Muzeum Archidiecezjalne w Krakowie

Czego się spodziewać

Gotycka Madonna i mieszkanie, w którym ktoś naprawdę mieszkał, dzieli tu jedno piętro. Muzeum Archidiecezjalne w Krakowie zajmuje dwie kamienice przy Kanoniczej 19-21 - Dom Dziekański i Dom św. Stanisława - i prowadzi dwie opowieści naraz. Jedna to sztuka sakralna archidiecezji, druga to szesnaście lat, które spędził pod tym adresem Karol Wojtyła: od 1951 roku jako ksiądz, w latach 1958-1967 jako biskup i kardynał.

Ekspozycje stałe zajmują szesnaście sal na parterze i pierwszym piętrze; w sumie budynki mają 24 sale na trzech poziomach, a piwnice przeznaczono na wystawy czasowe.

Na parterze idzie się chronologicznie przez malarstwo i rzeźbę. Trzynastowieczna deska z Dębna Podhalańskiego ze świętą Katarzyną Aleksandryjską, Madonna z Dzieciątkiem z Więcławic z około 1400 roku w typie pięknych Madonn, Pokłon Trzech Króli z kościoła Mariackiego z 1470 roku. Dalsze sale to złotnictwo i tkaniny - monstrancja wieżowa z Chrzanowa, kielich z Nowej Góry, kielich złotnika Michaela Wissmara z 1738 roku.

Pierwsze sale pierwszego piętra należą do Wojtyły i to one ściągają większość zwiedzających. Pokazano tu przedmioty od jego młodości po nominację biskupią, a punktem, dla którego ludzie tu przychodzą, jest zrekonstruowany pokój z mieszkania pod numerem 19, z oryginalnym wyposażeniem.

Najlepsze dla dwóch grup: pielgrzymów i turystów szukających śladów Jana Pawła II oraz osób, które lubią gotyckie malarstwo tablicowe i dawne złotnictwo oglądane bez tłumu. Kto chce jednej mocnej kolekcji sztuki dawnej, dostanie więcej dwa numery dalej, w Pałacu Biskupa Erazma Ciołka. Nie ma tu ekranów, stanowisk interaktywnych ani niczego, co zajmie dziecko na dłużej niż kwadrans.

Wskazówki

• Bilet wspólny z katedrą zmienia rachunek. Za 25 zł (ulgowy 17 zł) wchodzisz do katedry wawelskiej, na wieżę z Dzwonem Zygmunta, do Grobów Królewskich, do Muzeum Katedralnego i tutaj. Jeżeli i tak wybierasz się na Wawel, osobne 10 zł jest wydane niepotrzebnie - tylko kup ten bilet w kasie katedry, zanim zejdziesz ze wzgórza, bo tutaj go nie dostaniesz.
• Zarezerwuj 60-90 minut. Muzeum nie podaje sugerowanego czasu zwiedzania; przy szesnastu salach i kameralnych wnętrzach godzina wystarcza na całość, półtorej dla kogoś, kto czyta opisy. Same sale Wojtyły to jakieś pół godziny.
• Opisy po angielsku bywają zbyt skąpe. To jedyne zastrzeżenie powtarzające się w opiniach zwiedzających z zagranicy. Jeżeli oprowadzasz gości, którzy nie czytają po polsku, przygotuj własny komentarz albo licz się z tym, że obejrzą, a nie przeczytają.
• Nie ma dnia bezpłatnego, ale jest Krakowska Karta Turystyczna. Jej posiadacze wchodzą za darmo. Bezpłatny wstęp mają też dzieci do 7. roku życia, klerycy i siostry zakonne oraz opiekunowie grup zorganizowanych; duchowieństwo diecezjalne i zakonne płaci bilet ulgowy 6 zł. Bilet rodzinny kosztuje 20 zł.
• Szesnaście dni w roku muzeum jest zamknięte. Poza poniedziałkami nieczynne jest 1 i 6 stycznia, w Wielki Piątek, Wielką Sobotę oraz oba dni Wielkanocy. Dalej: Zielone Świątki, Boże Ciało, 1 i 3 maja, 15 sierpnia, 1 i 11 listopada oraz 24-26 grudnia. To dokładnie te dni, w które do Krakowa przyjeżdża najwięcej ludzi - sprawdź datę, zanim wpiszesz muzeum w plan.
• Przewodnik opłaca się wyłącznie grupie. Oprowadzanie po polsku kosztuje 250 zł, w języku obcym 280 zł, z rezerwacją co najmniej dwa dni wcześniej. Grupy zorganizowane liczą od 10 do 50 osób i muszą potwierdzić termin na dobę przed wizytą.
• Oddział przy Tynieckiej 10 jest darmowy i mało kto o nim wie. W Dębnikach, w suterenie kamienicy, zachowano mieszkanie rodziny Wojtyłów z lat 1938-1944. Wstęp bez opłaty, datek dobrowolny, czynne od wtorku do soboty 9:00-13:00 - godziny nie zazębiają się z Kanoniczą, więc to osobny poranek. Przy bramie naciskasz domofon z przyciskiem „Muzeum”.
• Plecak do szatni, aparat bez lampy. Duże torby, walizki, parasole i okrycia wierzchnie zostawia się w szatni lub przy kasie. Fotografować można, ale bez lampy błyskowej i statywu; filmowanie jest zabronione. Winda jest przeznaczona dla osób z niepełnosprawnością i jednego opiekuna, po zgłoszeniu obsłudze; poza tym muzeum nie publikuje informacji o dostępności - przed wizytą zadzwoń.

