Promienie południa. Światła kresów

Galeria 72, czyli dział sztuki współczesnej Muzeum Ziemi Chełmskiej, pokazuje malarstwo i rysunek Mariusza Woszczyńskiego - profesora warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, który zestawia tu pejzaż śródziemnomorski z pejzażem dawnych Kresów. Wystawa czynna jest od 16 września do 20 listopada 2026 roku.

Muzeum Ziemi Chełmskiej o wystawie:

16 września 2026 roku o godzinie 18:00 w salach muzeum przy ul. Lubelskiej 55 odbędzie się uroczyste otwarcie wystawy prac Mariusza Woszczyńskiego „Promienie południa/światła kresów”.

(…)

Jego prace charakteryzuje ekspresyjny dukt pędzla i syntetyczny rysunek, łączące naturę i wyobraźnię. Rodzajowe sceny ze znakami postaci prowadzone są swobodnym śladem pędzla na jasnych tłach. Linia łączy się w nich organicznie z plamą. W pejzażach autor świadomie unika klasycznej perspektywy zbieżnej, przestrzeń buduje za pomocą kompozycji kulisowych (nakładanie się planów) lub płasko przez łączenie sekwencji, co zbliża jego pejzaże do abstrakcji. Tę drugą odmianę reprezentują widoki z Południa Europy, których śródziemnomorski charakter podkreślają, obok żywych akcentów kolorystycznych, elementy natury takie jak palmy czy też architektura antyczna. W latach dwutysięcznych zrealizował cykl prac malarskich i rysunkowych opisujących miejsca i pejzaże związane historycznie z Kresami Pierwszej i Drugiej Rzeczpospolitej. Styl autora w kompozycjach pejzażowych opiera się na figuratywnym ekspresjonizmie połączonym z unikalną syntezą natury i pamięci.

Wystawa czynna jest do 20 listopada br.

Czego się spodziewać

Wystawa zajmuje sale muzeum przy ul. Lubelskiej 55, czyli gmach główny, w którym mieści się Galeria 72. Wejście od strony ulicy, ten sam bilet co na resztę tego budynku. Ekspozycja trwa ponad dwa miesiące, więc nie ma powodu biec na nią w pierwszym tygodniu.

Według „Super Tygodnia Chełmskiego” pokaz dzieli się na dwie części. Pierwsza to prace zrodzone z pobytów artysty w Marsylii, Düsseldorfie i Brukseli, z żywym kolorem i powracającym motywem rowerzysty. Druga, poświęcona ojcu artysty, zbiera wyciszone pejzaże z podróży po Europie Wschodniej. To wyjaśnia dwuczłonowy tytuł: „promienie południa” to pierwsza część, „światła kresów” - druga.

Na oba zestawy zarezerwuj 45-60 minut; jeśli dołożysz stałe ekspozycje w tym samym budynku, wyjdzie półtorej godziny. Wystawa nagrodzi kogoś, kto lubi malarstwo gestu i potrafi patrzeć na pejzaż jako na konstrukcję, a nie widokówkę. Dzieci znudzą się tu szybko - to płótna do oglądania w ciszy, bez stanowisk interaktywnych.

Kontekst

Galeria 72 nie jest zwykłą salą wystaw czasowych. Powstała we wrześniu 1972 roku z inicjatywy Kajetana Sosnowskiego, jednego z czołowych artystów polskiej awangardy powojennej, który dzieciństwo spędził w Chełmie. Przez 28 lat kierowała nią krytyczka Bożena Kowalska i nadała jej profil zdecydowanie abstrakcyjny, geometryczny. Zbudowana przy galerii kolekcja liczy dziś blisko dwa tysiące obiektów, z nazwiskami takimi jak Henryk Stażewski, Wojciech Fangor, Roman Opałka, Victor Vasarely czy Josef Albers.

Dlatego ta wystawa jest w Chełmie wydarzeniem, a nie kolejnym pokazem malarstwa. Kuratorka Jagoda Barczyńska nazwała ją w rozmowie z „Super Tygodniem Chełmskim” wyrazistym odejściem od dotychczasowego, ściśle abstrakcyjnego profilu galerii. Woszczyński - rocznik 1965, dyplom z wyróżnieniem u prof. Rajmunda Ziemskiego, od 2005 roku prowadzący pracownię rysunku i malarstwa na Wydziale Rzeźby warszawskiej ASP - pracuje w figuratywnym ekspresjonizmie, a nie w geometrii.

Bilet i czas

Osobnego biletu na wystawę nie ma: cennik muzeum obejmuje wystawy stałe i czasowe razem. Bilet na jeden budynek to 20 zł normalny i 15 zł ulgowy, karnet na wszystkie cztery budynki 40 zł i 30 zł. Z „Kartą Chełmianina” lub „Chełmską Kartą 3+” zapłacisz 15 zł i 10 zł za budynek albo 25 zł i 15 zł za karnet. Dzieci do lat 7 wchodzą za darmo, ulga przysługuje uczniom, studentom, osobom po 65. roku życia, emerytom, rencistom i nauczycielom.

W czwartki wstęp jest wolny - to najtańszy moment na tę wystawę, a przy okazji na pozostałe ekspozycje przy Lubelskiej 55. Godziny: wtorek-piątek 10:00-16:00, sobota i niedziela 12:00-16:00, poniedziałek zamknięte, ostatnie wejście 15:30. Sobotnie zamknięcie, które od 5 września 2026 roku obowiązuje w budynku przy św. Mikołaja 4, tej wystawy nie dotyczy - Lubelska 55 pracuje w soboty normalnie.

Rezerwacji online muzeum nie prowadzi, biletu na konkretną godzinę też nie. Oprowadzanie z przewodnikiem po jednej wystawie kosztuje 50 zł od grupy i wymaga telefonu pod numer 82 565 26 93.

Wydarzenia towarzyszące

• 16.09.2026, 18:00 - uroczyste otwarcie wystawy w salach muzeum przy ul. Lubelskiej 55 (wydarzenie już się odbyło)

Co piszą o wystawie

Super Tydzień Chełmski (14.09.2026, Monika Łubkowska): zapowiedź z wypowiedzią kuratorki Jagody Barczyńskiej, która nazywa wystawę wyrazistym odejściem od ściśle abstrakcyjnego profilu Galerii 72 - artykuł .

Zobacz też

• Profil Muzeum Ziemi Chełmskiej - cztery budynki, kolekcja Galerii 72, godziny i cennik.
• Teresa Chomik-Kazarian. Cztery pory roku - druga jesienna wystawa malarska muzeum, w dawnej kaplicy św. Mikołaja; karnet obejmuje obie.
• W drodze do Akademii - wystawa historyczna w tym samym budynku przy Lubelskiej 55, do obejrzenia przy jednej wizycie.

Profil muzeum: Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza .