Dom Esterki

Czego się spodziewać

Dom Esterki to drugi budynek Muzeum Etnograficznego , stojący u zbiegu ulic Krakowskiej i Trynitarskiej, kilka kroków od placu Wolnica. Kamienica ma gotycki rodowód i sięga XIV wieku, a jej nazwa odsyła do jednej z najtrwalszych krakowskich legend - opowieści o Esterce, Żydówce, którą miał kochać król Kazimierz Wielki, założyciel Kazimierza. Legenda ma wiele wcieleń i kilka “domów Esterki” w Polsce, ale to właśnie ta kamienica nosi ją w nazwie na Kazimierzu, w sercu dawnego odrębnego miasta. Historia budynku ma też mocny akcent renesansowy: w XVI wieku jego właścicielem był Bartolomeo Berrecci, nadworny architekt Zygmunta Starego, twórca kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu, który mieszkał na Kazimierzu aż do swojej gwałtownej śmierci.

Dzisiejszy kształt kamienica zawdzięcza gruntownej renowacji prowadzonej w latach 1978-1985; w 1987 roku budynek przekazano Muzeum Etnograficznemu. Muzeum ulokowało tu wystawy czasowe, sekretariat oraz specjalistyczną bibliotekę ze zbiorami z zakresu etnografii - część kolekcji instytucji przechowywana jest właśnie w tych murach. Odbywają się tu również warsztaty edukacyjne.

Warto przy okazji pamiętać, gdzie się jest. Kazimierz przez ponad cztery stulecia był osobnym miastem z własnym ratuszem, rynkiem i przywilejami, a ulica Krakowska stanowiła jego główną oś, prowadzącą w stronę Krakowa. Kamienica z legendą królewskiej miłości w nazwie, dom królewskiego architekta i siedziba muzeum kultury ludowej w jednym budynku - trudno o lepsze streszczenie wielowarstwowości tej dzielnicy.

Trzeba to powiedzieć wprost: Dom Esterki nie ma wystawy stałej. To przestrzeń zmienna - przyjeżdża się tu na konkretną wystawę czasową, a program bywa różnorodny, od sztuki ludowej i rzemiosła po współczesne odczytania kultury tradycyjnej. Przed wizytą warto sprawdzić na stronie muzeum, co aktualnie jest prezentowane; sama kamienica, z gotyckimi korzeniami i legendą w nazwie, stanowi dodatkową warstwę opowieści.

Zwiedzanie w praktyce

Muzeum jest czynne od wtorku do niedzieli w godzinach 10:00-18:00, przy czym ostatnie wejście następuje o 17:30; poniedziałek to dzień zamknięcia. Bilet na wystawę czasową w Domu Esterki kosztuje 20 zł, ulgowy 15 zł. Wtorek, dzień bezpłatnego wstępu na wystawę stałą w ratuszu, w Domu Esterki oznacza ceny obniżone: bilet normalny 15 zł, ulgowy 10 zł. Kto chce zobaczyć oba budynki, powinien wziąć bilet łączony na wystawę stałą i czasową - 35 zł normalny, 23 zł ulgowy. Dzieci do lat 7, opiekunowie grup, asystenci osób z niepełnosprawnościami oraz pracownicy muzeów wchodzą bezpłatnie. W każdą środę między 15:00 a 18:00 w muzeum obowiązują ciche godziny - ograniczone bodźce z myślą o osobach w spektrum autyzmu i wszystkich preferujących spokojne zwiedzanie.

Jak dojechać

Dom Esterki stoi przy ulicy Krakowskiej 46, na rogu Trynitarskiej, tuż przy placu Wolnica w zachodniej części Kazimierza. Ulicą Krakowską kursują tramwaje, a spacer z Rynku Głównego ulicami Grodzką i Stradomską zajmuje kwadrans z okładem. Z Wawelu dochodzi się tu pieszo w około dziesięć minut.

W okolicy

Naturalnym uzupełnieniem wizyty jest wystawa stała Muzeum Etnograficznego w dawnym ratuszu Kazimierza przy placu Wolnica, dosłownie za rogiem - bilet łączony obejmuje oba budynki. Pięć minut pieszo dzieli Dom Esterki od dawnej zajezdni tramwajowej z Muzeum Inżynierii i Techniki , a po drugiej stronie Kazimierza, przy ulicy Szerokiej, stoi Stara Synagoga z ekspozycją o kulturze krakowskich Żydów - dobre dopełnienie tematu, od którego kamienica wzięła swoją nazwę.