Bunkier Sztuki

Czego się spodziewać

Bunkier Sztuki w Krakowie nie prowadzi wystawy stałej i mówi to wprost w regulaminie: „Ekspozycje Galerii są ekspozycjami czasowymi”. Co zobaczysz, zależy więc od tego, co akurat wisi.

Zwykle są to dwie albo trzy równoległe wystawy na trzech poziomach: w podziemiu, na parterze i na pierwszym piętrze. Program prowadzi od młodych malarek i malarzy po projekty tematyczne budowane wokół jednego pytania. Bilet kupuje się osobno na każdą z nich, po 11 zł, i to jest pierwsza rzecz, którą warto policzyć przed wejściem.

Drugim eksponatem jest sam budynek. Betonowa fasada odlana w drewnianych szalunkach, żadnych okien od strony placu, bryła postawiona w 1965 roku naprzeciw secesyjnego Pałacu Sztuki: krakowianie nazwali to „bunkrem”, a galeria po latach przyjęła ten przydomek jako nazwę. To jedyny obiekt architektury brutalistycznej w obrębie Starego Miasta.

Po remoncie z lat 2021-2024 wnętrze jest już zupełnie współczesne - winda na wszystkie kondygnacje, klimatyzacja, nowe światło - za to samo wejście wygląda gorzej, niż powinno. „Architektura-Murator” policzyła w czerwcu 2024 roku, że po remoncie za 21,4 miliona złotych skrzynek elektrycznych przy wejściu głównym nie ubyło, tylko przybyło, i że są pokryte graffiti. Galeria odpowiedziała, że przeniesienie ich wymagałoby pozwoleń i kosztów spoza budżetu.

Najlepsze dla osób, które śledzą sztukę współczesną i przyjmą to, co akurat jest na ścianach. Jeśli chcesz mieć pewność, co zobaczysz, to zły adres: MOCAK pokazuje własną Kolekcję i zajmuje pół dnia. Na jedną wystawę wystarczy godzina, na trzy zarezerwuj dwie.

Dzieci do 13. roku życia wchodzą wyłącznie pod opieką dorosłego. Przestrzeń rodzinna Stacja Kreacja działa na pierwszym piętrze za osobne 5 zł, a antresola z księgarnią i kawiarnia w Plantach dokładają do wizyty pół godziny.

Wskazówki

• Policz bilety przed kasą. Cennik jest liczony za jedną wystawę: 11 zł normalny, 6 zł ulgowy, 2 zł specjalny, 20 zł rodzinny. Przy trzech czynnych wystawach zapłacisz 33 zł. Bilet łączony z sąsiednim Pałacem Sztuki kosztuje 32 zł, obejmuje wszystko, co akurat trwa w obu instytucjach, i jest ważny trzy dni od skasowania.
• Wtorek jest najtańszy, ale nie darmowy. Tego dnia każda wystawa kosztuje 5 zł. Dnia bezpłatnego galeria nie prowadzi w ogóle, więc darmowe wejścia zostaw sąsiadom: środa w Cricotece , czwartek w MOCAK-u, wtorek w Sukiennicach .
• Ciche godziny we wtorek między 12:00 a 15:00. Galeria wygasza wtedy głośne prace audialne, przygasza kontrastowe światło i nie prowadzi oprowadzań ani warsztatów w salach. To rozwiązanie dla osób ze spektrum autyzmu i wrażliwych sensorycznie, ale korzysta na nim każdy, kto chce obejrzeć wystawę w spokoju.
• Nie rezerwuj, po prostu przyjdź. Nie ma wejść na godzinę ani obowiązkowej rezerwacji; bilet kupisz w kasie albo wcześniej na stronie galerii. Kasa przyjmuje karty i zamyka się 30 minut przed galerią, o 18:30 - to samo jest ostatnim wejściem na ekspozycje.
• Języka opisów galeria nie deklaruje, a przewodnik kosztuje jak za grupę. Żadna podstrona nie mówi, w jakich językach przygotowywane są teksty przy pracach; jeśli to dla ciebie warunek wizyty, zadzwoń pod +48 668 808 352. Oprowadzanie to 130 zł po polsku i 170 zł w języku obcym plus bilety, niezależnie od liczby osób. W dwie osoby nie ma sensu; przy grupie od dziesięciu osób dochodzi bilet grupowy za 180 zł na wszystkie wystawy naraz.
• Zniżki miejskie działają tu mocno. Karta Dużej Rodziny i Krakowska Karta Rodzinna 3+ dają 60 procent zniżki na bilety normalne i ulgowe, Karta Krakowska 20 procent. Przy cenie 11 zł to drobne kwoty, ale przy komplecie wystaw dla całej rodziny różnica robi się zauważalna.
• Z psem wejdziesz, z plecakiem niekoniecznie. Zwierzęta są mile widziane na smyczy, natomiast dużych bagaży i plecaków na ekspozycje wnosić nie wolno i obsługa ma prawo sprawdzić gabaryt. Galeria bywa też zamknięta w święta - w 2026 roku od 4 do 6 kwietnia, 1 listopada oraz od 24 do 26 grudnia, a 31 grudnia pracuje do 15:00.
• Dostępność: bez progów, poza antresolą. Do wejścia prowadzi betonowa rampa, winda obsługuje wszystkie kondygnacje, toalety z systemem przyzywowym są na trzech poziomach, a na parterze działa kącik wyciszenia. Antresola z księgarnią to jedyne miejsce poza zasięgiem windy - prowadzi tam platforma schodowa, a dla osób na wózkach pozostaje niedostępna. Przy wejściu stoi makieta budynku z opisami brajlowskimi.

