Muzeum Farmacji Uniwersytetu Jagiellońskiego

Czego się spodziewać

Muzeum Farmacji w Krakowie zajmuje całą kamienicę Pod Świętą Teklą i to jest jego główny pomysł. Dwanaście sal rozłożono zgodnie z tym, do czego te wnętrza służyły naprawdę: gotycka piwnica jako pracownia alchemika i skład win leczniczych, parter i piętra jako wnętrza dawnych aptek, strych jako suszarnia ziół. Od piwnic po strych na trzecim piętrze wychodzi pięć poziomów i dziewięćdziesiąt minut chodzenia po schodach.

Ciekawsze od całości są tu rzeczy pojedyncze. Na pierwszym piętrze sala Ignacego Łukasiewicza z prototypem lampy naftowej i słojami, na których sygnatury wypisał jego własną ręką. Na drugim - sala Tadeusza Pankiewicza, aptekarza spod Orła z krakowskiego getta. Poza tym majolika z europejskich manufaktur, moździerze, prasy i kapsuły do pozłacania pigułek, wagi Mariana Zahradnika ważące poniżej grama, stare farmakopee i zielniki. I osobna kategoria eksponatów: sproszkowana mumia egipska, zasuszone gady, pijawki, kantarydy i „róg jednorożca”, czyli kieł narwala.

Żadnych ekranów dotykowych - gabloty, drewno i papier. Opisy przy wejściu do każdej sali są w siedmiu językach (polskim, angielskim, francuskim, niemieckim, hiszpańskim, włoskim i rosyjskim), więc gościa z zagranicy można tu przyprowadzić bez tłumacza.

Najlepsze dla dorosłych i nastolatków, których interesuje historia nauki, medycyny albo rzemiosła. Z młodszymi dziećmi rozważ, co wytrzymają: relacje zwiedzających zgodnie wymieniają piwnicę z preparatami i wypchanymi zwierzętami jako część, która robi wrażenie mocniejsze, niż się spodziewali. Kto szuka ekspozycji interaktywnej, znajdzie ją w Cogiteonie , nie tutaj.

Wskazówki

• Wtorek to jedyne popołudnie w tygodniu. Wtedy muzeum jest czynne 12:00-18:30, od środy do soboty tylko 9:30-15:00. Ostatnie wejście wypada 45 minut przed zamknięciem, czyli w sobotę o 14:15 - to godzina, na której najczęściej można się przejechać.
• Zarezerwuj półtorej godziny. Tyle podaje muzeum i tyle wychodzi zwiedzającym, którzy opisują wizytę. Przy pięciu poziomach nie da się tego sensownie skrócić do czterdziestu minut.
• Windy nie ma i nie będzie. Muzeum pisze wprost, że nie ma windy ani innych udogodnień dla osób z niepełnosprawnościami. Z wózkiem dziecięcym również nie ma tu czego szukać - to zabytkowa kamienica ze schodami na każdym poziomie.
• Krakowska Karta Turystyczna tu nie działa. Bilety kupujesz na miejscu: 16 zł normalny, 10 zł ulgowy, 35 zł rodzinny (maksymalnie dwoje dorosłych z dziećmi do 16 lat), czyli od trzech osób rodzinny zaczyna się opłacać.
• Oprowadzanie tylko dla grup. Kosztuje 22 zł od osoby (14 zł ulgowy) i wymaga wcześniejszej rezerwacji telefonicznej albo mailowej. Zwiedzający indywidualnie wchodzą z ulicy, bez zapisów.
• Nie ma kolejek, bo nikt tu nie skręca. Floriańska jest najbardziej zatłoczoną ulicą w mieście, a wycieczki zorganizowane pod dwudziestkę piątkę nie zaglądają - turyści mijają wejście, nie zauważając go.
• Obejrzyj wirtualny spacer przed kupnem biletu. Muzeum udostępnia panoramiczne zwiedzanie wszystkich sal online . To najszybszy sposób, żeby ocenić, czy pięć pięter schodów jest dla ciebie warte 16 zł.
• Nie przegap strychu. To najczęściej wskazywana ulubiona sala - zioła lecznicze z całego świata w oryginalnych opakowaniach. Leży na końcu trasy, więc kto zwiedza w pośpiechu, kończy dokładnie tam, gdzie było najciekawiej.

Jak dojechać

Pieszo: z Rynku Głównego Floriańską w stronę Bramy Floriańskiej - trzy minuty, numer 25 jest po prawej stronie. Od Bramy Floriańskiej w przeciwną stronę to niecałe sto metrów. Z Dworca Głównego przez Galerię Krakowską i Planty dojdziesz w dziesięć minut.

Tramwaj: najbliżej wysiąść na przystanku Teatr Słowackiego albo Basztowa LOT, oba jakieś 400 metrów od muzeum. Przy takiej odległości od Rynku tramwaj rzadko się opłaca.

Samochodem: Floriańska to deptak, wjazd jest niemożliwy, a cała okolica leży w strefie płatnego parkowania. Najbliższe parkingi podziemne działają przy Galerii Krakowskiej i na placu Na Groblach - stamtąd i tak idziesz pieszo.

W okolicy

Sto pięćdziesiąt metrów dalej tą samą ulicą, pod numerem 41, stoi Dom Jana Matejki - drugie kameralne muzeum we wnętrzu mieszkalnym. Dwa takie adresy na jednej ulicy to gotowy plan na przedpołudnie.

Za rogiem, przy Pijarskiej, czeka Muzeum Książąt Czartoryskich - skala i ciężar gatunkowy zupełnie inne, więc traktuj je jako osobny dzień, nie jako dopełnienie.

Dalej, bo za Wisłą, ale w prostej linii od sali Pankiewicza na drugim piętrze: Apteka pod Orłem na placu Bohaterów Getta. Tutaj poznajesz aptekarza, tam wchodzisz do jego apteki.

Historia

Muzeum powstało w 1946 roku przy Okręgowej Izbie Aptekarskiej w Krakowie, z inicjatywy Stanisława Pronia - radcy prawnego i dyrektora administracyjnego Izby, który został też pierwszym kierownikiem zbiorów. Do końca lat osiemdziesiątych mieściło się przy Basztowej 3.

Przeprowadzka na Floriańską 25 była wyprowadzką z biurowego wnętrza do eksponatu. Kamienica Pod Świętą Teklą, z gotyckimi piwnicami i średniowiecznym rdzeniem, pozwoliła rozłożyć ekspozycję według dawnej logiki apteki: chłodne piwnice na wina lecznicze, przewiewny strych na zioła. Dziś placówkę prowadzi Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Wikipedia i Stowarzyszenie Muzeów Uczelnianych zgodnie nazywają je największym i najstarszym muzeum farmacji w Polsce oraz jednym z największych tego typu na świecie. Na miejscu tej skali się nie czuje - kamienica jest wąska, a sale niewielkie. Widać ją dopiero wtedy, gdy po półtorej godziny okazuje się, że wciąż nie doszło się do końca.