Muzeum Historyczno-Misyjne Zgromadzenia Księży Misjonarzy w Krakowie

Czego się spodziewać

Portret Stefana Batorego, który Anna Jagiellonka ofiarowała po śmierci króla do jego kaplicy grobowej w katedrze na Wawelu, wisi dziś 500 metrów niżej - w muzeum księży misjonarzy przy Stradomskiej w Krakowie. Namalował go w 1583 roku Marcin Kober, nadworny malarz Batorego, a potem cesarza Rudolfa II. Od końca XVIII wieku obraz należy do misjonarzy. Tą samą drogą przyszło epitafium Melchiora Sobka, pierwotnie umieszczone w kaplicy Świętej Trójcy przy katedrze.

Wystawa stała dzieli się na trzy działy: malarstwo, złotnictwo i eksponaty misyjne. Pierwszy to trzy wczesnorenesansowe epitafia i wspomniany portret królewski - obok Sobka jest tu epitafium Jana Sakrana z około 1527 roku, upamiętniające rektora Akademii Krakowskiej i spowiednika trzech królów, z inskrypcją pióra biskupa Andrzeja Krzyckiego. Dział złotniczy to kielichy, pateny, monstrancje i relikwiarze z kilku stuleci.

Dział misyjny jest tym, po co ludzie tu zwykle przychodzą. Zbiór chiński powstał z darów czterdziestu księży polskiej prowincji, którzy pracowali w Shuntehfu i Wenchow w latach 1929-1948. Najbardziej znany eksponat to suto złocone i rzeźbione łoże mandaryńskie z XIX wieku - według Wikipedii i portalu krakow.travel jedyne takie w Polsce. Obok stoją maleńkie buciki dam dworu.

Część afrykańska jest młodsza i pochodzi z misji na Madagaskarze od 1970 roku i w Kongu od 1976: maski, włócznie, narzędzia, figurki.

To muzeum dla kogoś, kto przychodzi po temat, nie po wrażenie. Pół godziny wystarczy, dzieci nie znajdą tu nic dla siebie, a kto szukał sztuki Dalekiego Wschodu bez wątku religijnego, ma bliżej do Manggha po drugiej stronie Wisły. Radio Kraków nazwało tę placówkę w 2017 roku jednym z najmniej znanych krakowskich muzeów i trudno się z tym spierać - przy ośmiu godzinach otwarcia tygodniowo trudno je poznać.

Wskazówki

• Osiem godzin tygodniowo - policz je przed wyjściem z domu. Muzeum pracuje w poniedziałki, wtorki i środy od 14:00 do 16:00 oraz w niedziele od 15:00 do 17:00. Od czwartku do soboty jest zamknięte. Przyjście o 15:40 w dzień powszedni nie ma sensu.
• Poniedziałek to najlepszy moment w tej części miasta. Tego dnia Muzeum Archidiecezjalne , Muzeum Etnograficzne i Manggha są nieczynne, a tutaj drzwi stoją otworem. Popołudnie można zbudować wokół Stradomia zamiast wokół zamkniętych kas.
• Wakacje wycinają z kalendarza dziesięć tygodni. Muzeum zamyka się na czas wakacji oraz świąt kościelnych i państwowych. Portal krakow.travel podaje sezony zwiedzania jako 1 stycznia - 25 czerwca i 1 września - 23 grudnia; sam Stradom mówi po prostu „w czasie wakacji”, więc przed lipcową wizytą zadzwoń.
• Dzwoń na komórkę, nie na centralę. Strona podaje dwa numery: wewnętrzny 239 przy centrali domu zakonnego i telefon komórkowy +48 604 524 899. Ten drugi odbiera się szybciej. Grupy zorganizowane muszą zgłosić się wcześniej, żeby ustalić szczegóły zwiedzania.
• Nasze dane mówią o wstępie bezpłatnym, ale muzeum nie publikuje cennika. Ani strona muzeum, ani miejskie serwisy turystyczne nie podają ceny wstępu - potwierdź przy telefonie. Ta sama rozmowa załatwia sprawę rezerwacji.
• Wszystko po polsku. Muzeum nie publikuje informacji o obcojęzycznych podpisach ani o oprowadzaniu w innych językach; jego własna strona działa wyłącznie po polsku, z automatycznym tłumaczem. Zagraniczny gość bez polskiego wyniesie stąd obrazy, nie treść.
• Jeśli zastaniesz zamknięte, nie wracaj pustą ulicą. 150 metrów wyżej, przy Stradomskiej 15, Krakow Pinball Museum gra codziennie co najmniej do 21:00. Zupełnie inne muzeum, ta sama ulica.
• Dostępność: brak danych. Muzeum nie publikuje informacji o dostępności dla osób z niepełnosprawnościami - przed wizytą zadzwoń. Budynek jest siedemnastowiecznym domem zakonnym, więc pytanie o schody warto zadać wprost.

