Muzeum Katedralne im. Jana Pawła II na Wawelu

Czego się spodziewać

Cztery sale w Domu Katedralnym, a w pierwszej z nich grot włóczni św. Maurycego: najstarsze zachowane insygnium władzy w Polsce, dar cesarza Ottona III dla Bolesława Chrobrego z roku 1000. Muzeum Katedralne to skarbiec katedry wawelskiej, prowadzony przez parafię archikatedralną i Archidiecezję Krakowską. Z kasami Zamku Królewskiego, do których na Wawelu ustawia się kolejka, nie ma nic wspólnego - inny bilet, inne wejście, inny właściciel.

Ekspozycja jest ułożona tematycznie, nie chronologicznie. Sala Królewska zbiera to, co towarzyszyło koronacjom i pogrzebom: obok włóczni jedwabny płaszcz koronacyjny ostatniego króla z 1764 roku, insygnia wydobyte z grobu Kazimierza Jagiellończyka, medalion Anny Jagiellonki. Dwie sale Skarbca Katedralnego prowadzą przez tysiąc lat darów składanych katedrze - relikwiarze, monstrancje, kielichy, średniowieczne szkatuły z kości słoniowej i ornat Kmity, jedna z najlepszych późnogotyckich haftowanych szat w kraju.

Trasę zamyka Sala Papieska: szaty kardynalskie Karola Wojtyły i pamiątki z ośmiu pielgrzymek Jana Pawła II do Polski. Ekranów i przycisków tu nie ma. Są gabloty, podpisy i przedmioty o dużym ciężarze historycznym, ustawione w niewielkich wnętrzach.

Najlepsze dla osób, które interesuje historia państwa i Kościoła, oraz dla każdego, kto i tak kupuje bilet do katedry - muzeum jest w nim zawarte. Pomiń, jeśli masz na Wawelu jedno popołudnie i chcesz je oddać komnatom zamkowym. Dzieci poniżej dziesiątego roku życia zwykle mają dość po dwudziestu minutach, choć do siódmego roku życia wchodzą bezpłatnie.

Wskazówki

• Jeden bilet, pięć miejsc. Bilet normalny 26 zł, ulgowy 18 zł, obejmuje płatną część katedry, wieżę z Dzwonem Zygmunta, groby królewskie, Muzeum Katedralne i Muzeum Archidiecezjalne przy Kanoniczej. Kupując wejście do katedry, muzeum masz już opłacone - nie ma powodu, żeby je odpuszczać.
• Zarezerwuj 30-45 minut. Tyle zajmują cztery sale bez pośpiechu. Na całą płatną strefę katedralną razem z kryptami i wieżą przewidź około dwóch godzin.
• Wejdź zaraz po 9:00. Sale są ciasne, a grupy z przewodnikami wchodzą na wzgórze od późnego przedpołudnia. Ostatnie wejście przypada 30 minut przed zamknięciem.
• Od października do marca zamykają o 16:00. Regulamin zwiedzania dzieli rok na dwa sezony: od kwietnia do września katedra i muzeum pracują do 17:00, zimą godzinę krócej. Niedziela jest wolna od zwiedzania muzeum, mimo że sama katedra otwiera się wtedy o 12:30.
• Zdjęć nie zrobisz. Fotografowanie jest zakazane w całej płatnej strefie; jedyny wyjątek to wieża z Dzwonem Zygmunta.
• Obowiązuje strój z zakrytymi ramionami i plecami. To wciąż czynna katedra, a kontrola odbywa się przy wejściu, nie przy kasie.
• Audioprzewodnik dopłaca się osobno. Bilet z audioprzewodnikiem kosztuje 41 zł normalny i 29 zł ulgowy; nagrania prowadzą przede wszystkim po katedrze, więc dla samych czterech sal muzeum nie jest to konieczny wydatek.
• Muzeum nie publikuje informacji o dostępności dla osób z niepełnosprawnościami - przed wizytą zadzwoń pod +48 12 429 33 21. Zbiory zajmują dwie kondygnacje zabytkowego domu na wzgórzu.

Jak dojechać

Pieszo: z Rynku Głównego ulicą Grodzką około dziesięciu minut, do bramy Herbowej i dalej pod górę na dziedziniec. Kasy mieszczą się w budynku naprzeciwko katedry, nie przy wejściu do muzeum.

Tramwaj: przystanki Wawel i Stradom u podnóża wzgórza, stamtąd pięć minut podejścia.

Autobus: przystanek Wawel obsługuje linie prowadzące wzdłuż Bulwarów Wiślanych i ulicy Stradomskiej.

Samochodem: wzgórze jest w strefie płatnego parkowania i pozbawione parkingu dla zwiedzających; najbliższe miejsca to parkingi przy ulicy Powiśle i pod Wawelem od strony bulwarów, obie opcje kosztowne w sezonie.

W okolicy

• Zamek Królewski na Wawelu stoi kilkadziesiąt metrów dalej, na tym samym dziedzińcu. To osobna instytucja z własnymi kasami i limitami wejść na komnaty; jeśli planujesz oba miejsca, bilety zamkowe rezerwuj wcześniej, bo to one wyznaczają rytm dnia.
• Muzeum Archidiecezjalne przy ulicy Kanoniczej jest objęte tym samym biletem, więc spacer w dół wzgórza nic już nie kosztuje. Dawna sztuka sakralna archidiecezji i mieszkanie, w którym mieszkał Karol Wojtyła.
• Pałac Biskupa Erazma Ciołka stoi po sąsiedzku przy Kanoniczej i pokazuje średniowieczne malarstwo i rzeźbę religijną w skali, której skarbiec katedralny nie oferuje.

Historia

Muzeum otwarto i poświęcono 28 września 1978 roku. Zrobił to kardynał Karol Wojtyła, na kilkanaście dni przed konklawe, które wybrało go na papieża; wkrótce potem Kapituła Katedralna nadała placówce jego imię. Zbiory zajęły pomieszczenia Domu Katedralnego, w których od 1906 roku działało Muzeum Archidiecezjalne, przeniesione wówczas na Kanoniczą.

Skarbiec katedralny gromadził się jednak przez tysiąc lat wcześniej, a jego zawartość jest zapisem relacji między tronem a katedrą: królowie i biskupi składali tu dary, w katedrze koronowano i chowano władców, a przedmioty z ich grobów wracały na wystawę. Dlatego zbiór nie jest kolekcją sztuki sakralnej w zwykłym sensie, tylko archiwum polskiej państwowości w srebrze, jedwabiu i kości słoniowej.