Rita Kowalska. Powidok

Lubelska malarka Rita Kowalska pokaże w Biłgoraju obrazy z trzech swoich cykli. Wystawa „Powidok” będzie czynna w gmachu głównym Muzeum Ziemi Biłgorajskiej przy ul. Kościuszki 87 od 23 października 2026 do 17 stycznia 2027 roku. Otworzy ją piątkowy wernisaż z udziałem artystki.

Muzeum Ziemi Biłgorajskiej o wystawie:

Rita wykorzystuje ekspresyjny język malarski i fragmentaryczną figurację, aby tworzyć surrealistyczny świat na pograniczu snu, pamięci i wyobraźni. Za pomocą światła, koloru i materii malarskiej buduje atmosferę tajemnicy i mistyczności. Jej obrazy przenikają się ze światem snu i wyobraźni, przywołując zarówno ślady tego, co minione, jak i przeczucia tego, co dopiero może się wydarzyć. W dynamicznie nakładanych warstwach malarskich ukryte są znaczenia i emocje, których nie da się jednoznacznie odczytać.

Czego się spodziewać

Zawisną tu prace z cykli „The Shape of Tomorrow”, „Wychodząc do jutra” i „Odbicia niepamięci”. Muzeum zestawia je, żeby pokazać kolejne etapy pracy malarki, ale nie podaje liczby obrazów, ich formatów ani sali. Na plakacie wystawy widać wycinki kompozycji: koła, prostokąty, pasy złota i ostrą plamę błękitu na stonowanym, beżowym tle.

Kuratorką wystawy jest Maria Sapeta. Wernisaż muzeum łączy ze spotkaniem z artystką, więc to najlepszy dzień, żeby o obrazy zapytać samą autorkę.

Na samą wystawę zarezerwuj 20-30 minut. Razem z wystawą stałą „Nad Tanwią i Ładą” w tym samym gmachu wyjdzie od godziny do półtorej. To szacunek redakcji - muzeum czasu zwiedzania nie podaje.

Do 7 listopada 2026 roku w tym samym budynku trwa jeszcze archeologiczna wystawa „Taki inny Światowid”. Między 23 października a 7 listopada obejrzysz więc obie przy jednej wizycie.

Kontekst

Według muzeum Rita Kowalska pochodzi z Lublina i z wykształcenia jest artystką plastykiem. Wystawiała między innymi w Lubelskim Centrum Konferencyjnym, w rzeszowskiej Galerii Sztuki r_z Związku Polskich Artystów Plastyków i w Medina Art Gallery w Rzymie. Od 2025 roku jej obrazy wiszą na stałe w Kamienicy Legend na lubelskim Starym Mieście. Poza zapowiedzią muzeum nie udało się znaleźć jej biografii ani omówień jej malarstwa.

Tytuł ma w polszczyźnie konkretne znaczenie. Powidok, czyli obraz następczy, to zjawisko optyczne: po odwróceniu wzroku od wyraźnego kształtu oko jeszcze przez chwilę widzi go w barwie dopełniającej. W polskiej sztuce słowo kojarzy się z Władysławem Strzemińskim, który w latach 1948-1949 malował cykl obrazów utrwalających powidoki słońca, oraz z ostatnim filmem Andrzeja Wajdy „Powidoki” z 2016 roku. Muzeum nie tłumaczy tytułu i nie łączy go z żadnym z tych odniesień.

Bilet i czas

Bilet: w gmachu głównym przy ul. Kościuszki 87 bilet normalny kosztuje 10 zł, a ulgowy 8 zł. Karta Dużej Rodziny w każdej odmianie daje 50 procent zniżki na każdy bilet. Osobnego biletu na wystawy czasowe muzeum nie ogłasza, więc to, że bilet do gmachu obejmuje „Powidok”, jest odczytaniem strony o zwiedzaniu przez redakcję.

Bezpłatny wtorek: w każdy wtorek wstęp jest wolny we wszystkich placówkach muzeum. Muzeum nie wyłącza z tej zasady wystaw czasowych, ale też nie pisze o nich wprost.

Godziny: od 1 października 2026 do połowy maja 2027 roku, a więc przez cały czas trwania wystawy, obowiązuje rozkład jesienno-zimowy (komunikat muzeum z 29 września 2026 ). Gmach przy ul. Kościuszki 87 jest czynny od poniedziałku do czwartku 8:00-16:00, w piątek 8:00-17:00, w soboty i niedziele 12:00-17:00. Strona o zwiedzaniu podaje jeszcze letni rozkład z otwarciem o 9:00 i zamkniętymi weekendami do końca października; rozstrzyga nowszy komunikat.

Święta: komunikat nie mówi nic o dniach świątecznych. Wizytę 1 lub 11 listopada albo między 24 grudnia a 6 stycznia potwierdź więc telefonicznie pod numerem +48 84 686 27 33.

Dla kogo: warto, jeśli interesuje cię współczesne malarstwo ekspresyjne, bliskie surrealizmowi, i chcesz poznać artystkę spoza obiegu dużych galerii. Najlepszy termin to wernisaż, bo artystka będzie wtedy na miejscu. Pomiń, jeśli przyjeżdżasz do Biłgoraja po historię regionu - wtedy wystarczy ci wystawa stała. Muzeum nie informuje o opisach prac po angielsku ani o oprowadzaniu w tym języku.

Dojazd: dworzec autobusowy przy ul. Bohaterów Monte Cassino dzieli od muzeum około 400 metrów, czyli pięć minut pieszo. Z Lublina to około 95 km, z Zamościa około 50 km. Kolej niewiele pomoże: przez Biłgoraj jeżdżą tylko dwa pociągi dalekobieżne relacji Hrubieszów Miasto - Kraków Główny.

Wydarzenia towarzyszące

• 23.10.2026, 17:00 - wernisaż wystawy i spotkanie z Ritą Kowalską, gmach przy ul. Kościuszki 87, wstęp wolny - zapowiedź muzeum

Zobacz też

• Profil Muzeum Ziemi Biłgorajskiej - wystawa stała „Nad Tanwią i Ładą” w tym samym gmachu, od pradziejów po współczesność; dobre dopełnienie wizyty dla kogoś, kto chce przy okazji poznać region.
• Taki inny Światowid - wystawa o posągu ze Zbrucza w tym samym budynku, do 7 listopada 2026 roku; do tego dnia obie wystawy zobaczysz przy jednej wizycie.
• Promienie południa. Światła kresów - malarstwo i rysunek Mariusza Woszczyńskiego w Muzeum Ziemi Chełmskiej, do 20 listopada 2026 roku; kolejna jesienna wystawa współczesnego malarstwa w regionie.

Profil muzeum: Muzeum Ziemi Biłgorajskiej w Biłgoraju .