Stanisław Fijałkowski. Rysunki z Kazimierza

Łódzki malarz i grafik, uczeń Władysława Strzemińskiego, rysował w Kazimierzu Dolnym, między innymi w 1992 roku, a Muzeum Nadwiślańskie zestawia te rysunki z grafikami, które z czasem z nich wyprowadził. Wystawa trwa od 2 sierpnia do 30 listopada 2026 roku w Galerii Wystaw Czasowych w Gmachu Głównym przy Rynku 19; datę zamknięcia podaje zaproszenie muzeum, bo sam komunikat o wystawie wymienia tylko wernisaż.

Muzeum Nadwiślańskie o wystawie:

Osią wystawy są rysunki z Kazimierza i grafiki, które powstawały z tych rysunków. Wokół nich budowane są, a może tkane, wspólne watki, które odnoszą nas do problematyki miejsca jakim jest Kazimierz i miejsca jakim jest obraz Stanisława Fijałkowskiego. Istotny jest kontekst kulturowy czy pojęcie wspólnotowości. Wybrzmiewa równowaga przeciwieństw. Jest zatem powaga i lekkość, materia i duch, życie i śmierć.

Czego się spodziewać

Nie spodziewaj się widoczków Rynku ani Wisły. Rysunek z zaproszenia muzeum to kilka szerokich czarnych pociągnięć i linii w odręcznie wyrysowanej ramce, a warszawska Galeria Sztuki Katarzyny Napiórkowskiej, która prowadzi sprzedaż prac artysty, opisuje kazimierskie rysunki jako niemal abstrakcyjne. Ciekawsze od motywu jest tu przejście: jak zapis zrobiony na miejscu zamienia się w odbitkę graficzną.

Muzeum nie podaje liczby prac. Według zapowiedzi galerii Napiórkowskiej z 3 września 2026 roku rysunki powstały podczas pleneru dla grafików w 1992 roku, a obok 33 rysunków pokazano malarstwo, grafikę i film Józefa Robakowskiego poświęcony Fijałkowskiemu. Ten sam tekst w innym miejscu mówi o „33 obrazach i grafikach”, więc liczbę traktuj jako orientacyjną. Z tym rokiem zgadza się zapis z raptularza artysty z 30 sierpnia 1992 roku, od którego zaczyna się tekst muzeum: nadzieja, że wyjazd do Kazimierza pozwoli skupić się na rysowaniu.

Wystawę przygotowali Dorota Seweryn-Puchalska, kuratorka Galerii Wystaw Czasowych, i Adam Jaśkiewicz, we współpracy z Fundacją Stanisława Fijałkowskiego, która od 2023 roku opiekuje się spuścizną artysty. Wernisaż odbył się 2 sierpnia, a oprowadzanie kuratorskie 22 sierpnia 2026 roku. W niedzielę 18 października odbył się w galerii dialog obojga kuratorów; muzeum zapowiadało rozmowę o tym, jak budowano wystawę i jak odkryto kazimierskie rysunki, i dodawało, że są na niej także prace dotąd niepokazywane. Kolejnych spotkań muzeum nie zapowiada.

Zarezerwuj 30-45 minut - to nasz szacunek, muzeum czasu zwiedzania nie podaje.

Kontekst

Stanisław Fijałkowski (1922-2020) urodził się w Zdołbunowie na Wołyniu, w latach 1946-1951 studiował w łódzkiej PWSSP u Władysława Strzemińskiego i uczył na tej uczelni do 1993 roku; zaliczany jest do tak zwanego kręgu Strzemińskiego. Od końca lat pięćdziesiątych malował abstrakcyjnie, ale budował obrazy ze znaków: kół, zaokrąglonych trójkątów, rytmów i cyfr, w cyklach takich jak „Wąwozy”, „Studia Talmudyczne” i „Autostrady”, a od lat osiemdziesiątych zamiast tytułów dawał obrazom daty. Reprezentował Polskę na biennale w São Paulo w 1969 roku i w Wenecji w 1972 roku, a jego prace ma między innymi nowojorskie Museum of Modern Art i londyńska Tate.