Jak dojechać

Pieszo: z Rynku Głównego około 200 metrów ulicą Szczepańską, czyli trzy do czterech minut. Z dworca Kraków Główny przez Planty kwadrans.

Tramwaj: trzy przystanki o nazwie Teatr Bagatela otaczają galerię od zachodu. Przy Podwalu zatrzymują się linie 1, 8, 18, 20 i 72 oraz autobus 124, przy Karmelickiej 1, 4, 8, 14 i 24, przy Dunajewskiego 4, 14, 18, 20, 24 i 72. Z każdego z nich dojście prowadzi ulicą Szewską i zajmuje około dwóch minut.

Samochodem: pod wejście nie dojedziesz, bo galeria stoi w strefie ograniczonego ruchu między placem Szczepańskim a Plantami. Najbliższe miejsce postojowe dla osób z niepełnosprawnością wyznaczono na ulicy Szczepańskiej.

W okolicy

Dwie minuty stąd, na płycie Rynku, Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach pokazuje Matejkę i Chełmońskiego - drugi biegun polskiej sztuki w tym samym spacerze. Cztery minuty w stronę Plant, przy Pijarskiej, Muzeum Książąt Czartoryskich trzyma „Damę z gronostajem” Leonarda da Vinci; bilet kosztuje 65 zł, więc to decyzja na osobne popołudnie. Jeśli chodzi ci o samą sztukę współczesną, MOCAK na Zabłociu pracuje w tych samych godzinach co Bunkier i ma stałą Kolekcję, której tu nie znajdziesz.

Historia

Instytucja wyrosła z sieci Biur Wystaw Artystycznych: krakowski oddział powołano w 1950 roku, a 11 września 1965 otwarto Miejski Pawilon Wystawowy przy placu Szczepańskim. Budynek zaprojektowała Krystyna Tołłoczko-Różyska, fasadę z betonowych odlewów drewnianych szalunków - Stefan Borzęcki i Antoni Hajdecki. Bryła wywołała spór w środowisku artystycznym i wśród mieszkańców, bo świadomie zrywała z zabudową Starego Miasta.

Status galerii miejskiej placówka dostała w 1994 roku, rok później przyjęła dzisiejszą nazwę. Wystawiali tu Magdalena Abakanowicz, Tadeusz Kantor i Henry Moore.

W 2019 roku miasto rozważało połączenie Bunkra z MOCAK-iem; po publicznych protestach plan porzucono. Remont z lat 2021-2024 był pierwszym od ponad pięćdziesięciu lat i zrezygnowano w nim z czterech podziemnych kondygnacji z pierwotnego projektu konkursowego - prace w obrębie dawnych murów obronnych i fosy uznano za zbyt kosztowne. Galeria wróciła do działalności 8 lutego 2024 roku.