Fabryka Emalia Oskara Schindlera

Czego się spodziewać

Nazwa obiecuje muzeum Oskara Schindlera, a wystawa stała opowiada o czym innym: o Krakowie pod okupacją niemiecką w latach 1939-1945. Czterdzieści pięć sal prowadzi przez wrzesień 1939 roku, codzienność miasta w stolicy Generalnego Gubernatorstwa, getto w Podgórzu i obóz w Płaszowie. Schindler i jego robotnicy są jednym z wątków, nie osią całości.

Ekspozycja jest scenograficzna: odtworzone ulice z brukiem i szyldami, mieszkanie, zakład fryzjerski, tramwaj, ciasne korytarze z dokumentami i relacjami świadków. Dźwięk pracuje razem z obrazem - syreny, odgłosy nalotu, ciemne przejścia. Zachowany gabinet fabrykanta z mapą na ścianie jest jednym z przystanków trasy, nie jej finałem. Kto przychodzi po film Spielberga, wyjdzie zaskoczony, zwykle na korzyść.

Muzeum zaleca zwiedzanie od czternastego roku życia i jest to zalecenie sensowne. Dla młodszych dzieci to za dużo dźwięku, ciemności i samego tematu. Dorosły, który czyta opisy, spędzi tu od półtorej do dwóch godzin, przy wolniejszym tempie nawet dwie i pół. Czterdzieści pięć minut wciśnięte między inne punkty dnia nie wystarczy - albo dajesz tej wystawie cały blok, albo wybierz coś innego.

Od 16 października 2026 do 8 sierpnia 2027 roku w budynku działa dodatkowo wystawa czasowa „Fabryka Schindlera - historie miejsca”, poświęcona samemu adresowi: przedwojennej fabryce naczyń „Rekord”, powojennemu Telpodowi i wieloletnim staraniom ocalałych o upamiętnienie Schindlera.

Wskazówki

• Bilet rezerwuj z dużym wyprzedzeniem. Sprzedaż online rusza 90 dni przed terminem, a według danych TripAdvisora zwiedzający rezerwują średnio 41 dni naprzód. W sezonie wejścia „z ulicy” praktycznie nie ma.
• Bilety są imienne. Przy wejściu trzeba okazać dokument tożsamości zgodny z danymi na bilecie - kupno od pośrednika albo od znajomego nie zadziała.
• Nie spóźnij się. Na wystawę wpuszczają w ciągu 15 minut od godziny wskazanej na bilecie. Spóźnienie oznacza bilet do wyrzucenia.
• Zaplanuj 90-120 minut. Ostatnie wejście następuje 1,5 godziny przed zamknięciem i to jest realne minimum, a nie sugestia.
• Poniedziałek jest bezpłatny, ale na innych zasadach. Muzeum czynne tylko 10:00-15:00, rezerwacji internetowej nie ma, wejściówki wydaje kasa z ograniczonej puli. Kolejka ustawia się przed otwarciem.
• Sprawdź kalendarz przed wyjazdem. Nieczynne w pierwszy wtorek miesiąca oraz 6 października, 1, 3 i 11 listopada, 1, 24 i 25 grudnia.
• Zdjęcia bez lampy błyskowej i statywu są dozwolone. W odtworzonych wnętrzach getta lepiej jednak schować telefon; selfie w tych salach irytują pozostałych zwiedzających.
• Oprowadzanie po angielsku wt-nd o 10:00, 12:00 i 16:00 kosztuje 90/75 zł. To najtańszy sposób na żywego przewodnika dla gości z zagranicy - wynajęcie przewodnika na wyłączność to 390 zł.

Jak dojechać

Muzeum stoi przy ulicy Lipowej 4 na Zabłociu, na prawym brzegu Wisły, około 3 km od Rynku Głównego.

• Tramwajem: do przystanku Plac Bohaterów Getta, dalej około 7 minut pieszo ulicą Kącik, pod wiaduktem kolejowym.
• Koleją: przystanek Kraków Zabłocie leży najbliżej - od peronu do wejścia idzie się kilka minut.
• Pieszo: z Kazimierza przez kładkę Bernatka około 20 minut, z Rynku Głównego około 35 minut. Spacer przez plac Bohaterów Getta jest dobrym wstępem do wystawy, bo prowadzi przez teren dawnego getta.
• Samochodem: parkingu przy muzeum nie ma, całe Zabłocie objęte jest strefą płatnego postoju. Komunikacja wypada tu wyraźnie lepiej.

W okolicy

• MOCAK Muzeum Sztuki Współczesnej - na terenie tej samej dawnej fabryki, pod tym samym adresem. Zestawienie skrajności: po okupacyjnej wystawie sztuka współczesna działa jak wietrzenie pokoju. Dwie godziny na oba miejsca to za mało, planuj pół dnia.
• Apteka pod Orłem - pięć minut pieszo, na placu Bohaterów Getta. Jedna sala, godzina, historia apteki, która działała wewnątrz getta. Najlepsze uzupełnienie Fabryki, bo pokazuje to samo z perspektywy jednego człowieka.
• Cricoteka - nad Wisłą, kilkanaście minut pieszo. Ośrodek dokumentacji sztuki Tadeusza Kantora dla tych, którzy po Zabłociu chcą zmienić temat całkowicie.

Historia

Fabrykę naczyń emaliowanych „Rekord” założyli w 1937 roku Israel Kohn, Wolf Luzer Glajtman i Michał Gutman. Zakład przeniósł się na Lipową 4 w styczniu 1938 roku, a już w czerwcu 1939 ogłosił upadłość. Oskar Schindler przejął go jako powiernik w listopadzie 1939 roku i przemianował na Deutsche Emailwarenfabrik.

W 1944 roku pracowało tu około 1100 osób. Po likwidacji getta w marcu 1943 roku żydowscy robotnicy mieszkali w barakach na terenie zakładu. Lista, którą Schindler ułożył wspólnie z księgowym Icchakiem Sternem, pozwoliła przenieść ich do Brünnlitz, gdzie doczekali 8 maja 1945 roku.

Po wojnie zakład przeszedł na własność skarbu państwa i produkował elektronikę jako Telpod. Miasto odkupiło teren w 2005 roku, a 10 czerwca 2010 roku otwarto tu oddział Muzeum Krakowa. Sąsiednie hale zajął MOCAK, więc dawna fabryka do dziś pracuje na dwie zmiany: historii i sztuki współczesnej.