Inwazyjne gatunki obce. Wystawa pokonkursowa

Muzeum Ziemi Chełmskiej pokazuje wybór prac z konkursu plastycznego, w którym uczestnicy rysowali rośliny i zwierzęta obce polskiej przyrodzie, a mimo to coraz powszechniejsze. Wystawa trwa w budynku przy ul. Lubelskiej 57 od 30 września do 30 października 2026 roku.

Muzeum Ziemi Chełmskiej o wystawie:

W salach Muzeum przy ul. Lubelskiej 57 można oglądać wystawę wybranych prac nadesłanych na konkurs poświęcony inwazyjnym gatunkom obcym (IGO).

Młodzi twórcy przedstawili w swoich pracach gatunki, które - choć często spotykane w naszym otoczeniu - nie należą do rodzimej przyrody, a ich rozprzestrzenianie może stanowić zagrożenie dla lokalnych ekosystemów. Wystawa jest więc nie tylko prezentacją twórczości uczestników konkursu, ale także okazją do zwrócenia uwagi na ważny problem związany z ochroną przyrody.

Wystawa czynna jest od 30 września do 30 października w salach Muzeum przy ul. Lubelskiej 57.

Czego się spodziewać

To wystawa pokonkursowa, nie ekspozycja przyrodnicza: oglądasz prace plastyczne, a nie okazy w gablotach. Regulamin wymagał, by każda praca przedstawiała co najmniej jeden inwazyjny gatunek obcy w scenerii realistycznej albo surrealistycznej. Konkurs miał dwie kategorie wiekowe, od 12 do 18 lat i powyżej 18 lat. Na liście nagrodzonych przeważają uczniowie chełmskich szkół, a w kategorii dorosłych przyznano jedną nagrodę.

Według muzeum na konkurs napłynęło ponad 100 prac, a na wystawę trafił ich wybór; liczby pokazanych prac muzeum nie podaje. Konkurs był częścią zadania „Inwazyjne gatunki obce - oddziaływanie na ekosystemy, aspekty prawne, działania zaradcze”, dofinansowanego przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie. W tym samym projekcie muzeum przeprowadziło w czerwcu szkolenie dla pracowników gmin, edukatorów i nauczycieli biologii. Na przełomie września i października odbyły się bezpłatne warsztaty dla uczniów, na które wszystkie miejsca rozeszły się od razu.

Na samą wystawę wystarczy 15-20 minut. Sens ma przede wszystkim w połączeniu z resztą budynku, który muzeum opisuje jako „Historia i Przyroda”. Dział Przyrody gromadzi tu rodzime rzadkości Lubelszczyzny, m.in. susła perełkowanego i żółwia błotnego - to dobry kontrapunkt dla rysunków gatunków napływowych.

Warto dla rodzin z dziećmi w wieku szkolnym i dla nauczycieli biologii. Przyjezdny spoza Chełma nie powinien jechać specjalnie dla tej wystawy - to dodatek do wizyty przy Lubelskiej 57.

Kontekst

Inwazyjne gatunki obce to rośliny i zwierzęta przeniesione przez człowieka poza ich naturalny zasięg, które w nowym miejscu rozprzestrzeniają się kosztem gatunków rodzimych albo szkodzą gospodarce i zdrowiu ludzi. Unia Europejska reguluje ten problem rozporządzeniem nr 1143/2014. Na jego podstawie Komisja Europejska prowadzi od 2016 roku listę gatunków stwarzających zagrożenie dla Unii, która obejmuje dziś ponad sto roślin i zwierząt.

Na liście unijnej są gatunki dobrze znane w Polsce: barszcz Sosnowskiego, niecierpek gruczołowaty, szop pracz i rak sygnałowy. W polskim prawie zasady przeciwdziałania tym gatunkom określa ustawa z 11 sierpnia 2021 roku o gatunkach obcych. Informacje o niej i o gatunkach z listy publikuje Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska (GDOŚ).

Bilet i czas

Strona wystawy nie podaje osobnej ceny. Cennik muzeum od 1 maja 2026 roku dotyczy wystaw stałych i czasowych: bilet do jednego budynku kosztuje 20 zł normalny, 15 zł ulgowy. Karnet na wszystkie cztery budynki kosztuje 40 zł i 30 zł. Posiadacze „Karty Chełmianina” i „Chełmskiej Karty 3+” płacą 15 zł i 10 zł za budynek, dzieci do lat 7 wchodzą bezpłatnie.

To, że wystawę obejmuje zwykły bilet do budynku przy Lubelskiej 57, jest naszym odczytaniem cennika. Ten sam cennik zastrzega bowiem, że opłaty za wystawy czasowe mogą być ustalane indywidualnie dla każdego przedsięwzięcia, a dla tej wystawy osobnej ceny muzeum nie podaje - zapytaj w kasie. W czwartki wstęp do muzeum jest wolny - jeśli przychodzisz tylko na tę wystawę, wybierz czwartek.

Godziny: wtorek-piątek 10:00-16:00, sobota i niedziela 12:00-16:00, poniedziałek zamknięte, ostatnie wejście 15:30. Aktualny cennik i godziny muzeum podaje na stronie Dla zwiedzających (po polsku, godziny i cennik także po angielsku). Z Galerii 72 przy Lubelskiej 55 dojdziesz tu w około minutę.

Muzeum nie ma anglojęzycznej wersji strony wystawy i nie podaje, w jakim języku są podpisy. Prace plastyczne same w sobie nie wymagają jednak znajomości polskiego.

Zobacz też

• Profil Muzeum Ziemi Chełmskiej - cztery budynki, godziny, cennik i stałe ekspozycje, w tym przyrodnicza przy Lubelskiej 57.
• W drodze do Akademii - wystawa archiwalna w sąsiednim budynku przy Lubelskiej 55, czynna do 30 października 2026 roku.
• Grodzisko w Chotyńcu. Zachodnia brama Scytii - wystawa archeologiczna w gmachu przy Lubelskiej 55; z karnetem obejrzysz obie tego samego dnia.

Profil muzeum: Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza .