Małopolskie Centrum Nauki Cogiteon

Czego się spodziewać

Cogiteon prawie w całości schowano pod ziemię, więc z parkingu widać zielony dach i łąkę, a nie muzeum. Wystawa stała „Człowiek i jego marzenia” leży na poziomie -1 i zajmuje ponad 2200 metrów kwadratowych. Pięć sal, ponad sto stanowisk, żadnej gabloty.

Sale ułożono wokół pytań: „Jak się czujesz?”, „Co nas łączy?”, „Jak działa świat?”, „Jak zmieniamy Ziemię?” i „Jak to sobie wyobrażasz?”. Trasa prowadzi od ciała i emocji przez relacje międzyludzkie do kosmosu, energii i wyobraźni. Stanowiska trzeba uruchomić samodzielnie - nie ma przewodnika prowadzącego grupę, nie ma jednej właściwej kolejności.

Jest jednak haczyk, o którym centrum nie pisze. Serwis krknews.pl opisał 30 sierpnia 2024 roku skargi zwiedzających: opisy przy stanowiskach bywają długie i zawiłe, a instrukcje zadania - zbyt krótkie albo żadne. Dziecko puszczone samo przechodzi wtedy przez pięć sal, naciskając wszystko po kolei. Rodzic, który czyta razem z nim, ratuje z tej wizyty dwa razy więcej.

Muzeum rekomenduje wystawę stałą dzieciom powyżej dziesiątego roku życia i ta granica jest uczciwa. Trzylatek do sześciolatka ma osobne miejsce - Akademię Dzieci na parterze, 150 metrów kwadratowych z dziesięcioma instalacjami o polskiej przyrodzie. Dorosły bez dzieci wyciągnie stąd dobrą godzinę i spacer po parku, nie całe popołudnie.

Wskazówki

• Kup bilet online na konkretną godzinę. Bilet uprawnia do jednokrotnego wejścia - wyjście na obiad i powrót nie wchodzą w grę, więc zaplanuj wizytę jako jeden blok.
• Zarezerwuj 2-3 godziny. Tyle podaje muzeum na samą wystawę stałą. Z warsztatem w laboratorium (około 1,5 godziny) albo pokazem naukowym robi się z tego pół dnia.
• Wybieraj weekend, jeśli masz dzieci. W dni powszednie centrum jest czynne 9:00-16:00 i to godziny grup szkolnych. W soboty i niedziele otwarte jest 10:00-18:00.
• Bilet z Muzeum Lotnictwa daje 5 zł zniżki. Zniżka działa w obie strony (10% w drugą), a oba obiekty stoją po tej samej stronie dawnego lotniska.
• Do Akademii Dzieci wchodzi się w skarpetkach. Dotyczy też opiekunów. Weź zapasową parę - ścieżki sensoryczne szybko je brudzą.
• Restauracja otwiera się dopiero o 12:00. Kto przyjdzie o 9:00, przez trzy godziny ma do dyspozycji wyłącznie kawiarnię. Szatnia samoobsługowa z szafkami jest na poziomie -1.
• Sprawdź kalendarz zamknięć. W 2026 roku centrum jest nieczynne między innymi 1-2 i 6 stycznia, 3-6 kwietnia, 1 i 11 listopada oraz 23-28 grudnia, a w każdy poniedziałek trwa dzień techniczny.
• Potrzebujesz wózka inwalidzkiego - zamów wcześniej. Muzeum wypożycza go po rezerwacji, wpuszcza psy przewodniki i wydaje słuchawki wygłuszające oraz okulary przyciemniające.

Jak dojechać

Autobus: przystanek „Cogiteon” obsługują linie 159 (Cichy Kącik - Osiedle Piastów) i 172 (Bronowice Małe - Kombinat); stamtąd około 450 metrów pieszo.

Z dworca: najszybsze są linie przyspieszone 501 i 511 z przystanku „Akademia Ekonomiczna”, oddalonego o 250 metrów od dworca - przejazd zajmuje 10 minut. Zwykłą linią 189 wysiada się na dziesiątym przystanku, „Oś. Oświecenia”.

Ze Starego Miasta: linia 502 spod przystanku „Teatr Słowackiego”.

Samochodem: dojazd od ulicy Izydora Stella-Sawickiego albo alei Jana Pawła II, w stronę klubu studenckiego Kwadrat, wzdłuż dawnego pasa startowego. Parking naziemny (53 miejsca, czynny 8:30-21:00) i podziemny (181 miejsc, maksymalna wysokość 2,4 metra) - wyższy bus zmieści się tylko na górze. Ładowarka samochodów elektrycznych działa całą dobę.

W okolicy

Sąsiadem zza miedzy jest Muzeum Lotnictwa Polskiego - jedna z największych kolekcji zabytkowych samolotów w Europie i jedyne miejsce, którego bilet obniża cenę wejścia do Cogiteonu. Kilkaset metrów dalej, w dawnych hangarach lotniska Rakowice-Czyżyny, działa Muzeum Fotografii MUFO ; po dwóch godzinach hałasu i przycisków to dobre wyciszenie. Jeśli wyprawa na Czyżyny wydaje się za daleka, Muzeum Inżynierii i Techniki na Kazimierzu daje podobnie namacalny kontakt z techniką bliżej centrum.

Historia

Instytucję powołano w grudniu 2017 roku jako wojewódzkie centrum nauki, ale przez pierwsze lata istniała bez własnego budynku - od lutego 2019 jeździła po Małopolsce mobilna wystawa „Naukowiej” w rozkładanej naczepie. Konkurs architektoniczny z 2018 roku wygrała wrocławska pracownia Heinle, Wischer und Partner. Projekt na planie trójkąta, ze szklaną fasadą wejściową i zielonym dachem o zmiennym spadku, w dużej części zszedł pod ziemię ze względu na ochronę konserwatorską dawnego lotniska. Budowa ruszyła w marcu 2021 roku, gotowy obiekt przekazano centrum 5 kwietnia 2024, a otwarcie odbyło się 21 i 22 czerwca 2024 roku. Poza salami wystawowymi powstały cztery pawilony, laboratoria, szklarnie i ogólnodostępny park z placem zabaw i 296 drzewami.