Jak dojechać

Pieszo: z Rynku Głównego około dziesięciu minut ulicą Grodzką i dalej Stradomską, w stronę Wzgórza Wawelskiego. Od podnóża Wawelu trzy minuty. Ze Starej Synagogi na Kazimierzu kwadrans.

Tramwaj: przystanki Stradom i Wawel leżą przy samej ulicy Stradomskiej, na trasie łączącej Stare Miasto z Kazimierzem. Od obu do bramy pod numerem 4 idzie się kilka minut.

Autobus: linie kursujące Stradomską zatrzymują się na tych samych przystankach co tramwaje.

Samochodem: strefa ograniczonego ruchu wokół Wawelu i wąska, zastawiona Stradomska wykluczają podjazd pod wejście. Najbliższy sensowny postój to parking przy placu Na Groblach, dalej kilka minut pieszo.

W okolicy

Pięć minut w stronę Wawelu, przy ulicy Kanoniczej, stoi Muzeum Archidiecezjalne - sztuka sakralna dawnego Krakowa pokazana z większym rozmachem. Co ważniejsze, jest czynne od wtorku do niedzieli, a więc dokładnie wtedy, gdy Stradom bywa zamknięty. Wyżej wznosi się Zamek Królewski na Wawelu , skąd przyszły portret Batorego i epitafium Sobka. Obejrzenie obu kolekcji tego samego dnia zamyka historię tych obiektów.

Na Kazimierzu, przy placu Wolnica, Muzeum Etnograficzne pokazuje kulturę materialną na skalę, której małe muzeum przyklasztorne nie dorówna - dobry kontrapunkt po dziale misyjnym.

Historia

Misjonarze osiedli na Stradomiu po 1682 roku, gdy przejęli prowadzenie seminarium zamkowego w Krakowie. Bibliotekę domu zaczęto gromadzić w 1686 roku i zbiera ona do dziś. Kamień węgielny pod sąsiedni kościół Nawrócenia św. Pawła Apostoła położono w 1693 roku, budowę według projektu Kacpra Bażanki prowadzono w latach 1719-1728, a konsekracja odbyła się w 1732 roku.

Muzeum jest znacznie młodsze niż dom, który je mieści. Pierwsze eksponaty zaczęły napływać pod koniec lat dwudziestych XX wieku, wraz z listami i paczkami z Chin - pierwszą grupę wysłał tam 3 listopada 1929 roku wizytator ks. Józef Kryska CM. W latach trzydziestych zebrało się ich tyle, że urządzono muzeum misyjne.

Wybuch II wojny światowej je zamknął, a po wojnie zabrakło miejsca na ponowne otwarcie. Ekspozycję otwarto ponownie w 1995 roku, po przeprowadzce biblioteki, i tym razem obok pamiątek misyjnych pokazano zabytki samego domu zakonnego - stąd epitafia i portret królewski obok chińskiego łoża. Zbiory biblioteczne powiększyły się wcześniej o książki z domów we Lwowie, Tarnowie i Zakopanem, a w 1995 roku doszedł do nich księgozbiór kleparski.