Muzeum Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie

Czego się spodziewać

Najpierw rzecz najważniejsza: muzeum jest tymczasowo nieczynne i nie ma ogłoszonej daty otwarcia. Ostatnia wystawa, „Student Andrzej Wajda", zakończyła się 30 czerwca 2026 roku, a Akademia wyprowadza się z gmachu przy placu Matejki na czas termomodernizacji. Jak pisze uczelnia: „W związku z przeniesieniem siedziby głównej Akademii na ulicę Bernardyńską 3, Muzeum jest tymczasowo nieczynne". Nowej lokalizacji sali wystawowej jeszcze nie podano.

Zbiór, który przez ten czas czeka, jest mniej znany, niż na to zasługuje. Akademia podaje blisko sześć tysięcy rubryk inwentarzowych: malarstwo, rysunek, tkanina artystyczna, rzeźba, formy projektowe. Nazwiska idą od Matejki, Malczewskiego, Wyspiańskiego, Mehoffera i Dunikowskiego po Kantora, Nowosielskiego, Wróblewskiego i Wajdę, aż do żyjących malarzy pokroju Marcina Maciejowskiego. Większość tych prac trafiła tu w darze od samych artystów - kolekcja rosła nie przez zakupy, tylko przez wdzięczność wobec własnej uczelni.

Warto wiedzieć, czego nie zobaczysz nawet po otwarciu. Muzeum dysponowało jedną niewielką salą wystaw czasowych na pierwszym piętrze, a najcenniejsze obrazy wiszą tam, gdzie się pracuje: w Sali Senackiej, w gabinecie rektora z portretami kolejnych rektorów tworzonymi od lat 30. XX wieku, na korytarzach pełnych gipsowych odlewów antycznych rzeźb. Zwykły zwiedzający do tych wnętrz nie wchodzi i strona muzeum tego nie uprzedza.

Komu to miejsce naprawdę służy: historykom sztuki, absolwentom i kandydatom na ASP, osobom tropiącym konkretnego artystę. Jeśli przyjeżdżasz do Krakowa na trzy dni, pomiń je także po ponownym otwarciu - pół godziny w jednej sali nie wygra z konkurencją w promieniu kilometra.

Wskazówki

• Zanim wyjdziesz z domu - o wznowieniu działalności Akademia poinformuje najpierw na stronie muzeum i na jego profilu na Facebooku. Zapowiedź brzmi „wkrótce", bez daty.
• Wstęp był i pozostaje bezpłatny - muzeum nigdy nie sprzedawało biletów, nie prowadziło rezerwacji i nie wymagało zapisów. Po otwarciu spodziewaj się tej samej zasady.
• Pół godziny wystarczy - jedna sala wystaw czasowych to około trzydziestu minut. Nie planuj wokół tej wizyty całego popołudnia.
• Nie jedź na Bernardyńską 3 - to adres biura muzeum na drugim piętrze, nie sala wystawowa. Telefon 12 299 20 29 i adres muzeum@asp.krakow.pl działają bez zmian.
• Przyszedłeś tu po Wajdę - wystawa jego studenckich prac już się skończyła, ale rok 2026 Senat ogłosił Rokiem Andrzeja Wajdy. Dużą wystawę „Wajda" pokazuje Gmach Główny Muzeum Narodowego .
• Mało kto o tym wie - do Muzeum ASP należy też dom i pracownia Olgi Boznańskiej przy ulicy Piłsudskiego 21, zapisane uczelni w testamencie malarki. Oprowadzania w ramach programu „Domówka u Boznańskiej" są bezpłatne, warsztaty płatne i po zapisach przez Biuro Karier ASP.
• Gmach oglądaj z zewnątrz - fasada przy placu Matejki nadal robi wrażenie: popiersie Matejki dłuta Jana Tombińskiego nad wejściem i gryfy na kopułach narożnych wieżyczek.
• Nie licz na szybki powrót - Akademia planuje wrócić do gmachu dopiero na rok akademicki 2029/2030. Kiedy w tym harmonogramie otworzy się muzeum, nie zostało ogłoszone.

Jak dojechać

Pieszo: z Rynku Głównego przez Bramę Floriańską i ulicę Floriańską dojdziesz na plac Jana Matejki w około dziesięć minut. Gmach stoi po wschodniej stronie placu, naprzeciw Pomnika Grunwaldzkiego.

Tramwaj: przystanki Basztowa LOT i Dworzec Główny leżą kilkaset metrów od placu; zbiega się tu większość linii obsługujących obwodnicę Starego Miasta.

Koleją: z Dworca Głównego to pięć minut pieszo przez Galerię Krakowską i ulicę Pawią - najkrótsze dojście do muzeum w całym mieście.

Biuro przy Bernardyńskiej: jeśli naprawdę musisz tam trafić, wysiądź na przystanku Wawel albo Stradom i idź kilka minut wzdłuż podnóża wzgórza wawelskiego.

Samochodem: plac Matejki leży w strefie płatnego parkowania i przy jednym z najbardziej zatłoczonych węzłów w mieście. Zostaw auto na parkingu przy Dworcu Głównym albo w ogóle go nie bierz.

W okolicy

Zamiast zamkniętego muzeum uczelnianego wybierz Collegium Maius - najstarszy gmach Uniwersytetu Jagiellońskiego pokazuje dokładnie to, czego szukasz tutaj: własną kolekcję szkoły, tyle że udostępnioną porządnie i z przewodnikiem. Pięć minut od placu Matejki stoi Dom Jana Matejki , pracownia patrona Akademii, z zachowanym warsztatem malarza. W stronę Rynku dojdziesz do Muzeum Książąt Czartoryskich , gdzie wisi „Dama z gronostajem" Leonarda - to jedyne z tej trójki miejsce, dla którego warto przestawić plan dnia.

Historia

Akademia powstała w 1818 roku w strukturze ówczesnego Uniwersytetu Jagiellońskiego i jest najstarszą polską uczelnią artystyczną. Muzeum jest od niej dużo młodsze: powołał je w 2003 roku rektor prof. Jan Pamuła jako jednostkę ogólnouczelnianą, żeby ktoś wreszcie zinwentaryzował i opisał to, co uczelnia gromadziła przez blisko dwa stulecia.

Gmach przy placu Matejki zaprojektował Maciej Moraczewski, ówczesny dyrektor budownictwa miejskiego, a postawiono go w latach 1879-1880. Ceglana elewacja z jasnymi obramieniami okien, dwie narożne wieżyczki z kopułami i gryfami, nad wejściem popiersie Jana Matejki wykonane przez Jana Tombińskiego w 1894 roku. Teraz budynek czeka termomodernizacja za blisko 77 milionów złotych, finansowana z Funduszy Europejskich; wydziały Malarstwa i Rzeźby oraz administracja wyprowadzają się na trzy lata.