Muzeum Banksy

Czego się spodziewać

Muzeum Banksy w Krakowie sprzedaje bilet na kopie i mówi to otwarcie: ani jednego oryginału na trzech kondygnacjach. Ponad 150 prac odtworzono w skali naturalnej wprost na ścianach dawnej fabryki przy Berka Joselewicza 21. Nie wiszą w ramach; są namalowane na murze i zniknęłyby razem z budynkiem, dokładnie tak jak zniknęła większość pierwowzorów z ulic Bristolu, Londynu i Nowego Jorku.

Wystawa prowadzi miasto po mieście: Bristol, Londyn, Paryż, Nowy Jork, Los Angeles, Neapol, Wenecja, Irpień, Kijów, Betlejem. Po drodze rozpoznasz szczury, królową w makijażu Ziggy’ego Stardusta, goryla w różowej masce oraz prace odnoszące się do Ukrainy i Palestyny. Między salami idzie ścieżka dźwiękowa imitująca ulicę, a kontekst poszczególnych murali dopowiadają animacje i filmy o samym artyście.

Jedna rzecz, której muzeum nie napisze na swojej stronie, jest dla decyzji najważniejsza: Banksy nie ma z tym nic wspólnego. Jego biuro Pest Control odpowiada na pytanie o wystawy otwierane w kolejnych krajach jednym zdaniem: „Banksy is not involved or associated with any of them”. Krakowska placówka należy do prywatnej sieci Hazisa Vardara, który prowadzi bliźniacze wystawy w Paryżu, Brukseli, Barcelonie, Pradze, Mediolanie, Dubaju i Nowym Jorku. Organizator twierdzi, że artysta dał mu kiedyś nieformalne przyzwolenie, ale nikt tego nie potwierdził, a biuro artysty mówi coś przeciwnego.

Dla kogo to działa: dla osób, które znają te prace z ekranu i chcą zobaczyć cały dorobek zebrany w jednym miejscu, oraz dla nastolatków, na których street art robi wrażenie mocniejsze niż malarstwo w gablocie. Kto przyjeżdża po kontakt z oryginałem albo po kolekcję muzealną, wyjdzie rozczarowany i powinien zamiast tego pójść do MOCAK-u. Recenzenci na Tripadvisorze są zaskakująco zgodni i łagodni: 4,8 na 5 z prawie stu opinii, bez poczucia oszukania, bo status kopii jest jasny od progu.

Wskazówki

• Zarezerwuj 60-90 minut. Muzeum nie podaje czasu zwiedzania; zwiedzający najczęściej mówią o godzinie do dwóch. Z wejścia hala wygląda na małą, a ma trzy kondygnacje - to najczęstsze zaskoczenie w opiniach.
• Wejścia trzeba poszukać. To brama dawnej fabryki, nie witryna od ulicy. Ustaw pinezkę na Berka Joselewicza 21 przed wyjściem, bo mijanie adresu jest w opiniach powtarzającym się motywem.
• Bilet kup online. Sprzedaż prowadzi Eventim, kasa na miejscu też działa, ale muzeum samo zaleca internet, a przy wejściu bywa kolejka. Bilet otwarty, bez wskazanej daty, kosztuje 70 zł i ważny jest do końca 2026 roku - sensowny wybór przy luźnym planie wyjazdu.
• Nie sugeruj się cenami z portali turystycznych. Część serwisów wciąż podaje 55/40 zł z otwarcia w 2023 roku. Aktualny cennik to 60 zł normalny i 45 zł ulgowy; dzieci do 6. roku życia wchodzą bezpłatnie, a pakiet rodzinny od czterech osób daje 45 zł od osoby.
• Ulga wymaga polskiego dokumentu. Muzeum honoruje legitymację studencką do 26. roku życia lub kartę ISIC, legitymację nauczycielską, wiek poniżej 18 lat i 65+. Grupy od dziesięciu osób płacą 45 zł, grupy szkolne 40 zł.
• Wózek inwalidzki: praktycznie nie. Muzeum podaje wprost, że bez pomocy dostępne jest 10 procent powierzchni. Stara fabryka to schody między kondygnacjami i to samo dotyczy wózka dziecięcego.
• Opisy są po polsku i po angielsku. To informacja od zwiedzających, nie ze strony muzeum, więc gościom z zagranicy warto ją potwierdzić przy kasie.
• Głośność bywa męcząca. Ścieżka dźwiękowa gra przez całą trasę i część zwiedzających uznaje ją za zbyt natarczywą. Jeśli źle znosisz hałas, przyjdź zaraz po otwarciu o 11:00, kiedy w halach jest najluźniej.

Jak dojechać

Tramwaj: najbliżej jest przystanek Miodowa na Starowiślnej, stamtąd trzy do czterech minut pieszo ulicą Berka Joselewicza w stronę Wisły.

Pieszo: z Rynku Głównego około kwadransa przez Starowiślną i Kazimierz. Od Fabryki Schindlera drugie tyle, mostem Powstańców Śląskich - to najczęstsze połączenie dwóch punktów w jednym popołudniu.

Samochodem: adres leży w strefie płatnego parkowania na Kazimierzu, a muzeum nie ma własnego parkingu. Na tym odcinku Starowiślnej i Miodowej regularnie trwają remonty torowiska, więc przed wyjazdem sprawdź objazdy.

W okolicy

Po drugiej stronie Wisły działa Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK - publiczna kolekcja oryginałów i najuczciwszy kontrapunkt dla wystawy kopii; jeśli masz w Krakowie czas na jedno miejsce ze sztuką współczesną, zacznij tam. W samym Kazimierzu Muzeum Galicja opowiada o żydowskim dziedzictwie zdjęciami i historiami, przy podobnym budżecie czasu. Muzeum Etnograficzne przy placu Wolnica jest wyborem dla kogoś, kto po godzinie oglądania rekonstrukcji chce wreszcie zobaczyć przedmioty z pierwszej ręki.

Historia

Muzeum otwarto 14 grudnia 2023 roku jako pierwszą w Polsce stałą wystawę tego typu. Budynek jest starszy o ponad sto lat: to fabryka platerów, srebra i wyrobów metalowych Marcina Jarry z 1886 roku, ponad tysiąc metrów kwadratowych postindustrialnej hali, której surowe wnętrze pasuje do prac powstałych nielegalnie na ulicy.

Sieć założył Hazis Vardar, belgijski właściciel teatru, który wcześniej otworzył podobne wystawy w Paryżu i kolejnych stolicach. Krytycy tego przedsięwzięcia, w tym prawniczka specjalizująca się w prawie własności intelektualnej Leila Amineddoleh, zwracają uwagę na sprzeczność u podstaw: prace pomyślane jako darmowe i związane z konkretnym murem trafiają pod dach i za bilet. Muzeum prowadzi też działalność edukacyjną - warsztaty dla szkół i oprowadzania kuratorskie.