerem na północ, w głębi starej części dzielnicy; po drodze mija się aleję Róż, dawną reprezentacyjną oś założenia urbanistycznego.

W okolicy

Wracając tramwajem do centrum, warto wysiąść w Czyżynach: Muzeum Lotnictwa Polskiego na terenie dawnego lotniska Rakowice-Czyżyny ma jedną z ciekawszych kolekcji samolotów w Europie, a po sąsiedzku działa Cogiteon, czyli Małopolskie Centrum Nauki . Techniczne wątki nowohuckiej opowieści dobrze uzupełnia Muzeum Inżynierii i Techniki w dawnej zajezdni tramwajowej na Kazimierzu.