MuFo Rakowicka

Czego się spodziewać

Muzeum Fotografii ma w Krakowie dwa adresy i stąd bierze się większość nieporozumień. Rakowicka 22A to główna siedziba: dawna zbrojownia austriackich koszar, przebudowana i otwarta dla publiczności 4 grudnia 2021 roku. Wchodzisz z ulicy, bez rezerwacji, o dowolnej porze w godzinach otwarcia. Willa przy ul. Józefitów 16 to drugi budynek tej samej instytucji, dziś pracownia konserwacji i digitalizacji, którą zwiedza się wyłącznie z przewodnikiem o wyznaczonych godzinach - jeśli szukasz „muzeum fotografii w Krakowie” po prostu, to jest ten adres, przy Rakowickiej.

Trzon programu stanowi wystawa stała „Co robi zdjęcie?” - około tysiąca muzealiów rozłożonych na pięć części. To nie jest chronologiczny przegląd dziejów fotografii ani galeria najsłynniejszych zdjęć świata, tylko pytanie o to, jak zdjęcia działają: co utrwalają, co przemilczają, jak budują pamięć. Obok odbitek, albumów i szklanych negatywów stoi sprzęt: aparaty, obiektywy, laboratoryjne drobiazgi. Gabloty się odsłania, szuflady wysuwa, filmy uruchamia samodzielnie - eksponat trzeba tu trochę wydobyć.

Komu się spodoba? Osobom, które fotografują, choćby telefonem, i tym, które lubią oglądać technikę od zaplecza. Kto przychodzi po ścianę wielkich nazwisk, wyjdzie zawiedziony: przewodnik In Your Pocket zwraca uwagę, że współczesnej fotografii artystycznej jest tu niewiele, a historii i sprzętu dużo. Na zwiedzanie licz półtorej godziny; z ciekawym dzieckiem robią się z tego ponad dwie - tak opisuje wizytę autorka bloga kasai.eu, która chwali interaktywne szuflady i zarazem narzeka na brak kart pracy dla najmłodszych.

W tym samym budynku działają księgarnia, kawiarnia oraz biblioteka z czytelnią, otwarta we wtorki 11:00-15:00 i od środy do piątku 10:00-15:00. Wystawy czasowe bywają bliższe fotografii współczesnej niż ekspozycja główna, więc repertuar warto sprawdzić przed wyjściem z domu.

Wskazówki

• Rezerwacja niepotrzebna, zegarek tak. Wchodzisz z ulicy, ale ostatnie wejście na wystawy jest 45 minut przed zamknięciem. We wtorek o 18:30 już cię nie wpuszczą.
• Wtorek bezpłatny, ale tylko wystawa główna. Bezpłatny wstęp we wtorki obejmuje ekspozycję „Co robi zdjęcie?”. Poza tym bilet normalny 30 zł, ulgowy 20 zł, rodzinny dla posiadaczy Krakowskiej Karty Rodzinnej 3+ (KKR 3+) 15 zł; bilety na miejscu albo online.
• Fotografować wolno. W muzeum fotografii brzmi to jak żart, ale regulamin zwiedzania zakazuje wyłącznie statywu i lampy błyskowej. Ten sam dokument zabrania wnoszenia plecaków i bagaży, więc albo mała torba, albo szatnia.
• Półtorej godziny to realny budżet. Jeśli masz mniej niż godzinę, pomiń część historyczną i idź prosto na wystawę czasową - dostaniesz więcej zdjęć na metr kwadratowy.
• Podpisy są dwujęzyczne. Teksty i podpisy wystawy głównej mają wersję angielską, a dla osób z dysfunkcją wzroku przygotowano przewodnik dźwiękowy.
• Ciche godziny w środy 15:00-17:00. Ograniczone bodźce, mniej dźwięku - pora dla osób, którym zwykła ekspozycja multimedialna przeszkadza.
• Sprawdź kalendarz przed wizytą. Muzeum zamyka lub skraca dni wystawowe pod wydarzenia i uprzedza o tym na stronie głównej, nie w cenniku.

Jak dojechać

• Pieszo z dworca: od Kraków Główny i Galerii Krakowskiej około 15 minut. Wyjdź od strony ul. Lubicz i idź Rakowicką na północ, w stronę Cmentarza Rakowickiego.
• Pieszo z Rynku Głównego: około 25 minut przez Planty i ul. Lubicz.
• Komunikacją miejską: przystanek nosi nazwę „Muzeum Fotografii” i jest tuż przy budynku; z centrum równie dobrze działa dojazd w stronę Ronda Mogilskiego i kilka minut marszu.
• Pociągiem spoza Krakowa: to prawdopodobnie najłatwiejsze do wpięcia muzeum w mieście - kwadrans od peronu, więc mieści się w luce między pociągami.

W okolicy

• MuFo Józefitów - druga siedziba tego samego muzeum, willa z pracownią konserwacji i digitalizacji, zwiedzana wyłącznie z przewodnikiem o stałych godzinach; to zaplecze instytucji, a nie jej wystawa główna.
• Muzeum Armii Krajowej w Krakowie - po drugiej stronie torów, przy ul. Wita Stwosza; naturalny drugi punkt dnia w tej części miasta.
• Muzeum Stanisława Wyspiańskiego - około 25 minut pieszo na Stare Miasto, dla kogoś, kto woli obrazy na ścianach od rozprawy o medium.

Historia

Muzeum powstało z inicjatywy Władysława Klimczaka, który w 1972 roku zorganizował zbiory fotograficzne przy Krakowskim Towarzystwie Fotograficznym. Samodzielną instytucją stało się 31 grudnia 1986 roku i przez lata działało pod patronatem Walerego Rzewuskiego. Dziś jest jedynym publicznym muzeum w Polsce poświęconym w całości fotografii, a jego zbiory przekraczają 105 tysięcy obiektów - od fotografii nieprofesjonalnej i portretu atelierowego po dokument, fotografię artystyczną i sprzęt.

Adresy zmieniały się szybciej niż zbiory. Od 1992 roku muzeum mieściło się w willi przy Józefitów; w latach 2018-2023 działało dodatkowo w dawnej strzelnicy przy ul. Królowej Jadwigi, a w grudniu 2021 roku otworzyło główną siedzibę przy Rakowickiej. Trzy adresy w pięć lat tłumaczą, dlaczego nawet krakowianie mylą oddziały.