Kossakówka

Czego się spodziewać

Kossakówka to dworek przy placu Juliusza Kossaka, tuż przy ujściu Rudawy do Wisły, w którym przez blisko sto lat mieszkały i pracowały kolejne pokolenia rodziny Kossaków. Kossakowie wynajęli willę w 1869 roku, a w 1871 kupili ją wraz z ogrodem, sadem i oficyną; pracownię prowadził tu Juliusz, po nim Wojciech, a następnie Jerzy - trzy generacje malarzy koni i scen batalistycznych pod jednym dachem. Dom był jednak czymś więcej niż pracownią: to tutaj dorastały Maria Pawlikowska-Jasnorzewska i Magdalena Samozwaniec, a salon Kossaków przez dziesięciolecia działał jako dom otwarty dla krakowskiej inteligencji i elit artystycznych. Muzeum nazywa to miejsce wprost mitycznym dla krakowian - i faktycznie, mało który adres w mieście łączy w jednej biografii malarstwo, poezję i satyrę na takim poziomie.

Po latach degradacji budynek przeszedł gruntowną rewaloryzację prowadzoną od 2023 roku przez MOCAK przy wsparciu Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa; w maju 2026 roku Prezydent Krakowa odsłonił tablicę upamiętniającą zakończenie prac przy willi i ogrodzie. Gospodarzem odnowionych wnętrz zostało Muzeum Krakowa, które przygotowuje w nich wystawę stałą poświęconą rodzinie Kossaków. Zamysł jest szerszy niż galeria obrazów: ekspozycja ma opowiadać o fenomenie domu, w którym talenty się kumulowały, i zachęcać zwiedzających do rozwijania własnych.

Uwaga: oddział jest tymczasowo zamknięty. Trwają prace nad wystawą, a dom i ogród Kossaków pozostają niedostępne do zwiedzania - muzeum zaprasza jesienią 2027 roku.

Zwiedzanie w praktyce

Do czasu otwarcia wystawy stałej Kossakówki nie da się zwiedzać - nie ma godzin otwarcia ani cennika, a zapowiadany termin udostępnienia to jesień 2027 roku. Oddział ma już jednak obsadę i kanały kontaktu: kierownikiem jest Maria Lempart, telefony +48 512 648 022 i +48 510 429 483, e-mail kossakowka@muzeumkrakowa.pl . Przed ewentualną wizytą w okolicy warto śledzić stronę oficjalną i kalendarium Muzeum Krakowa - wydarzenia zapowiadające otwarcie mogą pojawić się wcześniej. Sam plac Kossaka i bryłę odnowionego dworku można obejrzeć z zewnątrz o każdej porze. Gdy ekspozycja ruszy, na spokojne zwiedzanie domu tej skali warto zarezerwować około godziny.

Jak dojechać

Plac Juliusza Kossaka leży na zachodnim skraju Dzielnicy I, między ulicami Zwierzyniecką i Retoryka, kilka kroków od bulwarów wiślanych. Z Rynku Głównego dojście pieszo ulicami Franciszkańską i Zwierzyniecką zajmuje około dziesięciu minut. Najbliższe przystanki tramwajowe to Jubilat i Filharmonia, obsługiwane przez linie kursujące Zwierzyniecką i alejami Trzech Wieszczów. Spacer bulwarem od Wawelu w stronę mostu Dębnickiego wyprowadza wprost na okolicę placu.

W okolicy

Kossakówka układa się w naturalny szlak krakowskich domów artystów: przy ulicy Krupniczej stoi Dom Józefa Mehoffera z zachowanymi wnętrzami i ogrodem malarza, a kilka minut dalej Muzeum Stanisława Wyspiańskiego pokazuje największy zbiór prac autora “Wesela” - Wyspiański zresztą bywał w salonie Kossaków. W obrębie Plant warto dołożyć Collegium Maius , najstarszy gmach Uniwersytetu Jagiellońskiego z muzealną kolekcją instrumentów naukowych.