Jak dojechać

Pieszo: z Rynku Głównego ulicą Grodzką w stronę Wawelu, po pięciu minutach w prawo w Kanoniczą; numery 19 i 21 są niemal na jej końcu, jakieś osiem minut od Rynku. Od bramy Wawelu to dwie, trzy minuty w dół. Sama Kanonicza, pozbawiona sklepów i witryn, jest wyraźnie spokojniejsza od Grodzkiej i dojście jest częścią wartości tej wizyty.

Tramwaj: najbliżej wysiada się na przystankach Wawel i św. Gertrudy (linie 6, 8, 10, 18), dalej Plac Wszystkich Świętych i Jubilat. Przy tej odległości od Rynku tramwaj rzadko oszczędza czas.

Samochodem: wjazd w rejon Kanoniczej jest ograniczony. Najprościej zostawić auto w parkingu podziemnym przy placu na Groblach; są też miejsca płatne wzdłuż ulicy Bernardyńskiej.

W okolicy

Dwa numery dalej, przy Kanoniczej 17, stoi Pałac Biskupa Erazma Ciołka - ta sama tematyka w wykonaniu Muzeum Narodowego, za 18 zł i bezpłatnie we wtorki. Jeżeli masz czas na jedno muzeum sztuki dawnej przy tej ulicy, wybierz właśnie je. Muzeum Katedralne na Wawelu wchodzi w ten sam bilet wspólny i domyka wątek skarbca katedralnego, którego tutaj nie ma. Trzy minuty w bok, przy Senackiej, działa Muzeum Archeologiczne z jedną czynną wystawą - dobre uzupełnienie krótkiego popołudnia.

Historia

Muzeum Diecezjalne powołał w 1906 roku kardynał Jan Duklan Puzyna, żeby zebrać i uratować wyposażenie kościołów archidiecezji. Przez kolejne dekady zbiory nie miały stałego adresu i wędrowały z miejsca na miejsce; próbę osadzenia ich na dobre podjął jeszcze jako kardynał Karol Wojtyła.

Siedzibę przy Kanoniczej dał muzeum kardynał Franciszek Macharski, który otworzył je uroczyście 5 maja 1994 roku. Wybrane budynki nie były przypadkowe: pod numerem 19 mieszkał przez szesnaście lat sam Wojtyła. W 2005 roku, po jego śmierci, placówka otrzymała jego imię i działa jako Muzeum Archidiecezjalne Kardynała Karola Wojtyły.