Bilet i czas

Bilet do Galerii Wystaw Czasowych: 10 zł normalny, 5 zł ulgowy, 25 zł rodzinny (dwoje opiekunów i co najmniej dwoje dzieci do 18 lat). Dzieci do 7 lat wchodzą bezpłatnie.

Nie kupuj go osobno, jeśli idziesz też na złotnictwo. Zarządzenie dyrektora o cenach stanowi, że bilet kupiony w kasie Muzeum Sztuki Złotniczej (18 zł, w tym samym budynku przy Rynku 19) albo Kamienicy Celejowskiej (17 zł) daje bezpłatny wstęp do Galerii Wystaw Czasowych. Zarządzenie pochodzi z 31 marca 2025 roku, ale strona muzeum z cennikiem nadal podaje te ceny i odsyła do niego. Dopuszcza ono osobną cenę dla konkretnej wystawy czasowej; dla tej muzeum takiej ceny nie ogłosiło.

Karnet za 50 zł (ulgowy 45 zł) wpuszcza jednorazowo na każdą wystawę stałą i czasową muzeum i jest ważny rok od zakupu.

Dzień wolnego wstępu: muzeum wyznacza na każdy miesiąc jeden dzień tygodnia, w który przez cały ten miesiąc wstęp jest bezpłatny, i ogłasza go na stronie dla zwiedzających do ostatniego dnia miesiąca poprzedniego. Obejmuje on wystawy stałe i czasowe we wszystkich oddziałach, w tym Galerię Wystaw Czasowych, więc także tę wystawę. Zasada dotyczy zwiedzania indywidualnego; grupy wchodzą wtedy tylko po rezerwacji.

Godziny: według komunikatu muzeum z 1 października wszystkie oddziały, a więc i ta galeria, są czynne od 9:00 do 16:00, we wtorki nieczynne; te godziny obowiązują do końca wystawy. Galeria jest zamknięta 1 i 11 listopada, a kasy kończą sprzedaż pół godziny przed zamknięciem, więc przyjdź najpóźniej o 15:30. Strona samej galerii wciąż podaje dawne godziny letnie, codziennie 10:00-17:00 do 31 października; nie planuj według nich wizyty we wtorek ani po 15:30.

Dostępność: budynek ma rampę, windę i toaletę przystosowaną dla osób z niepełnosprawnościami.

Warto dla tych, którzy znają abstrakcyjne obrazy Fijałkowskiego albo interesuje ich, jak rysunek staje się grafiką. Rodzinom z małymi dziećmi lepiej posłuży Muzeum Przyrodnicze w Spichlerzu Ulanowskich, a szukającym pejzaży Kazimierza - Kamienica Celejowska z malarzami kolonii artystycznej.

Zobacz też

• Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym - profil z pięcioma oddziałami, cennikiem i zasadą dnia bezpłatnego.
• …a piękno pozostaje / Biżuteria artystyczna Danki Czapnik - wystawa w Muzeum Sztuki Złotniczej w tym samym budynku, do 31 grudnia 2026 roku; bilet do złotnictwa otwiera też galerię z rysunkami Fijałkowskiego.
• Landed/ O przebywaniu do miejsc i do siebie - tkane fotografie Debory Medici-Guetty w Kamienicy Celejowskiej, do końca listopada 2026 roku; tamtejszy bilet również daje wstęp do Galerii Wystaw Czasowych.
• Artysta Życia. Wiesław Ochman - obrazy tenora w Domu Kuncewiczów, do 11 listopada 2026 roku; malarstwo pokazane nie w galerii, lecz we wnętrzach willi pisarki Marii Kuncewiczowej.

Profil muzeum: Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym .