Krakowska Huta Szkła

Czego się spodziewać

Naprzeciw Fabryki Schindlera, po drugiej stronie ulicy Lipowej, w hali dawnej huty wciąż pali się piec szklarski. Krakowska Huta Szkła, do 2021 roku działająca jako Centrum Szkła i Ceramiki Lipowa 3, pokazuje szkło najpierw płynne, a dopiero potem w gablocie. Ta kolejność decyduje o wartości wizyty: przy pracującym piecu to jedna z ciekawszych godzin na Zabłociu, bez niego zostaje niewielka wystawa.

Na hali hutnicy nabierają rozżarzoną masę na piszczel, czyli rurę, w którą się dmucha, i formują z niej naczynie. Autorka bloga „Podróże po kulturze” podkreśla, że to nie jest inscenizacja, tylko bieżąca produkcja - uformowanie jednej karafki zajęło przy niej dobry kwadrans. Przewodnik In Your Pocket podaje, że pokaz trwa od 15 do 30 minut. Gotowe wyroby dwie doby stygną w piecu do odprężania, a potem trafiają na półki sklepu za ścianą.

Wystawa stała „Szkło w Krakowie. Przemysł i sztuka. 1931-1998” zajmuje piętro. Narzędzia hutnicze stoją na tle cegieł z rozebranego pieca, obok zabytkowe naczynia z przełomu XIX i XX wieku. Najmocniejsza część to jednak kolorowe szkło artystyczne, które powstawało przy Lipowej od 1969 do 1998 roku według projektów Jerzego Słuczana-Orkusza i jego zespołu, sygnowane znakiem smoka dmuchającego szklaną bańkę. Wypatrz szkło neodymowe: w świetle dziennym jest fioletowe, w sztucznym niebieskie.

Najlepsze dla rodzin z dziećmi i dla każdego, kogo ciekawi wzornictwo PRL. Pokazy połączone z warsztatami malowania na szkle dostały w 2019 roku nagrodę „Słoneczniki” portalu Czas Dzieci. Kto bywa w Krakowie tylko w weekendy, musi odpuścić: huta działa wyłącznie od poniedziałku do piątku. Na pokaz, wystawę i sklep zarezerwuj godzinę.

Wskazówki

• Przyjdź przed 15:00. Ostatnie wejście na pokaz jest o 15:00, a wystawa działa do 16:00. Zwiedzający indywidualnie nie muszą niczego rezerwować.
• Kup bilet z pokazem. Pokaz z wystawą kosztuje 30 zł (ulgowy 28 zł, rodzinny 2+2 po 26 zł od osoby), sama wystawa 12 zł. Tańszy bilet ma sens tylko wtedy, gdy piec akurat nie pracuje.
• Zimą sprawdź aktualności. W styczniu i lutym 2026 roku pokazów nie było, a od 24 grudnia 2025 do 7 stycznia 2026 huta była zamknięta w całości. Przed zimową wizytą zajrzyj na stronę huty.
• Karty rodzinne się opłacają. Krakowska Karta Rodzinna 3+ i Karta „N” obniżają cenę biletu o połowę, Karta Dużej Rodziny o 25%.
• Weź latarkę UV. Rodzinny portal „Trasa dla bobasa” radzi zabrać ją na wystawę: w jej świetle wśród zabytkowych naczyń rozpoznasz szkło uranowe.
• Na zakup wróć za dwa dni. Naczynie z pokazu trafia do sklepu dopiero po dwóch dobach w piecu do odprężania. Zwiedzający na TripAdvisorze chwalą ceny szkła w sklepie jako rozsądne.
• Schody i wózki. Deklaracja dostępności operatora mówi, że do budynków prowadzą schody i nie są one przystosowane do wózków inwalidzkich. „Trasa dla bobasa” ocenia poruszanie się z wózkiem dziecięcym jako łatwe, ale o windzie strona huty milczy - z wózkiem najpierw zadzwoń.
• O zasady zapytaj w kasie. Zakładka „Regulamin” zawiera na razie tekst zastępczy, więc reguł fotografowania czy wnoszenia bagażu nie da się sprawdzić przed wizytą.

Jak dojechać

Tramwaj: przystanek Plac Bohaterów Getta (linie 3, 8, 13, 19, 24), około 440 m w linii prostej od wejścia, albo przystanek przy ul. Zabłocie (linie 9, 20, 50). Obie trasy podaje sama huta.

Pociąg: przystanek Kraków Zabłocie, który podaje sama huta. Według Wikipedii leży na linii kolejowej nr 91, w pobliżu ulicy Lipowej.

Pieszo: Rynek Główny leży 2,3 km w linii prostej. Przy godzinnej wizycie tramwaj jest rozsądniejszy niż marsz w obie strony.

Samochodem: deklaracja dostępności operatora wymienia parking na terenie obiektu, bez miejsc wyznaczonych dla osób z niepełnosprawnościami. Czy mogą z niego korzystać zwiedzający, strona nie mówi.

W okolicy

Fabryka Emalia Oskara Schindlera stoi po drugiej stronie ulicy, niespełna 100 m w linii prostej. Oba adresy to dawne zakłady przemysłowego Zabłocia, a godzina przy piecu dobrze równoważy ciężar wystawy o okupacji - pod warunkiem, że przyjdziesz w dzień powszedni.

W tym samym kompleksie przy Lipowej 4 działa MOCAK, Muzeum Sztuki Współczesnej . Po szkle z lat siedemdziesiątych sztuka ostatnich dekad tworzy wyraźny kontrast, a od wejścia huty dzieli go 110 m w linii prostej.

Inną krakowską pracownię szkła, do której wpuszcza się zwiedzających, prowadzi Muzeum Witrażu przy al. Krasińskiego. Działa jednak inaczej: wejście tylko z przewodnikiem, o wyznaczonych godzinach, od wtorku do soboty i od 60 zł. Na Lipową wejdziesz bez planu w każdy dzień roboczy; jeśli masz wolną tylko sobotę, wybierz witraże.

Historia

Wystawa na piętrze to w pewnym sensie spóźniony finał planu z 1972 roku. Zdecydowano wtedy o utworzeniu przy Lipowej muzeum narzędzi szklarskich, które w 1979 roku otrzymało nawet statut, ale z braku pieniędzy i wskutek sporów nigdy nie zostało ukończone. Zgromadzone narzędzia i zabytkowe szkło przetrwały i są dziś ważną częścią ekspozycji; według In Your Pocket muzeum w obecnej formie działa od 2014 roku. Prowadzi je Sieć Badawcza Łukasiewicz - Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych.

Obie daty w tytule wystawy mają swoje wyjaśnienie w dziejach tego miejsca. Rok 1998 zamyka kolekcję szkła artystycznego, bo wtedy zakończono jego ręczną produkcję, która zaczęła przynosić straty; wcześniej, według bloga „Podróże po kulturze”, zespół Jerzego Słuczana-Orkusza opracował od 1969 roku ponad 800 wzorów.

Rok 1931 to początek szkła przy Lipowej: huta Leona Bąkowskiego i Dawida Chazana wytwarzała tu butelki i szkło apteczne, aż w czerwcu 1940 roku przejęli ją Niemcy. Mury są jeszcze starsze - według Wikipedii najstarsza część budynku pochodzi z 1924 roku i należała do fabryki zapałek „Znicz”.