Muzeum Książąt Czartoryskich

Czego się spodziewać

Jedyny obraz Leonarda da Vinci w Polsce wisi dwieście metrów od Barbakanu, w trzech połączonych zabytkowych kamienicach przy Pijarskiej. „Dama z gronostajem” ma własną salę, a wejście do niej jest limitowane - to dobra decyzja kuratorska, bo przed obrazem da się stanąć spokojnie, ale w godzinach szczytu oznacza kolejkę już w środku muzeum, mimo ważnego biletu na konkretną godzinę.

Reszta to gęste muzeum sztuki dawnej, ułożone w trzy części: pamiątki narodowe, galeria malarstwa europejskiego i zbiór starożytności. Drugi obraz, przy którym zatrzymuje się tłum, to „Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem” Rembrandta - jedyne płótno tego malarza w polskich zbiorach. Dalej tarcza Jana III Sobieskiego, zbroje, portrety królewskie, gobeliny, a w części starożytnej ceramika grecka, etruska, rzymska i zabytki egipskie.

Dla kogo to działa: dla ludzi, którzy lubią historię, militaria i rzemiosło artystyczne. Kto przychodzi wyłącznie po Leonarda, obejrzy go w kwadrans i zapłaci te same 65 zł - warto to policzyć przed zakupem biletu. Miłośnicy sztuki nowoczesnej nie znajdą tu nic dla siebie; po tę stronę Krakowa jest MOCAK .

Z dziećmi ratuje sytuację ścieżka sensoryczna z replikami, których wolno dotykać - to ona utrzymuje uwagę, nie gabloty. Uczeń lub student do ukończenia 26. roku życia płaci za bilet 1 zł, więc pokazanie nastolatkowi Leonarda jest w Krakowie tańsze niż bilet tramwajowy w drugą stronę. Wnętrza po dziewięcioletniej modernizacji, otwarte ponownie w grudniu 2019 roku, są wygodne, jasne i w całości dostępne windą.

Wskazówki

• Rezerwuj wejście z wyprzedzeniem. Bilety sprzedawane są na konkretny dzień i godzinę, w kasie i w serwisie bilety.mnk.pl. W sezonie pula na najbliższe dni potrafi się wyczerpać - kupowanie na miejscu to loteria.
• Bierz najwcześniejszy możliwy termin. Otwarcie o 10:00 to najspokojniejszy moment dnia; im później, tym dłużej stoi się przed salą Leonarda.
• Wtorek jest bezpłatny, ale bez rezerwacji. Wejściówki na wystawę stałą są darmowe i nadal przypisane do godziny, ale wydaje je wyłącznie kasa oddziału tego samego dnia - nie da się ich zarezerwować z wyprzedzeniem online. Przyjdź na otwarcie i licz się z kolejką; jeśli masz sztywny plan dnia, zapłać 65 zł w inny dzień i zarezerwuj wejście przez bilety.mnk.pl.
• Zarezerwuj półtorej do dwóch godzin na całe muzeum. Sam Leonardo to 15-20 minut. Ostatnie wejście następuje o 17:00, godzinę przed zamknięciem.
• Czego nie pomijać: Rembrandt, Sala Polska i starożytności. Przy krótkiej wizycie najłatwiej odpuścić rzemiosło artystyczne i zbrojownię.
• Cennik w skrócie: 65 zł normalny, 50 zł ulgowy, 130 zł rodzinny, 1 zł dla uczniów i studentów do ukończenia 26. roku życia (z legitymacją), dzieci do 7 lat bezpłatnie.
• Audioprzewodnik za 15 zł działa w dziesięciu wersjach, w tym w polskim języku migowym i z audiodeskrypcją. Muzeum nie publikuje informacji o językach podpisów przy eksponatach - to najbezpieczniejszy sposób, żeby nie zostać z samą polszczyzną.
• Bilet nie obejmuje biblioteki. Biblioteka Książąt Czartoryskich to ta sama kolekcja i ten sam kwartał ulic, ale osobna instytucja i osobne zasady wstępu.

Jak dojechać

• Pieszo z Rynku Głównego: pięć minut ulicą Floriańską do Bramy Floriańskiej, potem w lewo w Pijarską.
• Pieszo z dworca Kraków Główny: osiem minut przez Planty - to samo dojście dla przyjeżdżających pociągiem z lotniska.
• Tramwajem: przystanki po drugiej stronie Plant, przy ulicy Basztowej (okolice Teatru Słowackiego i Dworca Głównego), stamtąd trzy minuty pieszo.
• Samochodem: cała okolica leży w strefie płatnego parkowania i w obszarze ruchu ograniczonego. Realne rozwiązanie to parking przy Galerii Krakowskiej albo park and ride poza centrum.

W okolicy

• Dom Jana Matejki - dwie minuty dalej tą samą Floriańską, mieszkanie i pracownia malarza; godzina wystarczy, więc to naturalne domknięcie dnia, jeśli wizyta u Czartoryskich skończyła się wcześniej.
• Galeria w Sukiennicach - pięć minut na Rynku Głównym, polskie malarstwo XIX wieku i drugi filar zbiorów Muzeum Narodowego; bez presji biletu na godzinę.
• Podziemia Rynku - drugie krakowskie muzeum, na które naprawdę trzeba rezerwować z wyprzedzeniem. Jeśli planujesz oba w jeden dzień, kup oba bilety zawczasu i zostaw między nimi dwie godziny.

Historia

Kolekcję zaczęła księżna Izabela Czartoryska w Puławach pod hasłem „Przeszłość przyszłości”: w 1801 roku otwarto tam Świątynię Sybilli, zbiór pomyślany jako arka pamięci narodu, który właśnie stracił państwo. W 1870 roku książę Władysław Czartoryski postanowił przenieść zbiory do Krakowa; dotarły tu w 1876 roku, a muzeum udostępniono publiczności w 1878. To jedno z najstarszych muzeów w Polsce.

Wojna zostawiła na kolekcji ranę, która się nie zabliźniła. Zbiory skonfiskowali Niemcy po 1939 roku; większość wróciła, ale „Portret młodzieńca” Rafaela i około 843 innych obiektów pozostają zaginione. Sam Leonardo przetrwał. W 2016 roku cała kolekcja wraz z budynkami przeszła na własność państwa polskiego i trafiła pod zarząd Muzeum Narodowego w Krakowie.